Uzasadnienie
Pismem z dnia [...] października 2020 r. S. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2020 r. wskazane w rubrum orzeczenia. Do skargi zostało załączone pełnomocnictwo substytucyjne, w którym pełnomocnik strony r.pr. P. M. udzielił r.pr. K. W. pełnomocnictwa substytucyjnego do złożenia skargi administracyjnej na ww. postanowienie.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 grudnia 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi – w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi - przez podanie numeru PESEL skarżącego oraz złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu udzielonego przez skarżącego r.pr. P. M.. Jednocześnie strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi.
Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie zostało odebrane w dniu 30 grudnia 2020 r. (potwierdzenie odbioru – k. [...] akt sądowych). W zakreślonym terminie pełnomocnik uiścił wpis od skargi, podał numeru PESEL skarżącego oraz przedłożył złożone do [...] Urzędu Skarbowego w P. pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1.
Sąd zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), skarga wnoszona do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy oraz określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. W sytuacji, gdy pismo wnosi pełnomocnik, powinien przedstawić pełnomocnictwo, o ile wcześniej nie zostało to uczynione (art. 46 § 3 P.p.s.a.).
Przepis art. 36 pkt 1-3 P.p.s.a. stanowi, że pełnomocnictwo może być: ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi, do prowadzenia poszczególnych spraw oraz do niektórych tylko czynności w postępowaniu.
Z kolei w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania (a w przypadku skargi pod rygorem jej odrzucenia), chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że do skargi zostało przedłożone pełnomocnictwo substytucyjne, w którym pełnomocnik strony r. pr. P. M. udzielił r. pr. K. W. pełnomocnictwa substytucyjnego do złożenia skargi administracyjnej. Jednakże przedstawienie jedynie dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, a więc zawierającego oświadczenie pełnomocnika "podstawowego", nie jest wystarczające do wykazania prawa substytuta do działania bezpośrednio w imieniu strony. Jego umocowanie do reprezentacji strony (a także jego zakres) zawsze bowiem uzależnione jest od istnienia więzi między pełnomocnikiem "podstawowym" a mocodawcą (por. w postanowieniu NSA z 19 grudnia 2013 r., II FZ 1121/13 - wszystkie przytaczane w niniejszej sprawie orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego też w świetle art. 46 § 3 P.p.s.a pełnomocnik substytucyjny dokonujący pierwszej czynności procesowej w sprawie ma obowiązek przedłożyć, oprócz dokumentu pełnomocnictwa substytucyjnego, również dokument pełnomocnictwa dla pełnomocnika, który udzielił pełnomocnictwa substytucyjnego (por. postanowienie NSA z dnia 21 września 2007 r., I FSK 997/07).
Mając zatem na uwadze, że skarga była dotknięta brakiem formalnym, pełnomocnik skarżącego został wezwany do złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu udzielonego przez skarżącego r. pr. P. M.. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pełnomocnik skarżącego w zakreślonym terminie przedłożył pełnomocnictwo na urzędowym formularzu PPS-1, a więc w formie przewidzianej dla pełnomocnictw szczególnych składanych w toku postępowania podatkowego.
Zgodnie z art. 138e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325, dalej: "Ordynacja podatkowa") pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego. Jak stanowi art. 138e § 3 Ordynacji podatkowej, pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2. Z mocy zaś tego przepisu, wzór pełnomocnictwa szczególnego został określony przez Ministra właściwego do spraw finansów publicznych w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2018 r. poz. 974) – jako formularz PPS-1.
Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że pełnomocnik wykonał wezwanie Sądu w sposób nieprawidłowy, ponieważ przedłożony przez niego dokument nie zawiera oświadczenia mocodawcy upoważniającego pełnomocnika do reprezentowania go przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi. W art. 36 P.p.s.a. ustawodawca wymienił zamknięty katalog pełnomocnictw. Wynika z niego, że w postępowaniu przed sądami administracyjnymi dopuszczalne jest pełnomocnictwo ogólne – do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi (pkt 1), pełnomocnictwo do prowadzenia poszczególnych spraw (pkt 2) oraz pełnomocnictwo do niektórych tylko czynności w postępowaniu.
Natomiast udzielenie przez mocodawcę pełnomocnictwa szczególnego w toku postępowania podatkowego w przewidzianej dla tego rodzaju pełnomocnictw formie i wskazanie w jego treści, że dotyczy ono sprawy podatkowej nr [...] [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za luty 2020 r. na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych PIT 36L za 2019 r. nie jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnikowi umocowania do złożenia skargi na ostateczne rozstrzygnięcie ww. sprawy podatkowej do sądu administracyjnego oraz reprezentowania skarżącego przed tym sądem. Pełnomocnictwo tego nie można uznać za pełnomocnictwo ogólne, o którym mowa w art. 36 pkt 1 P.p.s.a., gdyż w jego treści brak upoważnienia do prowadzenia spraw przed sądami administracyjnymi. Nie stanowi ono także pełnomocnictwa szczególnego, ponieważ nie zawiera umocowania do prowadzenia poszczególnej sprawy sądowoadministracyjnej ze wskazaniem sądu sprawę tę rozpoznającego, jak i precyzującego rozstrzygnięcie organu, którego skarga dotyczy.
Nie jest ono również pełnomocnictwem umocowujących pełnomocnika do niektórych czynności w postępowaniu (art. 36 pkt 3), np. do złożenia skargi od ostatecznego postanowienia, albowiem nie wynika to z jego treści. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, udzielenie pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania podatnika w konkretnym postępowaniu podatkowym nie jest jednoznaczne z umocowaniem tegoż pełnomocnika do występowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym do złożenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 czerwca 2008 r., I FSK 813/08 wyjaśnił, że z brzmienia art. 37 § 1 P.p.s.a. wywodzić należy, iż pod pojęciem "akta sprawy" ustawodawca rozumie akta sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe właśnie w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej.
Sąd ten zaznaczył, że należy odróżnić "sprawę prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej od sprawy sądowoadministracyjnej i nie można przyjmować, że postępowanie przed sądem administracyjnym stanowi kontynuację postępowania przed organami administracji czy też jest jego kolejnym etapem. Pomiędzy jednym a drugim postępowaniem brak jest ciągłości, a zatem nie jest możliwe honorowanie dokumentu pełnomocnictwa załączonego do akt sprawy rozpoznawanej przez organy podatkowe, chociażby obejmowało ono swym zakresem umocowanie do występowania również przed sądem administracyjnym.".
Ponadto podkreślenia wymaga, że od obowiązku określonego w art. 37 § 1 i potwierdzonego w art. 46 § 3 P.p.s.a nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym (do akt administracyjnych) (por. postanowienia: WSA w Warszawie z 20 października 2010 r., III SA/Wa 1003/10 oraz NSA z: 7 grudnia 2010 r., I GSK 934/10; 21 grudnia 2010 r., I FSK 1576/10 i I FSK 1612/10; 1 grudnia 2011 r., II OSK 2412/11; 16 marca 2012 r., I FSK 148/12 a także wyrok NSA z 9 czerwca 2016 r., II GSK 241/15).
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a. odrzucił, jednocześnie orzekając o zwrocie wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.