Uzasadnienie
Izba Skarbowa, Ośrodek Zamiejscowy postanowieniem z dnia [...] nr [...] utrzymała w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...], nr [...] w sprawie zwrotu tytułów wykonawczych wierzycielowi - Energetyce A S.A. w K. W uzasadnieniu izba wyjaśnia, iż art. 27 § 1 pkt. 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym wymaga opatrzenia przez wierzyciela tytułu wykonawczego odciskiem pieczęci urzędowej. Stwierdzenie przez organ egzekucyjny - na podstawie art.29 § 1 ustawy egzekucyjnej - braku na tytułach wykonawczych odcisku pieczęci urzędowej powoduje, iż nie spełniają one wymogów ustawowych i nie mogą stanowić podstawy dochodzenia należności w trybie należności.
Izba nie kwestionuje przy tym faktu, iż przedsiębiorstwa energetyczne na mocy art. 57 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - prawo energetyczne (Dz. U. Nr 54, poz. 348 ze zm.) zostały uprawnione do ściągania w trybie egzekucji administracyjnej opłat za nielegalny pobór paliw i energii. Jednak wyznacznikiem korzystania z tych uprawnień jest posiadanie prawa do używania pieczęci urzędowej.
Pomiędzy przepisami prawa energetycznego, a ustawą o postępowaniu egzekucyjną występuje kolizja. Jednakże organy egzekucyjne nie mogą być obarczane błędami legislacyjnymi i nie mogą przyjmować do realizacji tytułów wykonawczych nie odpowiadających wymogom formalnym. Dopiero z dniem 30 listopada 2001 r., nowo wprowadzony art. 27 b do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2001 r., Nr 125, poz. 1368) stwarza możliwość używania tej pieczęci do oznaczania tytułów wykonawczych, jeżeli na mocy odrębnych przepisów nie zostali upoważnieni do korzystania z pieczęci urzędowej.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Energetyka A S.A. w K. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia, zarzucając organowi egzekucyjnemu naruszenie art. 27 § 1 pkt.5 i art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Izba Skarbowa, Ośrodek Zamiejscowy wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po zapoznaniu się ze stanem faktycznym i prawnym sprawy, zważył co następuje
Zgodnie z postanowieniami art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) - sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jedynie w przypadku wpisu i innych kosztów sądowych mają zastosowanie w takich sprawach przepisy poprzednio obowiązujące, a mianowicie odpowiednie postanowienia ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.).
W postępowaniu sądowo-administracyjnym obowiązuje zasada oficjalności, mająca obecnie tetyczne umocowanie i określone granice w postanowieniach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Zgodnie z zasadą oficjalności, sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy podatkowe, a związanych z materią zaskarżonych decyzji. Granice rozpoznania wniesionej skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności organów podatkowych, z drugiej natomiast strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego.
Istota sporu między stronami sprowadza się do tego, czy wobec braku opatrzenia przez wierzyciela - wystawcę tytułów wykonawczych pieczęcią urzędową, okrągłą z wizerunkiem godła państwowego, organ egzekucyjny był zobowiązany do nie przystępowania do egzekucji i zwrotu takiego wadliwego pod względem formalnym tytułu wierzycielowi.
Sąd administracyjny rozpatrując powyższy spór wskazuje, iż zastosowanie przymusowego wykonania takich czy innych zobowiązań poddanych na mocy przepisów szczególnych (w niniejszej sprawie postanowień art. 57 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - prawo energetyczne) egzekucji administracyjnej odbywać się może tylko i wyłącznie przy zastosowaniu form prawno-procesowych przewidzianych postanowieniami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. r., Nr 24, poz. 151). Zgodnie z art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania "zasadności i obowiązku objętego tytułem egzekucyjnym", gdyż oznaczałoby to orzekanie o meritum sprawy, ale obowiązany jest do badania sprawy dopuszczalności egzekucji administracyjnej pod względem formalnym, m.in. ust.2 powyższego artykułu nakazuje organowi egzekucyjnemu zwrócenie tytułu egzekucyjnego wierzycielowi, jeżeli wystawiony przez niego tytuł egzekucyjny nie odpowiada wymogom ustalonym w art. 27 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Art. 27 § 1 pkt.7 tej ustawy wymaga bowiem bezwzględnie, by wystawiony przez wierzyciela tytuł wykonawczy zawierał nie jakąkolwiek pieczęć, ale tylko i wyłącznie pieczęć urzędową czyli okrągłą pieczęć z wizerunkiem godła państwowego w rozumieniu dekretu z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych (Dz. U. Nr 47, poz. 314 ze zm.). Dopiero ustawa z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 125, poz. 1368) wprowadziła nowy art. 27b, który daje prawo wierzycielom takim jak skarżąca Energetyka A S.A. z dniem 30 listopada 2001 r. prawo posługiwania się pieczęcią urzędową dla oznaczania tytułów wykonawczych.
Z tych zatem powodów, organy egzekucyjne obu instancji nie dopuściły się naruszenia obowiązującego prawa, nie przystępując do egzekucji i zwracając tytuły wykonawcze wierzycielowi wobec braku na nich pieczęci urzędowej. Dlatego na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/J.Małecki /-/I.Konieczna /-/S.Zapalska
LF