Uzasadnienie
Izba Skarbowa w Z. G. decyzją z [...] uchyliła w części decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego w Z. G. z 25 września 2000r. i określiła "X" S.A. nadwyżkę podatku należnego nad naliczonym podlegającą zaniechaniu poboru, zobowiązanie i zaległość podatkową oraz odsetki od zaległości za wrzesień 1995r.
Na powyższą decyzję "X" wniosło skargę domagając się stwierdzenia nieważności ewentualnie jej uchylenia.
Minister Finansów decyzją z dnia 8 czerwca 2002r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji.
"X" pismem z 14 listopada 2002r. cofnęło skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym postanowieniem z 26 listopada 2002r. umorzył postępowanie.
"X" wniosło, na podstawie przepisu art. 273 § 2 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002, Nr 153, poz. 1270), skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem z 26 listopada 2002r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 maja 2006r. (sygn. I SA/Po 1837/04) odrzucił skargę o wznowienie, a następnie prawomocnie odrzucił skargę kasacyjną od tego postanowienia (orzeczenie z 7 marca 2007r.).
"X" wniosło 28 listopada 2007r. ponownie skargę o wznowienie postępowania zakończonego powyższym postanowieniem, wskazując jako podstawę wznowienia przepis art. 273 § 2 ustawy p.p.s.a.
Postanowieniem z 28 maja 2009r. Sąd wznowił postępowanie, a 10 marca 2010r. umorzył postępowanie w sprawie ze skargi "X" na decyzję Izby Skarbowej z [...].
Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej postanowieniem z 19 lipca 2010r. sygn. I FSK 729/10 uchylił postanowienia z 10 marca 2010r. oraz 28 maja 2009r. i przekazał sądowi I instancji sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub przedstawiciel ustawowy. Natomiast stosownie do art. 278 ustawy po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana.
Zdaniem NSA sąd I instancji nie rozważył, czy skarga o wznowienie została wniesiona w terminie. Porównanie dat wydania prawomocnego orzeczenia (26 listopada 2002r.) oraz wniesienia skargi o wznowienie (28 listopada 2007r.) mogłoby bowiem wskazywać, iż skarga jest spóźniona. Z kolei jako podstawę wznowienia przyjęto art. 273 § 2, a nie art. 271 pkt 2 dotyczący pozbawienia strony możności działania czy nienależytej reprezentacji, a tylko ta podstawa dawałaby możliwość zastosowania wyjątku, o którym mowa w art. 278 ustawy.
Wskazano również, iż w postępowaniu wznowieniowym sąd nie wydaje odrębnego postanowienia o wznowieniu, jeżeli w wyniku wstępnego badania skargi stwierdzi zachowanie wymogów formalnych. Brak było więc podstaw prawnych do wydania postanowienia z 28 maja 2009r.
Ponadto nie ma umocowania prawnego treść postanowienia z 10 marca 2010r. a z jego sentencji nie wynika, że postępowanie toczyło się w związku z wniesieniem skargi o wznowienie postępowania. Stosownie bowiem do przepisu art. 282 § 2 ustawy umorzyć można albo całe postępowanie wznowieniowe (np. z uwagi na cofnięcie skargi), albo po uprzednim uchyleniu zaskarżonego skargą o wznowienie orzeczenia umorzyć postępowanie wznowione. Nie można jednak orzec, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o umorzeniu postępowania ze skargi na decyzję organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 277 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji – od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Stosownie do art. 278 ustawy, po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Termin, o którym mowa w powyższym przepisie jest terminem prekluzyjnym, którego nie można przywrócić.
Natomiast według art. 280 § 1 p.p.s.a., sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd wniosek odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę.
Skarga o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2002r. została wniesiona w dniu 28 listopada 2007r. (k. 4 t. I akt sąd. sprawy o sygn. I SA/Po 566/10). Powołane postanowienie stało się prawomocne z dniem jego wydania (art. 57 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym – Dz. U. Nr 74, poz. 368, z późn. zm.). Tym samym wniesienie skargi o wznowienie nastąpiło po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia.
Wskazać należy, iż "X" jako podstawę wznowienia powołało przepis art. 273 § 2 p.p.s.a., w myśl którego wznawia się postępowanie w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu a nie przepis dotyczący pozbawienia możności działania lub braku należytej reprezentacji (art. 271 pkt 2). Nie zachodził więc wyjątek, o którym mowa w art. 278 in fine.
Wobec powyższego, na podstawie wskazanych przepisów oraz przepisu art. 190 ustawy, postanowiono jak w sentencji.
/-/ Stanisław Małek