Uzasadnienie
S. S. [...] w dniu [...] września 2017r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że nie stać go na poniesienie kosztów. Nie ma majątku, zawiesił działalność gospodarczą. Mieszka w budynku gospodarczym, dorabia dorywczo kilkaset (ok. [...] zł miesięcznie). P. we wspólnym gospodarstwie domowym z synem. Nie posiada domu, mieszkania, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, Posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Na media przeznacza [...] zł, na koszty leczenia [...] zł.
W uzupełnieniu wniosku, na wezwanie sądu, Skarżący oświadczył, że nie ma i nie złoży zeznania rocznego podatkowego za 2016 r., gdyż w 2016 r. dochodu nie posiadał. Nie posiada rachunków bankowych, lokat bankowych, kart kredytowych, nie posiada pojazdów mechanicznych podlegających obowiązkowi rejestracji. Utrzymuje się z prac dorywczych, z tego tytułu uzyskuje ok. [...] zł miesięcznie. Nie jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, ponieważ ciągle szuka pracy i myśli, że będzie mógł prowadzić firmę. Skarżący oświadczył, że nie pozostaje z żoną w separacji sądowej, pozostaje z żoną w rozdzielności majątkowej i nie posiadają żadnego wspólnego majątku.
Skarżący podał, że nie otrzymuje na syna żadnych środków pieniężnych, ponieważ żona dobrowolnie kupuje jedzenie i ubrania dla syna i rzeczy, które potrzebuje do szkoły. Mieszkanie należy do żony, nie pobiera ona czynszu za możliwość mieszkania w budynku gospodarczym. Skarżący podał, że nie posiada udziałów, nie pełni funkcji członka zarządu, prokurenta, członka rady nadzorczej i nie posiada żadnych dochodów. Koszty miesięcznego utrzymania to ok. [...] zł – leczenie i zakup lekarstw [...] zł, na wyżywienie przeznacza resztę dochodu, t.j. ok. [...] zł. Do pisma załączył wydruk z Centralnej Ewidencji Działalności Gospodarczej, z którego wynika, że z dniem [...] marca 2015 r. zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą oraz kserokopię umowy majątkowej małżeńskiej z dnia [...] września 2008 r.
W powodach kwestionowanego postanowienia referendarz przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że Skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy ocenił, że sytuacja wnioskodawcy nie uległa zmianie w porównaniu do sytuacji udokumentowanej wcześniejszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem referendarza skarżący ponownie nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Referendarz podkreślił, że pomimo istnienia pomiędzy małżonkami rozdzielności majątkowej, to sytuacja ta nie odnosi się do ich wzajemnych obowiązków małżeńskich. W tym kontekście zaznaczono, że skarżący pomimo wezwania nie przedstawił jakichkolwiek informacji dotyczących dochodów uzyskiwanych przez jego żonę.
Wobec powyższego referendarz stwierdził, że z treści złożonych przez skarżącego oświadczeń nie wynika, aby w sprawie zaszły istotne zmiany okoliczności w porównaniu z wcześniej złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, które umożliwiałyby udzielenie skarżącemu wnioskowanej przez niego pomocy z budżetu państwa.
Skarżący wniósł pismo z dnia [...] marca 2017r., które sąd potraktował jako sprzeciw od postanowienia Referendarza. W piśmie podkreślił, że nie wie jaka jest sytuacja majątkowa jego żony, ponieważ nie utrzymuje z nią kontaktów. W związku z powyższym nie mógł przesłać rocznych zeznań podatkowych żony za 2014 i 2015r. Jednocześnie wskazał, że małżonka na pewno składała takie zeznania bo od 2000r. prowadzi działalność gospodarczą i z tego tytułu uzyskuje miesięczne dochody. Małżonka wnioskodawcy nie korzysta z opieki społecznej. Ponadto skarżący oświadczył, że z żoną jest w rozdzielności majątkowej, ale nie dokonali podziału majątku ponieważ razem go nie posiadali.
W ocenie skarżącego stopieni zawisłości sprawy oraz jego sytuacja finansowa uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Rozpoznawany obecnie wniosek stanowi drugi wniosek Skarżącego w przedmiocie przyznania mu prawa pomocy. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie obliguje sądu do dokonywania ponownej oceny sytuacji materialnej wnioskującego w kontekście przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Rolą sądu w takim przypadku jest zbadanie, czy strona powołuje się na nowe okoliczności, które mogłyby wpłynąć na zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy [por. postanowienie NSA z dnia 22 lipca 2014 r. sygn. akt II FZ 957/14, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl]. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością wskazującą na "zmianę okoliczności sprawy" będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy [por. postanowienie NSA z dnia 08 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 746/14, postanowienie NSA z dnia 09 lipca 2014 r. sygn. akt II GZ 336/14 – dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl].
W świetle informacji przedstawionych przez Skarżącego we wniosku z dnia [...] stycznia 2017 r. nie można dopatrzyć się, aby w sprawie zaszły istotne zmiany okoliczności w porównaniu z wcześniej złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Skarżący ponownie odwołuje się jedynie do dochodu uzyskanego z prac dorywczych w kwocie ok. [...] zł, z których ponosi koszty wyżywienia, leczenia i zakupu lekarstw. Również tym razem nie przedstawiał jaka jest sytuacja finansowa i majątkowa jego żony. Skarżący, mimo wezwania, nie złożył zeznań rocznych podatkowych żony za 2014 i 2015 r., w sprzeciwie jedynie wyjaśnił, że żona takie zeznania na pewno składa. Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia [...] lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2015 r., poz. 2082 ze zm.), okoliczność pozostawania w związku małżeńskim, stosownie do art. 27 tego kodeksu skutkuje tym, że oboje małżonkowie obowiązani są, każdy według swych sił oraz swych możliwości zarobkowych i majątkowych, przyczyniać się do zaspokajania potrzeb rodziny, którą przez swój związek założyli.
Potrzeby rodziny mogą w konkretnych okolicznościach obejmować również zobowiązania względem Skarbu Państwa z tytułu kosztów sądowych w sprawach jednego z małżonków (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011 r., o sygn. akt II OZ 1266/11, dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący obecnie ponowienie przedstawiał tylko informacje i dokumenty mogące świadczyć o jego złej sytuacji materialnej, pomijając pozostałe kwestie, mimo że został o nie wezwany.
Uwzględniając powyższe Sąd za właściwą uznał ocenę wyrażoną przez referendarza w kwestionowanym postanowieniu, że ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy wraz z nadesłanym oświadczeniem nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych, które uzasadniałyby przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W związku z powyższym Sąd uznał, że Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W konsekwencji Sąd uznał, że Referendarz sądowy prawidłowo ocenił, że nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) na podstawie art. 260 § 1 powyższej ustawy utrzymał w mocy kwestionowane postanowienie referendarza sądowego.