Uzasadnienie
Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 21 § 1 i art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.; w skrócie: "o.p."), art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 333 z późn. zm.;
w skrócie: "u.p.r."), Komunikatu Prezesa GUS z 19 października 2020 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres 11 kwartałów będącej podstawą do ustalenia podatku rolnego na rok podatkowy 2021 (M.P. z 2020, poz. 982), art. 2-6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm.; w skrócie: "u.p.o.l.") oraz Uchwały Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 23 października 2020 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2021 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. 2020.8022) decyzją z 29 stycznia 2021 r. ustalił Z. M. i P. M. wymiar podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości na rok 2021 w wysokości [...] zł.
We wrześniu 2023 r. w ramach czynności sprawdzających na podstawie wypisów z rejestru gruntów i budynków organ I instancji organ ustalił, że powierzchnia gruntów i budynków ogółem, jak i zajętych na działalność gospodarczą jest znacznie wyższa niż zgłoszona do opodatkowania na podstawie złożonej w 2009 r. przez P. M. informacji w sprawie podatku od nieruchomości.
Wypisy z rejestru gruntów i budynków zostały okazane podatnikowi do weryfikacji.
Następnie Wójt Gminy [...] wezwał dwukrotnie podatnika do złożenia informacji na podatek od nieruchomości za lata 2019, 2020, 2021, 2022 oraz 2023.
W dniu 14 grudnia 2023 r. P. M. złożył informacje na podatek od nieruchomości za lata 2019-2023, korygując powierzchnie gruntów i budynków zgodne ze stanem faktycznym.
Na podstawie złożonej informacji Wójt decyzją z 15 grudnia 2023 r. zmienił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2021 r. i ustalił łączne zobowiązanie pieniężne za 2021 r. w kwocie [...]zł wraz należnymi odsetkami naliczonymi na dzień wydania decyzji od kwoty pozostałej do zapłaty (tj. przy uwzględnieniu wpłat dokonanych przez podatnika w 2021 r. wynikających z decyzji wymiarowej za 2021 r. z 29 stycznia 2021 r.).
Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji, kwestionując naliczenie odsetek do dnia wydania zaskarżonej decyzji, wskazując, że w decyzji wskazano termin zapłaty różnicy podatku 14 dni od jej doręczenia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 26 lutego 2024 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność szczegółowego uzasadnienia decyzji.
Wójt Gminy S. 19 marca 2024 r. nr [...] wydał decyzję na łączne zobowiązanie pieniężne, wskazując, że dokonuje zmiany wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2021 r. i ustalił:
w pkt 1
Łączne zobowiązanie pieniężne za rok 2021 w wysokości: [...] zł
Płatne w ratach i terminach:
1 rata do dnia: 2019.03.15 w kwocie: [...] zł 2 rata do dnia: 2019.05.15 w kwocie: [...] zł 3 rata do dnia: 2019.09.15 w kwocie: [...] zł 4 rata do dnia: 2019.11.15 w kwocie: [...] zł w tym:
Podatek rolny w kwocie: [...] zł.
Podatek od nieruchomości w kwocie: [...] zł. w pkt 2
Podatek pozostały do zapłaty w kwocie: [...] zł płatny w terminie 14 dni od otrzymania decyzji.
w pkt 3
Odsetki od zaległości podatkowych wynoszące [...] zł naliczone na dzień wydania decyzji, płatne w terminie 14 dni od otrzymania decyzji.
Strona złożyła odwołanie, zarzucając rażące naruszenie przepisów art. 53 § 1 w zw. z art. 51 § 1 i z art. 47 § 1 o.p., w związku z czym wnieśli o uchylenie decyzji w zaskarżonej części oraz rozstrzygnięcie sprawy. Podatnicy podnieśli, że termin zapłaty podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Zgodnie z art. 53 § 1 o.p. i 51 § 1 o.p. odsetki za zwłokę naliczane są od zaległości podatkowej, a zaległością jest podatek niezapłacony w terminie. W ocenie strony nie ma podstaw do naliczenia odsetek za zwłokę.
Utrzymując w mocy decyzję Wójta z 19 marca 2024 r., SKO decyzją z 9 maja 2024 r. nr [...] w uzasadnieniu stwierdziło, że składając pierwotną deklarację na podatek rolny i od nieruchomości skarżący zaniżyli podstawę opodatkowania, którą skorygowali dopiero w deklaracji korygującej z 14 grudnia 2023 r. podając w niej właściwą podstawę opodatkowania. Zdaniem SKO istotne znaczenie ma moment powstania zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, przywołując treść art. 6 ust. 1 u.p.o.l. Organ II instancji wskazał, że w myśl ust. 6 art. 6 u.p.o.l. to na podatniku ciąży obowiązek złożenia właściwemu organowi podatkowemu informacji o nieruchomościach obiektach budowlanych, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości Niedopełnienie tego obowiązku może rodzić odpowiedzialność odsetkową w przypadku niedokonania zgłoszenia w odpowiednim czasie. W związku z tym organ I instancji na podstawie art. 53 § 1 i 2 oraz 51 § 1 o.p. prawidłowo naliczył odsetki od zaległości podatkowej.
Z. M. i P. M. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję SKO, zaskarżając ją w części dotyczącej określenia kwoty odsetek za zwłokę. Skarżący powielili argumentację z odwołania i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; w skrócie: "p.p.s.a."). kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt [...]).
W ocenie Sądu skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że strona, składając odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z 19 marca 2024 r., zaskarżyła decyzję w części dotyczącej naliczenia odsetek na dzień wydania decyzji w kwocie[...] zł. Zatem decyzja w zakresie ustalenia zobowiązania pieniężnego za 2021 r. (pkt 1 i 2) jest ostateczna. Sąd w związku z tym bada legalność decyzji wyłącznie w zaskarżonej części, tj. w zakresie naliczenia odsetek.
SKO w [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ II instancji podzielił stanowisko Wójta Gminy S., że należało naliczyć odsetki od zaległości podatkowej, która powstała w terminach płatność poszczególnych rat w 2021 r., ponieważ podatnicy nie złożyli prawidłowej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych w zakreślonym terminie, a zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Organy obu instancji stoją na stanowisku, że obowiązek podatkowy powstał w 2021 r., co wynika ze złożonej informacji, której organ nie kwestionuje, dlatego też już w 2021 r. powstała zaległość podatkowa. Organ I instancji jako podstawę prawną naliczenia odsetek od 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada 2021 r. powołał art. 53 § 1 o.p. oraz art. 53a § 1 o.p., w związku z art. 47 o.p.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja oraz decyzja Wójta Gminy [...] w zaskarżonej części jest niezgodna z prawem.
Istotne jest rozróżnienie obowiązku podatkowego od zobowiązania podatkowego. W zaskarżonej decyzji oraz w decyzji ją poprzedzającej organy nie w pełni rozróżniają te instytucje.
Zgodnie z art. 4 o.p. obowiązkiem podatkowym jest wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w tych ustawach. Przepis art. 5 o.p. definiuje zaś zobowiązanie podatkowe, w myśl tego przepisu zobowiązaniem podatkowym jest wynikające z obowiązku podatkowego zobowiązanie podatnika do zapłacenia na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu albo gminy podatku w wysokości, w terminie oraz miejscu określonych w przepisach prawa podatkowego.
Zgodnie z art. 21 § 1 zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:
- 1) zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania,
- 2) doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania.
Można zatem stwierdzić, że obowiązek podatkowy sygnalizuje jedynie obowiązek zapłaty podatku, natomiast konkretyzacja tego obowiązku następuje z mocy prawa lub w procesie wymiarowym.
W zakresie podatku od nieruchomości przepis art. 6 ust. 1 u.p.o.l. stanowi, że obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Przepis art. 6 ust. 2 wyznacza moment powstania obowiązku podatkowego.
Zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości od osób fizycznych na rok podatkowy zgodnie z art. 6 ust. 7 u.p.o.l. ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Tym samym zobowiązanie podatkowe powstaje zgodnie z art. 21 § 1 pkt 2 o.p. wskutek doręczenia decyzji ustalającej podatek dochodowy osobom fizycznym.
Na osoby fizyczne nałożony jest obowiązek złożenia informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Zgodnie z postanowieniem ust. 6 art. 6 tejże ustawy osoby fizyczne są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust.
3. Informacje te składa się raz co do określonego przedmiotu, z tym że w przypadku zmian podatnik jest obowiązany dokonać aktualizacji złożonych informacji. Na podstawie informacji organ co roku ustala zobowiązanie podatkowe w drodze decyzji. Złożona informacja podlega jednak weryfikacji organu. W sytuacji błędów organ w postępowaniu podatkowym może dokonać stosownych ustaleń. Informacja jest bowiem tylko dowodem w sprawie, który to dowód powinien być poddany ocenie i konfrontacji choćby z ewidencjami.
Należy podkreślić, że podstawą zapłaty podatku przez osobę fizyczną jest wyłącznie decyzja ustalająca wysokość podatku, którego termin zapłaty wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej podatek. Podatek ustalony decyzją i niezapłacony w tym terminie staje się dopiero wówczas zaległością podatkową (art. 51 § 1 o.p.). Zgodnie z art. 53 § 1 o.p. od zaległości podatkowej, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i 54, naliczane są odsetki. W związku z powyższym dopóki organ nie ustali podatku od nieruchomości od osób fizycznych, dopóty nie ma zobowiązania podatkowego i tym samym nie może być zaległości podatkowej, nawet jeśli podatnik złożył nierzetelną informację do organu.
W związku z powyższym organy bez podstawy prawnej ustaliły odsetki naliczone na dzień wydania decyzji od daty poszczególnych rat płatności podatku od nieruchomości za 2021 r.
Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji nie wszczynał postępowania w sprawie naliczenia odsetek, w związku z tym uchylenie w tym zakresie decyzji przez Sąd, kończy postępowanie administracyjne.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. art. 200 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.