Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. o sygn. akt I SA/Po 608/10 referendarz sądowy ustanowił dla skarżącej doradcę podatkowego, którego wyznaczyła Krajowa Rada Doradców Podatkowych.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 września 2012 r. o sygn. akt II FSK 341/11 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 listopada 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Pismem z dnia [...] grudnia 2012 r. skarżąca wniosła o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wskazała, że doradca podatkowy, o którego wnioskowała nie poinformował o rozprawie, która odbyła się przed NSA w Warszawie. Ponadto oświadczył, że wyrok jest niekorzystny dla skarżącej. W związku z taką postawą skarżąca wnosi o zmianę pełnomocnika na adwokata lub radcę prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: "P.p.s.a.") postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy, która to zmiana powinna zaistnieć po tym, jak sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności powinna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych.
Badając podstawy do zmiany wnioskowanego prawa pomocy, Sąd na podstawie analizy akt stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 07 marca 2011 r. przyznane zostało skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie doradcy podatkowego.
Udzielenie pomocy prawnej po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny może polegać m.in. na sporządzeniu i złożeniu skargi kasacyjnej, a w przypadku uchybienia terminu do jej złożenia na podjęciu czynności celem przywrócenia terminu, a także na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.
Odpowiadając na wniosek o ponowne wyznaczenie innego pełnomocnika z uwagi na fakt, że obecny pełnomocnik - w ocenie skarżącej - nie spełnia wymogów obrońcy należy wskazać, że w badanej sprawie nie ma podstaw prawnych do wyznaczenia adwokata bądź radcy prawnego.
Zgodnie z treścią art. 254 § 1 P.p.s.a. rozpoznawanie wniosków o przyznanie prawa pomocy należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego, w którym sprawa ma się toczyć lub już się toczy. Jednak o wyznaczenie pełnomocnika Sąd zwraca się do właściwej Okręgowej Rady Adwokackiej, Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych, Krajowej Rady Doradców Podatkowych lub Krajowej Rady Rzeczników Patentowych, o czym stanowi art. 253 P.p.s.a. Rolą Sądu jest orzekanie w zakresie wniosku o przyznanie prawo pomocy. Natomiast o wskazaniu konkretnej osoby jako pełnomocnika decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa.
Również zmiany pełnomocnika może dokonać jedynie właściwa korporacja. Sąd nie ma natomiast wpływu na decyzję organu samorządu w zakresie wyznaczenia kolejnego pełnomocnika. Jak wskazano wyżej, stosownie do art. 253 P.p.s.a. rola Sądu w tym zakresie ogranicza się wyłącznie do wystąpienia do właściwej korporacji o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu (zob. postanowienie NSA z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt I OZ 654/08, postanowienie NSA z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 453/10, postanowienie NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II GZ 122/10, dostępne w bazie orzeczeń na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl.).
Działanie sądu w przedmiocie prawa pomocy sprowadza się do przyznania stronie, po pozytywnym rozpatrzeniu jej wniosku, prawa pomocy, natomiast konkretny pełnomocnik wyznaczany jest na wniosek sądu przez właściwy okręgowy organ korporacji prawniczej. Jeżeli zatem, pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu, stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to winna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych.
W świetle powyższego brak jest podstaw prawnych do przyznania innego czy drugiego pełnomocnika na koszt Skarbu Państwa. Niezadowolenie po stronie skarżącej z pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika nie zmienia zakresu przyznanego prawa pomocy i nie daje prawa do ponownego ubiegania się o ustanowienie kolejnego pełnomocnika z urzędu. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają uregulowań uprawniających stronę do występowania o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika z urzędu w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań.
W ocenie Sądu nie zachodzą określone w art. 165 P.p.s.a. przesłanki konieczne dla dokonania zmiany prawomocnego postanowienia, zatem orzeczono jak w sentencji.