Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 21 lutego 2023 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej (dalej jako "DIAS" lub "organ II instancji") w związku z odwołaniem M. P. (dalej jako "skarżący") od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego [...] (dalej jako "NPUS" lub "organ I instancji") z 05 października 2022 r. nr [...], [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
Zaskarżone postanowienie DIAS zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
NPUS decyzją z 05 października 2022 r. ([...], [...]) określił skarżącemu w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy 2017 r.:
- - kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec w wysokości [...] zł i wrzesień w wysokości [...] zł,
- - zobowiązanie za lipiec w wysokości [...] zł, za sierpień w wysokości [...] zł, za październik w wysokości [...] zł, za listopad w wysokości [...] zł, za grudzień w wysokości [...] zł.
Skarżący był reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika dor. pod. W. K. na podstawie pełnomocnictwa szczególnego z 08 kwietnia 2019 r. ([...].). Pełnomocnictwo to zostało wypowiedziane przez pełnomocnika pismem z 06 września 2022 r. zaadresowanym do firmy skarżącego. Wypowiedzenie pełnomocnictwa wpłynęło do NPUS 21 października 2022 r. (data nadania pisma w Urzędzie Pocztowym 19 października 2022 r., [...].).
Decyzja z 05 października 2022 r. zgodnie z dokumentem UPD (Urzędowe Poświadczenie Doręczenia) została doręczona 20 października 2022 r. na adres elektroniczny pełnomocnika skarżącego w trybie art. 144a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm., a obecnie: Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 z późn. zm., w skrócie "o.p.") i art. 42 ust. 2 ustawy z 18 sierpnia 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 569 z późn. zm., a obecnie: Dz. U. z 2023 r. poz. 285, w skrócie "u.d.e.") w formie elektronicznej, w drodze tzw. prawnej fikcji doręczenia, a więc przed datą wpływu do organu I instancji pisma pełnomocnika wypowiadającego pełnomocnictwo.
Termin do złożenia odwołania upłynął 03 listopada 2022 r.
Skarżący pismem z 02 grudnia 2022 r. (data wpływu: do organu I instancji:
07 grudnia 2022 r.;. do DIAS 22 grudnia 2022 r., [...].) złożył "Wniosek o dostarczenie decyzji oraz o przywrócenie terminu do złożenia odwołania". Następnie, na wezwanie organu II instancji pismem z 17 stycznia 2023 r. (data wypływu do DIAS: 23 stycznia 2023 r., [...].) przesłał odwołanie od decyzji NPUS z 05 października 2022 r., a zatem, zdaniem organu II instancji, z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania.
Na postanowienie DIAS z 21 lutego 2023 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania:
- 1. art. 223 § 2 w zw. z art. 162 § 1 o.p., poprzez przyjęcie, że definitywnie upłynął termin do złożenia odwołania od decyzji w sytuacji, gdy podatnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia dowołania, wskazujący jednoznacznie na niezawinione naruszenie terminu.
- 2. art. 121 § 1 o.p poprzez odstąpienie od szczegółowego pouczenia podatnika zasadach zastosowania możliwości przywrócenia terminu w chwili doręczenia decyzji stronie
- - wniósł o uchylenie postanowienia i zobowiązanie organu do rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji wraz z uwzględnieniem dodatkowych dowodów w sprawie.
W uzasadnieniu skargi rozwinął i umotywował podniesione zarzuty, wskazując, że nie miał wiedzy o tym, że wydana została decyzja w sprawie, a wypowiedzenie pełnomocnictwa nastąpiło przed doręczeniem decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Do tej kategorii należy bez wątpienia postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co wynika z art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 228 § 2o.p.
Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem tak sprawowanej kontroli sądowej jest w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z 21 lutego 2023 r. ([...]) stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p. organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sytuacjach dostrzeżenia, że do takiego uchybienia doszło. Norma zawarta w powołanym przepisie ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Jednocześnie należy zaznaczyć, że wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku uprzedniego przywrócenia terminu do dokonania danej czynności, a taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Terminy do wnoszenia środków odwoławczych (odwołań, zażaleń) mają charakter ustawowy. Przepisy o.p. wprost określają długość ustawowego terminu do wniesienia odwołania oraz początek biegu takiego terminu. Przepis art. 223 § 2 pkt 1 o.p. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Jak wynika z akt administracyjnych, przesyłka zawierająca decyzję NPUS z 05 października 2022 r., została wysłana na adres elektroniczny pełnomocnika skarżącego dor. pod. W. K., podany w pełnomocnictwie szczególnym z 08 kwietnia 2019 r. (formularz PPS-1, [...]). Na ten adres, dwukrotnie przesłano zawiadomienie zawierające informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego. Z urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD) wynika, że po dwukrotnym utworzeniu zawiadomień: 05 października 2022 r. i 13 października 2022 r., przesyłka została uznana za doręczoną. W urzędowym poświadczeniu doręczenia (UPD), jako termin doręczenia wskazano: 19 października 2022 r., a jako datę uznania dokumentu za doręczony: 20 października 2022 r.
Skarżący pismem z 02 grudnia 2022 r. złożył wniosek o dostarczenie decyzji i przywrócenie terminu do złożenia odwołania oraz pismem z 17 stycznia 2023 r. złożył odwołanie.
Mając na względzie, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi skarżącego w trybie doręczenia zastępczego w dniu 20 października 2022 r., organ zasadnie stwierdził, że od dnia 21 października 2022 r. zaczął biec 14-to dniowy termin do wniesienia odwołania. W terminie tym skarżący nie wniósł odwołania. Termin do złożenia odwołania (14 dni od dnia doręczenia decyzji), upłynął w dniu 03 listopada 2022 r. Wobec tego organ zasadnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.