Uzasadnienie
AS pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych. Następnie złożył sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych. Wskazał, że jego emerytura została częściowo zajęta przez Urząd Skarbowy. Żona jest rencistką. Uzyskiwane przez nich dochody wystarczają zaledwie na bieżące wydatki. Wnioskodawca od kilku lat choruje, z uwagi na stan zdrowia i wiek nie może podjąć dodatkowej pracy. Żona Skarżącego również jest osobą schorowaną, znajduje się pod stałą opieką lekarza rodzinnego, korzysta z pomocy lekarzy specjalistów, posiada orzeczenie o niepełnosprawności. Wnioskodawca podał, że na ich utrzymaniu pozostaje dorosły syn, który w dniu [...] został zwolniony z pracy z powodu redukcji zatrudnienia i od [...] jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny.
Skarżący oświadczył, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i z synem. Posiada mieszkanie lokatorsko-własnościowe o pow. [...] m2, nie posiada innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych i wartościowych przedmiotów. Skarżący otrzymuje emeryturę w wysokości [...] brutto, żona otrzymuje emeryturę w wysokości [...] brutto, syn nie uzyskuje żadnych dochodów. Wnioskodawca wskazał, że od chwili zajęcia przez Urząd Skarbowy części emerytury sytuacja rodzinna znacznie się pogorszyła. Sytuację finansową pogorszyło zwolnienie syna z pracy, co spowodowało, że syn pozostaje na ich utrzymaniu. Do wniosku załączył kserokopie: zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy z dnia [...] o zarejestrowaniu KS jako osobę bezrobotną, zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego oraz zestawienie miesięcznych kosztów utrzymania.
Na wezwanie z dnia [...] do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że on i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie uzyskują żadnych dodatkowych dochodów i nie korzystają z pomocy opieki społecznej. Wskazał, że we współwłasności z żoną i z synem posiada samochód osobowy marki F, rok prod. [...], wartość rynkowa [...], przy czym samochód ten został zajęty przez Urząd Skarbowy. Głównym użytkownikiem samochody jest syn, który dojeżdżał nim do pracy, aktualnie poszukuje pracy. Samochód wykorzystywany jest także do dowozu niepełnosprawnej żony na badania specjalistyczne i do lekarza rodzinnego. Do pisma załączył wyciąg z rachunku bankowego, zeznania roczne podatkowe za [...], decyzje ZUS z dnia [...] i z dnia [...], protokół zajęcia i odbioru ruchomości, zawiadomienie o zajęciu środka transportu, decyzję Starosty z dnia [...] o uznaniu KS za osobę bezrobotną.
Na wezwanie z dnia [...] Skarżący w odpowiedzi z dnia [...] oświadczył, że jego syn nie otrzymał żadnego odszkodowania, nie wypłacono jemu również żadnych środków pieniężnych w związku z rozwiązaniem umowy o pracę. Do pisma załączył zeznania roczne podatkowe za [...] złożone przez syna.
W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 cyt. ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji Skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie go od kosztów sądowych, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący i jego żona utrzymują się z emerytur, przy czym emerytura Wnioskodawcy została częściowo zajęta. Skarżący i jego małżonka są osobami schorowanymi i wymagają leczenia. Nadto zauważyć należy, że na ich utrzymaniu pozostaje syn, który w dniu [...] został zwolniony z pracy. Aktualnie syn Skarżącego jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, przy czym zasiłek będzie jemu przysługiwał po upływie 90 dni od dnia zarejestrowania. Wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają również oszczędności ani majątku, który mógłby być źródłem finansowania kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.