Uzasadnienie
W dniu 26 października 1994 r. została zawarta umowa - kupna sprzedaży 48 obligacji Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej - 3 procent Państwowej renty II serii z dnia 1 czerwca 1936 r. za kwotę 4.800.000,- starych złotych przez W.-L. spółka z o.o. z siedzibą w W. jako sprzedającego na rzecz Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego "K." spółka z o.o. z siedzibą w K. Spółka "K." była na podstawie zawartej umowy agencyjnej reprezentowana przez Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne "P." - spółka z o.o. z siedzibą w W. Od przedmiotowej umowy nie została uiszczona opłata skarbowa, co stwierdził Inspektor Kontroli Skarbowej w toku kontroli przeprowadzonej w spółce "K." w 1996 r.
Urząd Skarbowy w K., decyzją (...) z dnia 5 listopada 1997 r. powołując się na przepisy art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./ i par. 58 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./ wymierzył spółce W.-L. opłatę skarbową w kwocie 9,60 zł. z odsetkami za zwłokę należnymi od dnia 10 listopada 1994 r.
Spółka W.-L. odwołała się od powyższej decyzji zarzucając jej naruszenia art. 42 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 1l poz. 50 ze zm./ oraz art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o opłacie skarbowej /Dz.U. nr 4 poz. 23 ze zm./ i par. 58 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej a nadto art. 107 Kpa.
Uzasadniając odwołanie spółka wskazała, że zgodnie ze znowelizowanym art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej - opłacie tej nie podlegają umowy sprzedaży, dzierżawy, podzierżawy, najmu i podnajmu zawierane przez podatników o których mowa w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług w związku z czym nie ulega wątpliwości, że opłacie tej nie podlega umowa sprzedaży zawierana przez podatnika VAT bez względu na to co stanowi przedmiot takiej umowy.
Umowa sprzedaży zgodnie z art. 55 oraz 555 Kc dotyczy rzeczy praw majątkowych oraz energii. Nie podlegałaby zatem opłacie skarbowej taka umowa sprzedaży, która dotyczyłaby: wierzytelności, udziałów, akcji, obligacji, opcji, innych papierów wartościowych, majątkowych praw autorskich itp. Zdaniem strony odwołującej się nie ma podstaw do tego aby nakładać obowiązek uiszczenia opłaty skarbowej na podatników VAT o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 faktycznie wykonujących czynności opodatkowane tym podatkiem w przypadku zawarcia przez nich umowy sprzedaży, przedmiotem której nie były towary w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Izba Skarbowa w K., decyzją (...) z dnia 28 lutego 1998 r. - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, że publiczny obrót obligacjami Skarbu Państwa regulowany jest ustawą z dnia 22 marca 1994 r. prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych /Dz.U. nr 58 poz. 239/, z przepisów której jednoznacznie wynika, że wtórny obrót tymi papierami może odbywać się na giełdach papierów wartościowych /art. 51 par. 1 ustawy/ lub w określonych przypadkach za pośrednictwem podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa maklerskie /art. 54 par. 4 ustawy/.
Przedmiotem działalności sprzedającej obligacje firmy tj. spółki W.-L. według wpisu do rejestru Sądu Gospodarczego jest - prowadzenie wszelkiej działalności handlowej, usługowej, produkcyjnej, wydawniczej, poligraficznej, komisowej, agencyjnej i ajencyjnej na rachunek własny lub w pośrednictwie i kooperacji z partnerami krajowymi i zagranicznymi w szczególności handel artykułami przemysłowymi, produkcja materiałów budowlanych, obrót nieruchomości oraz ruchomości i pośrednictwo w tym zakresie.
Obrót papierami wartościowymi jako świadczenie usługi finansowej jak z powyższego wynika nie jest przedmiotem działalności spółki W.-L., wobec czego sprzedaż obligacji nie była dokonana w ramach usług finansowych, do których zaliczane są usługi maklerskie o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o podatku od towarów i usług.
Przedmiotowa umowa sprzedaży obligacji zastała zawarta w obrocie niepublicznym a zatem na podstawie przepisów kodeksu cywilnego w której stroną jest sprzedająca firma W.-L. nie świadcząca usług finansowych.
Zawarta umowa sprzedaży stanowi czynność cywilnoprawną podlegającą obowiązkowi uiszczenia opłaty skarbowej, co wynika z przepisów art. 1 ust. 1 pkt 2 lit. "a", art. 4 ust. 1, pkt 2, art. 5 pkt 4 powołanej ustawy o opłacie skarbowej wg. stawki określonej w par. 58 ust. 1 pkt 2 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów.
Zawarte w odwołaniu twierdzenie, że wystarczy by stroną umowy sprzedaży był podatnik VAT aby czynność ta korzystała z wyłączenia z opłaty skarbowej na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej nie jest zasadne ponieważ przepis art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" odsyła do ustawy o podatku od towarów i usług (...), która z kolei reguluje opodatkowanie tym podatkiem obrotu osiąganego jedynie przez sprzedawcę bądź wykonującego usługi.
W świetle powyższego opłacie skarbowej nie podlegają umowy sprzedaży, gdy stroną sprzedającą z tytułu zawartej umowy jest podatnikiem VAT tj. osobą zobowiązaną do uiszczenia podatku bądź osobą zawierającą umowę w ramach świadczonych usług zwolnionych od podatku.
Firma W.-L., która wystawiła fakturę VAT (...) podając w niej mylnie symbol SWW-94 nie miała podstaw do wystawienia tej faktury, ponieważ nie miała uprawnień do świadczenia usług tego rodzaju mimo, że jest podatnikiem VAT w zakresie swojej zasadniczej działalności.
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że brzmienie powoływanego art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej oraz art. 2 i art. 5 ustawy o podatku VAT nie pozostawia wątpliwości, że opłacie skarbowej nie podlega umowa sprzedaży zawierana przez podatników VAT jest poglądem niesłusznym, bowiem pojęcie umowy sprzedaży należy ograniczyć do sprzedaży w rozumieniu art. 4 ustawy o podatku od towarów i usług.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka W.-L. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuciła jej naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 5 lit. "a" ustawy o opłacie skarbowej art. 2, art. 4, art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
W uzasadnieniu skargi spółka podniosła okoliczności i argumenty prawne podobne jak w toku dotychczasowego postępowania.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Urzędu Skarbowego w K. nie naruszają prawa.
W szczególności jak to wynika z niespornych okoliczności niniejszej sprawy skarżąca spółka "W.-L." jako strona umowy sprzedaży przedmiotowych obligacji Skarbu Państwa, nie prowadziła usług finansowych w zakresie sprzedaży tego rodzaju obligacji.
W orzecznictwie sądowym /por. Uchwałą Składu Całej Izby Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 1997 r. III ZP 5/97, wyroki NSA z dnia 26 czerwca 1996 r. III SA 1702/95 i III SA 1766/95 wielokrotnie wskazywano na potrzebę posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności w dziedzinach ustawowo zastrzeżonych dla innych podmiotów jako warunku korzystania przez nie ze zwolnienia z opłaty skarbowej.
Art. 18 par. 2 ustawy z dnia 22 marca 1991 r. prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi i funduszach powierniczych /Dz.U. nr 35 poz. 155 ze zm./ wymaga zezwolenia Komisji Papierów Wartościowych na prowadzenie przedsiębiorstwa maklerskiego.
Natomiast zgodnie z par. 63 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 czerwca 1992 r. w sprawie opłaty skarbowej /Dz.U. nr 53 poz. 253 ze zm./ - zwolniona od opłaty skarbowej została jedynie sprzedaż papierów wartościowych przedsiębiorstwom maklerskim.
Jak to już wskazano wyżej skarżąca spółka nie jest przedsiębiorstwem maklerskim posiadającym zezwolenie o którym mowa w art. 18 par. 2 cyt. ustawy.
Niezasadny jest zatem zarzut, że organy podatkowe naruszyły przepis art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, skoro przepis ten zwalnia od przedmiotowego podatku usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy w tym m.in. usługi finansowe, zaś usług takich nie świadczyła spółka "W.-L." będąca sprzedawcą obligacji.
Przedmiotem działalności skarżącej spółki nie jest działalność polegająca na świadczeniu usług pośrednictwa finansowego.
Z tych względów podzielając stanowisko organów podatkowych w niniejszej sprawie w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji wyroku.