Uzasadnienie
Skarżący PH, reprezentowany przez adwokata, pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Skarbowej. Do skargi załączył m.in. zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...], z którego wynika, że wnioskodawca jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku od [...]. Następnie skarżący złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Małżonka również jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wnioskodawca podał, że mieszkają w gospodarstwie rolnym należącym do rodziców i obecnie są na ich utrzymaniu.
Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z [...]-letnim synem i z [...]-letnim synem żony. Skarżący oświadczył, że nie posiada domu, mieszkania, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł. Małżonka posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], o wartości ok. [...]. Skarżący podał, że syn małżonki otrzymuje alimenty w wysokości [...], wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziców, którą określił na kwotę [...], żona otrzymuje pomoc od rodziców, którą określił na kwotę [...]. Wnioskodawca wskazał, że stałe wydatki wynoszą [...] – bilet miesięczny dla syna małżonki, wyżywienie [...], lekarstwa dla żony [...], rata kredytu, który zaciągnęła małżonka wynosi [...].
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że wydatki gospodarstwa domowego wynoszą: [...]. Skarżący oświadczył, że nie posiada żadnych udziałów w spółkach, akcji ani obligacji. Od [...] wnioskodawca dzierżawi [...] gospodarstwa rolnego wraz z zabudowaniami, gdzie obecnie mieszka w F. Przewidywany dochód z tego gospodarstwa to [...] rocznie, który zostanie osiągnięty w [...]. Skarżący podał, że złożył do MOPS wniosek o "500plus" na [...] dzieci. Wnioskodawca podał, że przed dniem [...] pracował w A. Skarżący podał, że jego ojciec uzyskuje dochód miesięczny w wysokości [...], matka w wysokości [...], dochód ojca małżonki wynosi [...], dochód matki małżonki [...] i jest częściowo zajęty przez komornika. Do pisma załączył kserokopie decyzji KRUS z dnia [...] o przyznaniu matce małżonki renty rodzinnej wraz z dodatkami, decyzji ZUS z dnia [...] o przyznaniu renty ojcu małżonki, umowy zlecenia z dnia [...] zawartej pomiędzy A a wnioskodawcą, zaświadczeń Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], z których wynika, że dochód skarżącego podlegający opodatkowaniu w okresie [...] wyniósł [...], w okresie [...] wyniósł [...], dochód małżonki w okresie [...] wyniósł [...], w okresie [...] wyniósł [...], dokumenty z rachunków bankowych, harmonogram spłat rat.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i dziećmi. Skarżący od [...] był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, obecnie, t.j. od [...] dzierżawi nieruchomość rolną o pow. [...] wraz zabudowaniami, przewidywany dochód z tego gospodarstwa ma wynieść ok. [...] i zostanie osiągnięty w [...]. Obecnie skarżący i jego rodzina korzystają z pomocy finansowej rodziców oraz z alimentów, które otrzymuje małżonka na swoje dziecko. Uzyskiwane środki są w całości przeznaczane na miesięczne utrzymanie.
Skarżący wykazał zatem, że nie ma środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawca nie ma również żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania tych kosztów.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.