Uzasadnienie
Skarżący JL pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]. Równocześnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu w dniu [...] wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku i w związku z tym nie ma możliwości uregulowania kosztów sądowych związanych z toczącym się postępowaniem dotyczącym jego odpowiedzialności jako członka zarządu za zobowiązania spółki A Sp. z o.o. w likwidacji.
Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Wnioskodawca nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnych, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Z małżonką ma zawartą umowę o rozdzielności majątkowej małżeńskiej. Żona wnioskodawcy posiada nieruchomość gruntową położoną w C, w woj. [...]. Skarżący oświadczył, że małżonka z tytułu umowy o pracę otrzymuje wynagrodzenie w wysokości [...] brutto, z tytułu najmu w wysokości [...] brutto.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący w odpowiedzi z dnia [...] przedłożył kopie zeznań podatkowych za [...] złożonych przez małżonkę. Wnioskodawca wyjaśnił, że ze względu na brak źródeł dochodu nie składał zeznań podatkowych w [...], jak i w [...]. Skarżący podał, że nie posiada rachunku bankowego, załączył natomiast wyciąg z rachunku bankowego żony za ostatnie [...] miesiące. Wnioskodawca oświadczył, że koszty miesięcznego utrzymania wynoszą [...], przy czym [...]. Skarżący wyjaśnił, że nie posiadają kredytów. Wnioskodawca podał, że jego żona posiada [...] udziałów w B sp. z o.o., skarżący w w.w spólce posiada [...] udziałów, przy czym jego udziały są zastawione na rzecz SD.
Skarżący wyjaśnił, że wynik spółki za rok [...] wynosi [...], a zatem spółka osiągnęła stratę. Skarżący oświadczył, że nie posiadają i nie użytkują pojazdów samochodowych. Nie posiadają również innych dochodów niż wymienione we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący wyjaśnił, że pozostaje bez pracy od [...]. Obecnie jest wykreślony z rejestru bezrobotnych. Skarżący podał, że mieszkanie, w którym mieszkają należy do jego matki. Wnioskodawca podał, że małżonka posiada nieruchomość zabudowaną położoną w C, z której uzyskuje dochód w wysokości [...] brutto, małżonka nie posiada oszczędności, papierów wartościowych, nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, wartościowych przedmiotów. Do pisma załączył kserokopie: zeznań rocznych podatkowych żony za [...], z których wynika, że w [...] dochód małżonki wyniósł [...], w [...] [...] zł, zeznań o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych za [...], z których wynika, że w [...] przychód małżonki z tytułu dzierżawy wyniósł [...], w [...], decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] na wniosek strony z dnia [...] w związku ze zgłoszeniem przez niego wyjazdu z miasta T, powyżej [...] dni z dniem [...], przedmałżeńskiej umowy majątkowej z dnia [...] oraz wyciągi z rachunków bankowych żony.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że ze złożonych przez skarżącego oświadczeń wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z córką. Wnioskodawca nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada również majątku, małżonka skarżącego uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz z tytułu dzierżawy, które w całości przeznaczane są na koszty miesięcznego utrzymania [...] rodziny. Małżonka skarżącego posiada nieruchomość w C, nie posiada innych nieruchomości. Skarżący i jego rodzina mieszkają w mieszkaniu, które należy do matki wnioskodawcy.
W tych okolicznościach na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.