Uzasadnienie
I SA/ Po 779/15
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. Kierownik Referatu Gospodarki Odpadami Urzędu Miasta i Gminy [...], działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy [...], pozostawiła bez rozpatrzenia wniosek [...] w sprawie umorzenia opłaty za odbiór odpadów komunalnych za III i IV kwartał 2013 r. oraz za 2014 r.
W uzasadnieniu postanowienia organ pierwszej instancji podał, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] (dalej: strona, skarżący) zwrócił się o umorzenie opłaty za odbiór odpadów komunalnych za III i IV kwartał 2013 r. oraz za 2014 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. organ wezwał stronę, aby w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma wypowiedziała się w sprawie wniosku, przedstawiła dowody potwierdzające uzyskiwane dochody oraz potwierdzające ponoszone wydatki. Wezwanie zawierało pouczenie, iż niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Wezwanie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu [...] lutego 2015 r., a strona w wyznaczonym terminie nie stawiła się oraz nie złożyła wyjaśnień w celu uzupełnienia wniosku.
W związku z tym, na podstawie art. 169 § 1 i 4, art. 216 i art. 217 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. dalej: O.p.) pozostawiono wniosek bez rozpatrzenia.
[...] złożył zażalenie na powyższe postanowienie, podnosząc, że Burmistrz usiłuje pobierać nienależne kwoty i wskazując na okoliczności nie związane z przedmiotową sprawą. W zażaleniu strona stwierdziła, że nie odpowiedziała na wezwanie z dnia [...] stycznia 2015 r., ponieważ jego zdaniem Burmistrz Miasta i Gminy [...] lekceważy obywateli oraz przepisy prawa. Ponadto żądanie przedstawienia m.in. własnych dochodów strona uważa za bulwersujące.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], stwierdziło, że zażalenie strony nie spełnia warunków wynikających z art. 222 O.p. i pozostawiło je bez rozpatrzenia.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że pismem z dnia [...] stycznia 2015 r., wezwano stronę na podstawie art. 155 §1 O.p. do wypowiedzenia się w sprawie dowodów potwierdzających uzyskiwanie dochodów oraz dowodów potwierdzającej ponoszone wydatki w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania. Wezwanie zawierało pouczenie, że niewypełnienie powyższych warunków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia.
Zgodnie z art. 155 §1 O.p., organ podatkowy może wezwać stronę do złożenia osobiście m.in. wyjaśnień, jeżeli jest to niezbędne dla wyjaśnienia stanu faktycznego lub rozstrzygnięcia sprawy.
Jak wynika z przepisu art. 159 §1 pkt 6 O.p., w wezwaniu należy wskazać skutki prawne niezastosowania się do wezwania. Ze zwrotnego potwierdzenia w/w wezwania wynika, iż [...] odebrał je osobiście w dniu [...] lutego 2015 r., w związku z czym 7-dniowy termin upłynął z końcem dnia [...] lutego 2015 r. Ponadto w odwołaniu strona wyraźnie zaznacza, iż nie stawienie się przez niego w urzędzie i nie złożenie wyjaśnień oraz dowodów było jego świadomą decyzją.
Zgodnie z art. 222 O.p. w związku z art. 239 O.p. zażalenie na postanowienie organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciwko postanowieniu, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem zażalenia oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Tymczasem zażalenie strony zawiera wyłącznie zarzuty, argumenty i wskazuje okoliczności zupełnie niezwiązane z przedmiotowym postępowaniem. Ponadto strona przyznała, iż nie zamierza przedstawić swoich dochodów, ponieważ uważa to za bulwersujące.
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. strona wniosła skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, domagając się umorzenia opłat za III IV kwartał 2013 r. i za 2014 r. Skarżący podniósł, że odmowa umorzenia jest niesprawiedliwa i stanowi karę za dbanie o środowisko. W obszernym uzasadnieniu skargi strona wskazała na wiele okoliczności nie związanych z przedmiotową sprawą
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie z powodów w niej wskazanych.
W myśl art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się między innymi na żądanie strony. Z kolei zgodnie z art. 168 § 2 O.p., podanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. Przepis ten reguluje wymagania formalne, jakie musi spełniać strona, by jej czynność procesowa – podanie o wszczęcie postępowania spowodowało skutek prawny. Ordynacja podatkowa w zakresie formy i treści podania, przyjmuje zasadę ograniczonego formalizmu. Przestrzeganie tych ograniczonych wymagań formalnych, ustalenie przez organ podatkowy, czy podanie o wszczęcie postępowania wypełnia je, ma podstawowe znaczenie dla ochrony interesu prawnego strony. Spełnienie wymagań formalnych zarówno gwarantuje, że czynność procesowa została dokonana przez stronę, a następnie, że tylko treść żądania wyznacza przedmiot postępowania.
Cytowany wyżej przepis wyznacza minimum wymagań formalnych, od spełnienia których uzależnione jest uznanie skuteczności prawnej tej czynności procesowej.
W myśl art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych tym przepisem, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia.
Tylko w przypadku braków wymienionych w przepisie art. 168 § 2 O.p., organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, zgodnie z art. 169 § 4 O.p.
W przedmiotowej sprawie, skarżący złożył wniosek, który zawierał wszystkie niezbędne elementy wskazane w art. 168 § 2 O.p., i w związku z tym nie wystąpiły braki formalne określone w tym przepisie. Wniosek strony o umorzenie opłaty za odbiór odpadów komunalnych zawierał bowiem treść żądania, wskazanie osoby, od której pochodzi, oraz jej adresu. W przypadku tego wniosku przepisy szczególne nie czynią innych wymogów. W związku z tym, brak było podstaw do wzywania strony w trybie art. 169 § 1 O.p., a w konsekwencji do wydania postanowienia z dnia [...] lutego 2015 r. na podstawie art. 169 § 4 O.p.
Organ podatkowy pierwszej instancji, winien w oparciu o zebrany materiał dowodowy wydać stosowne merytoryczne rozstrzygnięcie, a takie nie zapadło. Postępowanie organu I instancji narusza przepis art. 169 § 1 O.p. w zw. z art. 169 § 4 O.p.
Z kolei w przypadku postanowienia organu drugiej instancji doszło do jego wydania z naruszeniem art. 222 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Odwołanie powinno zawierać co najmniej treść żądania, wskazanie osoby od której pochodzi oraz jej adresu, a także czynić zadość innym wymogom ustalonym w przepisach szczególnych. W sytuacji gdy wniesione odwołanie nie zawiera któregoś z istotnych elementów, to jest zarzutów przeciw decyzji albo określenia istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania, organ podatkowy pierwszej instancji (za pośrednictwem którego wnosi się odwołanie) wzywa występującego z nim do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie.
Postanowienie wydane w tej sprawie jest bowiem ostateczne (art. 228 § 1 pkt 3 i § 2 O.p). Na taki sposób procedowania wskazuje również orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ odwoławczy ma obowiązek w fazie wstępnej postępowania odwoławczego zbadać, czy wniesione odwołanie zawiera elementy niezbędne do jego rozpatrzenia, wskazane w treści art. 222 O.p.
Tego w przedmiotowej sprawie nie uczyniono, czym naruszono przepis art. 222 O.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do wniosku skarżącego dotyczącego umorzenia przedmiotowych opłat, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla to postanowienie w całości lub w części. Sąd nie ma możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.