Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 października 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W ustawowym terminie skarżący wniósł sprzeciw, w którym negatywnie ocenił wydane rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 grudnia 2012 r. odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zasadniczym powodem rozstrzygnięcia, było uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku wyjaśnienia sytuacji majątkowej, pomimo stosownych wezwań.
Skarżący nie zaskarżył powyższego postanowienia, a zatem stało się ono prawomocne.
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r. Sąd zarządził doręczenie skarżącemu odpisu prawomocnego wezwania z dnia [...] sierpnia 2012 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Odbiór zarządzenia skarżący pokwitował w dniu [...] stycznia 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 69 akt sądowych).
Pismem z dnia [...] stycznia 2013 r., uzupełnionym pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący zwrócił się z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Skarżący w powtórnym wniosku o prawo pomocy wyjaśnia, że pracuje, wychowuje troje dzieci uczących się oraz płaci alimenty. Jak podał wnioskodawca nie stać go na koszty opłat sądowych. Najważniejsze jest dla niego utrzymanie rodziny i domu. Przedstawiając stan majątkowy wnioskodawca wskazał, że posiada dom ok. [...] m2.
Wnioskodawca oświadczył, że otrzymuje dochody miesięczne w wysokości ok. [...] zł, a dzieci wnioskodawcy uzyskują rentę po zmarłej matce w wysokości ok. [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie Sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Jeżeli zatem po wydaniu postanowienia niekończącego postępowania, bądź prawomocnego w sprawie zgłoszono ponownie wniosek dotyczący tej samej kwestii, wniosek taki podlega rozpoznaniu, a w razie niestwierdzenia zmiany okoliczności - podlega oddaleniu.
Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy Sąd nie może zmienić lub uchylić swojego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie SN z dnia 10 listopada 1970 r., II CZ 139/70, OSPiKA 1971, z. 10, poz. 178; Dauter Bogusław, Komentarz do art. 165 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. LEX, 2011)
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" w rozumieniu art. 165 P.p.s.a. należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia wydanego w zakresie prawa pomocy zmiana okoliczności sprawy musi być oceniana w kontekście przesłanek, które legły u podstaw postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, a którego zmiany domaga się strona.
Z konstrukcji przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zawsze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania wpadkowego należy stwierdzić, że obowiązkiem Sądu przy rozpoznawaniu ponownego wniosku o prawo pomocy było zbadanie czy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, tj. m.in. jakie były dochody i wydatki strony w dacie wydania pierwotnego postanowienia, a jakie w dacie kolejnego rozpoznania sprawy. Kwestie te muszą być udokumentowane w tak samo rzetelnym stopniu, jak w pierwotnym wniosku o prawo pomocy. W tym miejscu wskazać należy, że skarżący poczynając od pierwotnego wniosku o prawo pomocy, poprzez sprzeciw oraz powtórny wniosek o prawo pomocy podnosi, że nie stać go na opłacenie kosztów sądowych.
Skarżący jednak nie dołączył do wniosku dokumentów oraz nie przedstawił wyczerpująco swojej sytuacji majątkowej Z tego powodu przy ocenie niniejszego, kolejnego już wniosku o prawo pomocy nie straciły na aktualności rozważania odnośnie sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych skarżącego, zawarte prawomocnym orzeczeniu WSA z dnia z dnia 13 grudnia 2012 r., w tym dotyczące obciążającego stronę obowiązku wykazania, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy.
Sąd zauważa, że w pierwotnym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, że z tytułu zatrudnienia otrzymuje wynagrodzenie w wysokości około [...] zł brutto, natomiast w ostatnim wniosku oświadczył, że z tytułu zatrudnienia otrzymuje ok. [...] brutto zł, a dzieci wnioskodawcy ok. [...] zł renty. Wykazanie zatem wyższych dochodów nie uprawnia do przyznania prawa pomocy. W pierwotnym wniosku wnioskodawca nie podał w jakiej wysokości ponosi koszty miesięcznego utrzymania, w jakiej wysokości obowiązany jest płacić alimenty, w jakiej wysokości jest czesne za naukę pełnoletnich dzieci. Z akt sądowych wynika, że skarżący był dwukrotnie wzywany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych informacji i do przedłożenia dokumentów, na podstawie których możliwa byłaby analiza sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
W kolejnym wniosku wnioskodawca, nadal nie wykazuje w jakiej wysokości ponosi koszty miesięcznego utrzymania, w jakiej wysokości płaci alimenty, w jakiej wysokości są opłaty za naukę, czy zaciągnął kredyt.
Rozpatrując zatem ponownie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy Sąd nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie takiego prawa.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 165 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.