Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. skarżąca [...] Sp. z o. o., działająca przez Prokurenta, wniosła skargę na wskazaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 11 czerwca 2018 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącej w dniu [...] czerwca 2018 r. (k. 14 akt sądowych). Termin do uzupełnienia braku skargi upływał z dniem [...] czerwca 2018 r. Brak skargi nie został uzupełniony.
Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. WSA w Poznaniu odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie powyższego braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie.
Pismem z [...] września 2018 r. skarżąca Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z [...] czerwca 2018 r.
W uzasadnieniu wskazano, że w związku z treścią postanowienia Sądu Spółka powzięła wiadomość o odrzuceniu skargi. Zdaniem Prokurenta skarżącej niewykonanie zarządzenia wynikało z przyczyny niezależnej od niej, wobec braku prawidłowego przekierowania korespondencji przez osobę, która zajmuje się odbiorem korespondencji od operatora pocztowego. Prokurent skarżącej podniósł, iż siedziba Spółki mieści się we W., niemniej jednak miejscem wykonania czynności prawnych w zakresie spraw Spółki jest K., gdzie działa Prokurent [...]. Korespondencja zawierająca zarządzenie z [...] czerwca 2018 r. nie została przekierowana prawidłowo do Prokurenta spółki z przyczyn technicznych, wobec okoliczności, iż osoba zajmująca się odbiorem korespondencji uchybiła jej prawidłowemu przekazaniu. Do wniosku załączono ustosunkowanie do treści zarządzenia z [...] czerwca 2018 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Stosownie do art. 87 § 4 P.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu, spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony, dochowanie terminu do wniesienia wniosku i dopełnienie uchybionej czynności.
Odnosząc powyższą regulację do rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony po upływie terminu. Przyjmując bowiem twierdzenie Prokurenta skarżącej zawarte we wniosku, że w dacie doręczenia stronie skarżącej postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi, tj. w dniu [...] sierpnia 2018 r. ustała przyczyna uchybienia terminu (ZPO – k. 23 akt sąd.), to wniosek winien zostać złożony do dnia [...] września 2018 r. Wniosek zaś został złożony w dniu [...] września 2018 r. (koperta – k. 26 akt sąd.), a zatem po upływie terminu wynikającego z powyższego przepisu. Jednocześnie Sąd stwierdza, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu.
W niniejszej sprawie skarżący upatruje brak winy w uchybieniu terminu do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z [...] czerwca 2018 r. w nieprawidłowym przekierowaniu korespondencji przez osobę, która zajmuje się odbiorem korespondencji od operatora pocztowego. Korespondencja zawierająca zarządzenie z [...] czerwca 2018 r. nie została przekierowana prawidłowo do Prokurenta Spółki z przyczyn technicznych, wobec okoliczności, iż osoba zajmująca się odbiorem korespondencji uchybiła jej prawidłowemu przekazaniu.
W ocenie Sądu powyższa okoliczność nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu. W tym miejscu należy wyjaśnić, że brak winy w uchybieniu terminu winien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012, s. 270, M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod redakcją R. Hausera, M. Wierzbowskiego, C. H. Beck 2015, s. 462; postanowienie NSA z 12 czerwca 2008 r., II OZ 580/08 – orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych na stronie www.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Ponadto zaniechanie przekazywania stronie korespondencji przez osobę upoważnioną przez tę stronę do odbioru korespondencji nie jest okolicznością wskazującą na brak winy w uchybieniu terminu. Brak właściwego porozumienia między stroną a osobą przez nią upoważnioną do odbioru korespondencji nie może być okolicznością obiektywną świadczącą o braku winy w uchybieniu terminu przez stronę (por. postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., II GZ 546/11, LEX nr 110263).
Skarżąca Spółka odpowiada za swoich pracowników i ponosi ryzyko związane z ich działaniami w zakresie odbieranej korespondencji. Strona bowiem ponosi odpowiedzialność za dobór osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu swoich spraw, a za zaniedbania pracowników strony odpowiedzialność ponosi sama strona (por. postanowienie NSA z 9 sierpnia 2011 r., II GSK 1486/11, LEX nr 1068811). Obowiązkiem skarżącej jest takie zorganizowanie odbioru pism, by przekazywana korespondencja dotarła do Prokurenta Spółki, tak aby z należytą starannością, dbając o interesy Spółki mógł dokonać czynności procesowej. Tym bardziej, że jak podał Prokurent we wniosku czynności prawne wykonuje w innym miejscu niż siedziba Spółki.
Pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 P.p.s.a., obejmuje swym zakresem działania bądź zaniechania także osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonywania poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym (por. postanowienie NSA z 14.12.2011 r., II GZ 527/11). Brak należytej staranności osób, które skarżący upoważnił do działania w swoim imieniu, nie stanowi okoliczności wyłączającej winę strony. Za błędy i zaniechania danego pracownika w zakresie przekazywania korespondencji odpowiedzialność ponosi jego mocodawca. Strona ponosi zatem odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego. Skoro pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje także swym zakresem winę osób trzecich, upoważnionych przez stronę do dokonania określonej czynności technicznej, uznać należy, że to na stronie skarżącej, ciążyło ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniono okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 87 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.