Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...], powołując się na art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: P.p.s.a.), złożyła skargę na wystąpienie pokontrolne Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] marca 2012 r.
Zaskarżonemu aktowi zarzucono:
- - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 175 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) poprzez nieprawidłowo przeprowadzoną kontrolę wykorzystania dotacji w zakresie:
- a) stwierdzenia rzekomego pobrania w nadmiernej wysokości dotacji celowej przekazanej [...] na dofinansowanie zakupu podręczników dla uczniów,
- b) stwierdzenia rzekomego wydatkowania środków z rezerwy budżetowej przeznaczonych na dofinansowanie realizacji zadania wynikającego z art. 121 ust. 3a ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej na inny cel niż określony w decyzji o ich przyznaniu,
- c) stwierdzenia rzekomego nieprawidłowego postępowania kontrolowanego w zakresie spełniania swoich wymagalnych zobowiązań,
- - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 2 pkt 1 w zw. z art. 6 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz.U. Nr 185, poz. 1092) - poprzez ich niezasadne zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Wobec powyższego [...] wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewodzie Wielkopolskiemu.
Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wskazał przy tym, powołując art. 52 § 4 P.p.s.a., że skarżąca [...] przed wniesieniem skargi do sądu winna wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje.
Zakres kognicji sądu administracyjnego został określony w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz w art. 3 § 2 P.p.s.a.
Sąd administracyjny obowiązany jest badać na wstępie czy wniesienie określonej skargi należy do jego właściwości, bowiem tylko taka skarga może podlegać merytorycznemu rozstrzygnięciu, w przeciwnym razie podlega ona odrzuceniu.
Akt lub czynność, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, charakteryzuje się tym, że jest podejmowany w sprawie indywidualnej, jest skierowany do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.
Zaskarżone wystąpienie pokontrolne z dnia [...] marca 2012 r. zostało wydane na podstawie art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o kontroli w administracji rządowej, obowiązującej od dnia 01 stycznia 2012 r., oraz art. 175 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o kontroli w administracji rządowej wojewoda kontroluje m.in. organy samorządu terytorialnego.
Stosownie do art. 36 ust. 1 w/w ustawy ustalenia dokonane w trakcie kontroli oraz oceny opisuje się w projekcie wystąpienia pokontrolnego, który zawiera elementy określone w ust.
2. W myśl art. 46 ust. 1 ustawy w przypadku niezgłoszenia zastrzeżeń albo nieuwzględnienia wszystkich zastrzeżeń sporządza się wystąpienie pokontrolne obejmujące treść projektu wystąpienia pokontrolnego. W przypadku uwzględnienia zastrzeżeń wystąpienie pokontrolne sporządza się na podstawie projektu wystąpienia pokontrolnego oraz stanowiska kierownika komórki do spraw kontroli wobec oddalonych zastrzeżeń (ust. 2).
Wystąpienie pokontrolne w razie potrzeby uzupełnia się o:
- 1) zalecenia lub wnioski dotyczące usunięcia nieprawidłowości lub usprawnienia funkcjonowania jednostki kontrolowanej,
- 2) ocenę wskazującą na niezasadność zajmowania stanowiska lub pełnienia funkcji przez osobę odpowiedzialną za stwierdzone nieprawidłowości,
- 3) termin złożenia informacji o wykonaniu zaleceń lub wykorzystaniu wniosków, a także o podjętych działaniach lub przyczynach ich niepodjęcia. Termin wyznacza się, uwzględniając charakter zaleceń lub wniosków (ust. 3).
Ustawa o kontroli w administracji rządowej nie przewiduje możliwości zaskarżania wystąpienia pokontrolnego do sądu administracyjnego, o czym wprost stanowi art. 48, zgodnie z którym od wystąpienia pokontrolnego nie przysługują środki odwoławcze. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, na podstawie art. 13 ustawy o kontroli w administracji rządowej, mają odpowiednie zastosowanie w zakresie nieuregulowanym w ustawie jedynie w sprawach doręczeń, obliczania terminów oraz protokołu.
Wystąpienie pokontrolne zawierające ustalenia dotyczące określonego stanu faktycznego oraz wnioski zmierzające do wyeliminowania stwierdzonych nieprawidłowości nie stanowi rozstrzygnięcia nadzorczego ani też nie jest aktem władczej ingerencji w sferę działalności kontrolowanej jednostki. Należy przyjąć, że przedmiotem zaskarżenia nie może być akt ze sfery postępowania kontrolnego (por. postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 08 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Po 583/09, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt II GSK 2111/11 dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl.).
W świetle powyższego należy więc stwierdzić, że wystąpienie pokontrolne:
- - nie jest aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.,
- - nie jest aktem nadzoru według art. 3 § 2 pkt 7 P.p.s.a. (akty nadzoru definiuje ustawa o samorządzie gminnym),
- - nie jest wskazane w innej ustawie (według art. 3 § 3 P.p.s.a.) jako akt, który podlegałby kontroli sądów administracyjnych - ustawa o kontroli w administracji rządowej taką sytuacje wręcz wyklucza.
Tym samym wystąpienie pokontrolne nie podlega kontroli sądu administracyjnego.
Na marginesie Sąd zauważa, że ustawa o finansach publicznych reguluje procedurę zwrotu dotacji udzielonych z budżetu państwa. Art. 169 tej ustawy wskazuje kiedy takie dotacje podlegają zwrotowi, termin, w którym zwrot powinien nastąpić, a także skutki niedokonania zwrotu dotacji w terminie. W tym ostatnim przypadku właściwy organ wydaje decyzję określającą kwotę dotacji przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki.
Wobec powyższego Sąd orzekł jak w p. I sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Jednocześnie zgodnie art. 232 § 1 pkt 1 w/w ustawy orzeczono o zwrocie uiszczonego wpisu.