Uzasadnienie
W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2009r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych, W.K. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania tegoż postanowienia. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że z uwagi na jego trudną sytuację osobistą i majątkową, wszystkie okoliczności sprawy oraz wadliwość zaskarżonego aktu, jego wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody.
Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.
Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Od tej zasady ustawodawca przewidział dwa wyjątki dotyczące aktów prawa miejscowego, które weszły w życie oraz aktów lub czynności, których wstrzymanie wykonania wyłącza ustawa szczególna.
Należy zgodzić się z poglądem, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. T. Woś, Postępowanie sądowoadministracyjne..., s. 146; Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, t. 1oraz Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Komentarz, Wydanie II B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek).
W niniejszej sprawie podstawowym zagadnieniem jest kwestia wykonalności zaskarżonego postanowienia. W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, iż przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy natomiast rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 122; postanowienie NSA z 31.1.2006 r., II FZ 882/05, niepubl.). Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustanawiających dla ich adresatów nakazy lub zakazy określonych zachowań, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie bądź które nakładają na niego obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. praca zbiorowa pod red. T. Wosia: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 296; postanowienie NSA z 14.IX.2005 r., II FZ 580/05, niepubl.).
W rozpoznawanej sprawie Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji dotyczące odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych. Jest to zatem rodzaj aktu prawnego nie noszącego znamion wykonalności. Wynika to już z samej istoty w/w postanowienia, które jest orzeczeniem o charakterze procesowym i nie można w ten sposób nadać stronie uprawnień bądź ustalić obowiązków o charakterze prawno-materialnym, takich jak np. nałożenie zobowiązań pieniężnych. W drodze postanowienia określane są bowiem co do zasady jedynie uprawnienia i obowiązki strony w toku postępowania, w tym egzekucyjnego. (vide: postanowienie z dnia 17 lipca 2006 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I FZ 281/06).
Zaskarżone orzeczenie w żaden sposób nie dotyka bezpośrednio należności pieniężnej tym postępowaniem objętej. Stosownym wnioskiem można by natomiast objąć decyzję (jeżeli byłaby objęta skargą do Sądu) ustalającą zobowiązanie podatkowe, w wyniku której wszczęto postępowanie egzekucyjne a następnie odmówiono jego zawieszenia. To ona bowiem kreuje zobowiązanie pieniężne, które podlega przymusowemu ściągnięciu (wykonaniu) w trybie egzekucji administracyjnej. Wobec tego, że w tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy, skoro art. 61 § 3 p.p.s.a. nie znajduje zastosowania, wniosek należało oddalić na podstawie art. art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi IDz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
/-/. Skwierzyńska