Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata wniosła skargę na wymienioną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] wymierzającą skarżącej karę pieniężną w kwocie [...] zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry.
W skardze wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz trudnych wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, które dla wnioskodawczyni może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżąca utrzymuje się z prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na prowadzeniu w sezonie letnim lokalu gastronomicznego. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w 2014 r. podjęła się realizacji inwestycji budowlanej polegającej na wzniesieniu budynku, celem późniejszej sprzedaży mieszkań potencjalnym nabywcom. Skarżąca zaznaczyła, że na rozpoczęcie inwestycji wydatkowała wszystkie posiadane oszczędności. Kontynuowanie inwestycji było z kolei możliwe dzięki wpłatom od nabywców lokali mieszkalnych, dokonywanym na podstawie przedwstępnych umów sprzedaży, tytułem zaliczki na poczet ceny sprzedaży. Całość pozyskanych w ten sposób środków skarżąca przeznacza na dokończenie inwestycji, które jest planowane na koniec 2016 r. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że w rzeczywistości utrzymuje się z prowadzonej działalności gastronomicznej.
Skarżąca nie posiada na utrzymaniu innych osób. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżąca uzyskała w 2014 r. dochód brutto w kwocie [...] zł, zaś w 2015 r. skarżąca uzyskała dochód brutto w kwocie [...] zł. Zaznaczono przy tym, że dochód został uzyskany w związku z wpłatami od kontrahentów zaliczek na zakup lokali mieszkalnych, omawiany dochód został przy tym w całości przeznaczony na realizację podjętej inwestycji. W tym kontekście podniesiono, że inne wykorzystanie opisanych powyżej środków z dużym prawdopodobieństwem może zakłócić realizację inwestycji, opóźnić jej zakończenie, doprowadzając tym samym do pokrzywdzenia kontrahentów skarżącej. Podniesiono przy tym, że wnioskodawczyni spodziewa się zarobku z tytułu podjętej inwestycji budowlanej, jednak dochód z tego tytułu pojawi się dopiero po zakończeniu inwestycji i otrzymaniu całej ceny sprzedaży od nabywców mieszkań. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że jedyny, rzeczywisty dochód, którym może swobodnie dysponować pochodzi z prowadzonej, sezonowej działalności gastronomicznej.
W 2014 r. dochód z tego tytułu wyniósł [...] zł, zaś w 2015 r. [...] zł. Skarżąca podniosła, że uzyskiwany przez nią dochód w całości przeznaczony jest na zaspokojenie własnych potrzeb, również tych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżąca wskazała również, że nie posiada żadnego innego majątku, który można by łatwo spieniężyć, celem zapłaty nałożonej kary pieniężnej. W ocenie skarżącej oczywistym jest, że egzekucja kary pieniężnej zostanie skierowana do jedynego składnika majątkowego w postaci środków pieniężnych wpłaconych przez kontrahentów skarżącej tytułem zaliczek na poczet ceny sprzedaży lokali. Powyższe w ocenie wnioskodawczyni uniemożliwi jej dokończenie rozpoczętej inwestycji budowlanej, w konsekwencji narażając ją nie tylko na odpowiedzialność umowną lecz również na utratę spodziewanego zarobku.
Do skargi dołączono zestawienie roczne za 2014 r., z którego wynika, że skarżąca z tytułu działalności prowadzonej pod firmą "X." osiągnęła w 2014 r. dochód w kwocie [...] zł, zestawienie roczne za 2015 r., z którego wynika, że wnioskodawczyni w 2015 r. osiągnęła dochód w kwocie [...] zł. Z przedłożonego zestawienia przychodów i kosztów z gastronomi w 2015 r. wynika, że z tytułu działalności gastronomicznej osiągnięto w 2015 r. dochód w kwocie [...] zł. Z kolei z przedłożonej deklaracji PIT-36 za 2014 r. wynika, że w 2014 r. skarżąca osiągnęła łączny dochód w kwocie [...] zł.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] (k. [...] akt adm.) Dyrektor Izby Celnej w P. odmówił wstrzymania wykonania poddanej sądowej kontroli decyzji. W ocenie organu sytuacja materialna wnioskodawczyni nie uzasadnia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
W myśl zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a.") wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkiem od tej reguły ogólnej jest przyznanie sądowi w ściśle określonych przypadkach, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., możliwości udzielenia stronie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania aktu lub czynności w całości lub w części, chyba że ustawa szczególna wyłącza tę możliwość.
Z uwagi na treść normatywną powyższych przepisów należy stwierdzić, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu może nastąpić wyłącznie w wyniku złożonego przez skarżącą wniosku oraz w granicach luzu decyzyjnego przyznanego Sądowi przez ustawodawcę, wyznaczonego zakresem znaczeniowym przesłanek sformułowanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnieniem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaznaczyć należy, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Żądając wstrzymania wykonania decyzji, skarżąca ma zatem obowiązek wykazać istnienie konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie aktu lub czynności jest zasadne z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W celu uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy zatem przedstawić dokumenty, które uprawdopodobnią opisywaną sytuację, tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Potwierdza to orzecznictwo sądowoadministracyjne, np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt I FSK 2109/13, w którym Sąd wyraźnie wskazał, że "wniosek (o wstrzymanie wykonania decyzji) poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Przy czym sąd administracyjny w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje – jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy – możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego".
Co więcej w orzecznictwie wskazuje się, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu [tak: postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl].
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że argumentacja skarżącej zmierzająca do wykazania, iż wykonanie zaskarżonej decyzji narazi ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niemożliwych do odwrócenia skutków nie zasługuje na uwzględnienie. Z przedłożonych przez skarżącą dokumentów wynika, że w 2015 r. skarżąca osiągnęła dochód w kwocie [...] zł, w 2014 r. łączny dochód skarżącej wyniósł [...] zł. Na podstawie powyższych okoliczności należy wskazać, że skarżąca w dwóch ostatnich latach podatkowych osiągnęła znaczy zysk. Za nieprzekonujące i pozbawione jakichkolwiek podstaw normatywnych należy uznać wyjaśnienia skarżącej w zakresie w jakim wyjaśniono, że osiągnięty dochód stanowią kwoty wpłat otrzymanych od kontrahentów tytułem zaliczek na poczet cen sprzedaży lokali mieszkalnych.
Odnosząc się do tego rodzaju argumentacji należy wskazać, że stosownie do postanowień art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2 (przychodów ze źródła pozarolnicza działalność gospodarcza), nie zalicza się: pobranych wpłat lub zarachowanych należności na poczet dostaw towarów i usług, które zostaną wykonane w następnych okresach sprawozdawczych, a także otrzymanych lub zwróconych pożyczek (kredytów), w tym również uregulowanych w naturze, z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów). Zgodnie z przytoczonym przepisem wszelkie kwoty zaliczek pobranych na poczet późniejszych dostaw towarów lub usług nie stanowią przychodu na moment otrzymania zaliczki. Odnosząc normę wypływająca z przytoczonego przepisu do sytuacji skarżącej należy wskazać, że wykazany w 2014 i 2015 r. dochód z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej nie mógł powstać na skutek otrzymania przez skarżącą zaliczek na poczet ceny sprzedaży lokali mieszkalnych.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że przedstawiona przez skarżącą dokumentacja nie pozwala na precyzyjne ustalenie jej sytuacji majątkowej, dołączone do skargi dokumenty nie pozwalają bowiem na ustalenie wartości majątku wnioskodawczyni. Do skargi nie dołączono ewidencji środków trwałych, która umożliwiłaby ustalenie wartości majątku przedsiębiorstwa wnioskodawczyni. Brak ten jest o tyle istotny, że prowadzenie działalności w zakresie inwestycji budowlanych na ogół wiąże się z koniecznością posiadania specjalistycznych maszyn i urządzeń o znacznej wartości. Na podstawie materiału znajdującego się w aktach sprawy nie sposób również ustalić wartości środków pieniężnych jakimi dysponuje skarżąca, co implikuje również brak możliwości dokonania oceny czy wykonanie objętej skargą decyzji – nakładającej obowiązek zapłaty kary w kwocie [...] zł – skutkować będzie takim uszczerbkiem w środkach obrotowych, który spowoduje zachwianie płynności w regulowaniu wymagalnych zobowiązań pieniężnych.
W kontekście powyższych mankamentów wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego [tak: postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 37/12, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl]. Podkreślić również należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego do zapłaty kary, jednak co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami [tak: postanowienie NSA z dnia 20 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 1020/14, dostępne pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl].
W niniejszej sprawie w ocenie Sądu skarżąca nie wykazała okoliczności, w świetle których należałoby uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji łączyć się będzie ze znaczną szkodą bądź też, że do odwrócenia skutków wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej kwoty kary pieniężnej. Skarżąca w sposób przekonywujący nie wywiodła, że wykonanie nałożonego zaskarżonym aktem obowiązku zapłaty kary pieniężnej w kwocie [...] zł, biorąc pod uwagę wielkość dochodów skarżącej z dwóch ostatnich lat podatkowych doprowadzi do powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W aktach sprawy brak jest ponadto innych dokumentów, takich chociażby jak wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy, na podstawie których możliwe byłoby dokonanie przez Sąd samodzielnej oceny czy sytuacja majątkowa wnioskodawczyni w połączeniu z wykonaniem wynikającego z zaskarżonej decyzji obowiązku doprowadziłaby w rzeczywistości do wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.