Uzasadnienie
Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu uchwałą Nr 24/1064/2006 z dnia 22 listopada 2006r. orzekło o nieważności wyrażenia "terminowego" w postanowieniu § 3 pkt 4 uchwały Nr CVI/1264/IV/2006 Rady Miasta Poznania z dnia 24 października 2006r. w sprawie wysokości stawki podatku od posiadania psów na 2007r., określenia zasad ustalania i poboru oraz terminów płatności tego podatku, zarządzenia jego poboru w drodze inkasa, określenia inkasentów i wysokości ich wynagrodzeń, a także wprowadzania przedmiotowych zwolnień.
Na powyższą uchwałę Rada Miasta Poznania wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego zarzucając Regionalnej Izbie Obrachunkowej naruszenie art. 14 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 28 § 1 i § 4 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez błędną interpretację i uznanie, że skarżona uchwała w części stanowiącej o przysługującym inkasentom wynagrodzeniu z tytułu "terminowego" wpłacania pobranych podatków jest sprzeczna z prawem.
Zdaniem skarżącej wykładnia powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że w przypadku wynagrodzenia dla inkasentów podatku stanowiącego dochód budżetu gminy, wynagrodzenie przysługuje im jedynie "z tytułu terminowego wpłacania podatków pobranych" na rzecz budżetu gminy, nie ma bowiem podstaw aby różnicować pozycję budżetu Skarbu Państwa i budżetu jednostki samorządu terytorialnego, zwłaszcza w kontekście definicji inkasenta (art. 9 u. o. p.).
Stanowisko swoje Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu podtrzymało w Uchwale Nr 1/64/2007 z dnia 10 stycznia 2007r. a w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
W ocenie tego Kolegium uzależnienie przyznania wynagrodzenia inkasentom od "terminowego" wpłacania organowi podatkowemu pobranego podatku pozostaje w sprzeczności z przepisem art. 14 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) w związku z art. 28 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz.60 ze zm.).Kolegium podkreśliło, że kompetencje rady gminy sprowadzają się do możliwości zarządzenia poboru podatku w drodze inkasa, wyznaczenia inkasentów oraz określenia wynagrodzenia za inkaso. Wskazane przez skarżącą przepisy, zwłaszcza art. 9 O. p., art. 28 § 1 O. p. oraz § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 24.12.2002r. w sprawie wynagrodzenia płatników i inkasentów pobierających podatki na rzecz budżetu państwa, nie uzależniają prawa inkasentów do wynagrodzenia za inkaso od "terminowego" odprowadzenia pobranych podatków na rzecz organu podatkowego, natomiast wskazują na różną pozycję budżetu Skarbu Państwa i budżetu jednostki samorządu terytorialnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawując kontrolę działalności administracji publicznej, do czego sąd administracyjny jest zobligowany przepisem art. 1 i 3 § 1 i § 2 m. in. pkt 7 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd winien odnieść się do kwestii zgodności z prawem zakwestionowanej przez Regionalną Izbę Obrachunkową Uchwały Rady Miasta Poznania w części dotyczącej wynagrodzenia inkasentów pobierających podatek od psów.
Przepis art. 28 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że płatnikom i inkasentom przysługuje wynagrodzenie z tytułu terminowego wpłacania podatków pobranych na rzecz budżetu państwa. Z kolei z § 4 tegoż artykułu wynika, że rada m. n. gminy może ustalić wynagrodzenie dla płatników lub inkasentów z tytułu poboru podatków stanowiących dochody budżetu gminy.
Analiza powołanego przepisu art. 28 Ordynacji podatkowej prowadzi do wniosku, że ustawodawca rozgraniczył kwestie wynagrodzenia dla płatników i inkasentów pobierających podatki na rzecz budżetu państwa od tych, które pobierane są na rzecz budżetu np. gminy pozostawiając, w tym przypadku, radzie gminy ustalanie wynagrodzenia inkasentom z tytułu podatków stanowiących dochody gminy.
Z kolei o terminach płatności podatku dla inkasentów przesądza przepis art. 47 § 4a Ordynacji podatkowej stanowiący, że terminem tym jest dzień następujący po ostatnim dniu, w którym – zgodnie z przepisami prawa podatkowego – wpłata podatku powinna nastąpić chyba, że organ stanowiący właściwej jednostki samorządu terytorialnego wyznaczył termin późniejszy.
W niniejszej sprawie Rada Miasta Poznania ustanowiła w § 3 pkt 3 swej uchwały z dnia 24 października 2006r. dla inkasentów podatku od posiadania psów termin do wpłaty całości pobranego podatku do dnia 15 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. W kolejnym tj. pkt. 4 § 3 uzależniono wypłatę wynagrodzenia dla inkasentów w wysokości 25% wpływu od terminowego wpłacenia pobranego podatku. Przekroczenie tego terminu płatności będzie, zgodnie z art. 51 § 3 Ordynacji podatkowej, powodowało powstanie po stronie inkasenta zaległości podatkowej.
Okoliczność, że wymóg terminowego przekazania przez inkasentów podatków warunkuje wypłacenie im wynagrodzenia, o ile podatki te stanowią podatki państwowe, nie przesądza o ograniczeniu usprawnień rady gminy, która może zawrzeć w uchwale stosowny zapis uzależniający wypłatę wynagrodzenia inkasentom od terminowego przekazania przez nich pobranych podatków na rzecz budżetu gminy, no co wskazuje prof. Leonard Etel w Komentarzu do art. 28 Ordynacji podatkowej (Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2006r.).
Należy podzielić to stanowisko, że rada gminy może, ustalając w myśl art. 28 § 4 Ordynacji podatkowej, wynagrodzenie inkasentów za pobrany podatek samorządowy, przewidzieć w swej uchwale uwarunkowanie wypłaty tego wynagrodzenia (w całości lub w części) od terminowego przekazania przez inkasenta pobranego podatku na rzecz gminy.
Warunek taki ma bowiem istotne znaczenie dla budżetu gminy wobec czego, skoro przepis prawa nie zawiera zakazu w tym zakresie, za dopuszczalne uznać należy zawarcie w uchwale rady gminy słowa "terminowe" w odniesieniu do wynagrodzenia za wpłacanie pobranego podatku na rachunek gminy.
Słusznie podnosi strona skarżąca, że również z treści przepisu art. 9 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek wpłacania przez inkasenta pobranego podatku we właściwym terminie organowi podatkowemu.
Z tych względów, skoro inkasent obowiązany jest do terminowego wpłacania pobranego podatku, a za pobranie to ma otrzymać wynagrodzenie, uznać należy, że Rada Miasta Poznania nie naruszyła prawa uzależniając wynagrodzenie inkasentów podatku od posiadania psów od terminowego wpłacana tego podatku.
Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem Regionalnej Izby Obrachunkowej wyrażanym w zaskarżonej Uchwale jakoby w przypadku nieterminowego wpłacenia przez inkasenta pobranego podatku miał zastosowanie jedynie tryb przewidziany w art. 30 Ordynacji podatkowej. Przepis ten, co wynika z treści jego § 1 i 2, dotyczy odpowiedzialności podatkowej inkasenta za niepobrany lub pobrany, a niewpłacony przez niego podatek. Na tej podstawie nie można więc rozważać kwestii terminowości wywiązywania się przez inkasenta z jego obowiązków określanych w art. 9 Ordynacji podatkowej i jej wpływu na prawo inkasenta do wynagrodzenia, ponieważ kwestia ta stanowi przedmiot regulacji jedynie art. 28 Ordynacji podatkowej, a ten, jak wyżej wskazano, nie wyklucza możliwości ustalenia przez radę gminy wynagrodzenia dla inkasentów z tytułu podatków stanowiących dochód budżetu gminy w sposób odpowiadający postanowieniom § 1 art. 28 Ordynacji podatkowej.
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a", art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/ K. Pawlicki /-/ M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont
AR