Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. (dalej: Organ) z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], wydane na podstawie art. 134 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: K.p.a.), którym Organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia M. D. reprezentującego A. O. – na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) oraz w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014 – 2020) na rok 2017.
W uzasadnieniu tego postanowienia Organ wskazał, że wspomniane wyżej zażalenie zostało podpisane przez adwokata M. D., jednakże nie zostało do niego dołączone pełnomocnictwo, na które powołał się wnoszący zażalenie. W wyniku wezwania zostało doręczone pełnomocnictwo datowane na dzień 26 czerwca 2018 r.
W opisanej sytuacji, w ocenie organu, wnoszący zażalenie w chwili jego nadania w urzędzie pocztowym tj. 8 czerwca 2018 r. nie posiadał legitymacji do jego wniesienia. Dodał, że z Ewidencji Producentów ARiMR wynika, że na dzień złożenia zażalenia A. O. nie miała ustanowionego pełnomocnika przed organami Agencji. Ponadto A. O. ustanowiła pełnomocnika – adwokata J. B. – od dnia 19 czerwca 2018 r. Wszystkie te okoliczności powodują brak możliwości rozpatrzenia zażalenia złożonego w dniu 8 czerwca 2018 r. przez adwokata M. D. Skargę na postanowienie Organu wniosła A. O. reprezentowana przez adwokata.
Zaskarżając postanowienie w całości zarzuciła: naruszenie art. 134 w związku z art. 33 § 2 i w związku z art. 144 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie; art. 15 K.p.a. poprzez rozpatrzenie odwołania Skarżącej z pominięciem zasady dwuinstancyjności; art. 107 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie postanowienia.
Powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o odrzucenie skargi, argumentując że w dacie wniesienia skargi tj. 3 października 2018 r. pełnomocnictwo udzielone adwokatowi M. D. przez Skarżącą nie obowiązywało, gdyż w dniu 10 września 2018 r. do [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji w R. wpłynęła informacja od Skarżącej o zmianie osoby pełnomocnika; jak wynika z dołączonego do niej pełnomocnictwa, Skarżąca z dniem 10 września 2018 r. udzieliła adwokatowi A. M. upoważnienie do występowania oraz podejmowania w jej imieniu wszelkich czynności w postępowaniach prowadzonych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w R., przed wszystkim instancjami oraz reprezentowania jej przed wszystkim sądami powszechnymi, sądami administracyjnymi i Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie. We wspomnianej informacji zawarto również oświadczenie, że pełnomocnictwo udzielone adwokatowi M. D. zostało wypowiedziane.
Podstawą do odrzucenia skargi jest art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Organ powołał się ponadto na uchwałę siedmiu sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r. – OPS 1/04 ze wskazaniem tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartej w tej uchwale.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Wniosek o odrzucenie skargi jest całkowicie nieuzasadniony.
Najpierw należy podkreślić, że postępowanie sądowoadministracyjne jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny nie ma kompetencji do rozpatrywania spraw administracyjnych, został powołany natomiast do kontroli działalności administracji publicznej, a także do innych spraw, jeśli to wynika z ustaw. P.p.s.a. normuje postępowanie sądowe (art. 1 P.p.s.a.). Oznacza to, między innymi, że dokumenty pełnomocnictw złożone w postępowaniu przed organem administracji publicznej nie są procesowo skuteczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym, co oznacza że jeżeli zakres pełnomocnictwa wynikający z dokumentu pełnomocnictwa złożonego w postępowaniu administracyjnym obejmuje umocowanie do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, to pismo procesowe złożone w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez dołączenia dokumentu pełnomocnictwa, nawet z powołaniem się na dokument złożony w postępowaniu administracyjnym, dotknięte jest brakiem formalnym.
Wynika to wprost z art. 46 § 3 P.p.s.a., z mocy którego do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wynosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Takie rozwiązanie ustawodawcy oznacza jednocześnie, że w wypadku wystąpienia takiego braku formalnego obowiązkiem sądu (przewodniczącego wydziału lub upoważnionego sędziego) jest wezwanie wnoszącego o uzupełnienie tego braku w zakreślonym terminie, pod rygorem odrzucenia skargi. Dopiero więc nieuzupełnienie tego braku stanowi podstawę do odrzucenia skargi – na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.
Sąd podkreśla, wobec argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę, że złożenie w postępowaniu administracyjnym dokumentu pełnomocnictwa, z którego wynika że wskazany adwokat jest upoważniony również do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie oznacza, że inny adwokat lub radca prawny nie może reprezentować strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Powoływanie się przez Organ na przepis art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a jako podstawę prawną do odrzucenia skargi w przedmiotowej sprawie jest chybione, tak jak wywodzenie że Skarżąca lub jej pełnomocnik – autor skargi nie mają interesu prawnego do wniesienia skargi.
Skargę wniosła A. Os., skargę sporządził adwokat M. D.; nie dołączono dokumentu pełnomocnictwa. Przewodniczący Wydziału I wezwał wskazanego adwokata do usunięcia braku formalnego skargi. W zakreślonym terminie brak uzupełniono (karta 25 akt sądowych).
W związku z powyższym Sąd dokonał kontroli prawidłowości zaskarżonego postanowienia.
Skarga jest uzasadniona.
Już wyżej w niniejszym uzasadnieniu Sąd używał sformułowań: "pełnomocnictwo" i "dokument pełnomocnictwa". Spowodowane jest to tym, że w polskim porządku prawnym obowiązuje reguła i nie znajduje ona ograniczenia w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w ramach sprawy, w której wydano zaskarżone postanowienie, że pojęcie "pełnomocnictwa" ma dwojakie znaczenie. Oznacza ono bowiem: pochodzące od mocodawcy umocowanie pełnomocnika do działania w jego imieniu oraz dokument obejmujący (wykazujący, stwierdzający) to umocowanie. Udzielenie pełnomocnictwa rozumianego jako umocowanie może nastąpić w dowolnej formie, w tym także ustnej, nie tylko pisemnej. Od udzielenia pełnomocnictwa odróżnić należy jego wykazanie przed organem czy sądem. Dokument pełnomocnictwa jest w tym wypadku jedynym dowodem potwierdzającym istnienie umocowania. Opatrzenie dokumentu pełnomocnictwa datą późniejszą od daty wniesienia przez pełnomocnika środka odwoławczego nie może stanowić przesłanki do przyjęcia, że w chwili wniesienia środka zaskarżenia pełnomocnik nie był należycie umocowany.
Istotny jest zakres pełnomocnictwa. Wobec tego stanowisko organu, które przytoczył motywując zaskarżone postanowienie jest błędne. Z akt administracyjnych wynika, że zażalenie zawarte w piśmie opatrzonym datą 8 czerwca 2018 r. zostało podpisane przez adwokata M. D. ze wskazaniem, że dołączono pełnomocnictwo. Pełnomocnictwa jednak nie dołączono. W związku z tym organ prawidłowo wezwał wskazanego adwokata do uzupełnienia braków zażalenia (wezwanie z dnia 5 lipca 2018 r.), wezwanie doręczono 20 lipca 2018 r. i brak uzupełniono 27 lipca 2018 r. (data wynikająca ze stempla pocztowego) przedkładając dokument pełnomocnictwa z daty 26 czerwca 2018 r. (wierzytelny odpis), z którego wynika umocowanie do wniesienia zażalenia. Przedłożony dokument w sposób wystarczający wykazał upoważnienie wymienionego adwokata do wniesienia środka zaskarżenia jako pełnomocnika i nie było podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego zażalenia.
Doszło do naruszenia art. 134 K.p.a. w związku z art. 33 § 2 K.p.a. poprzez błędną wykładnię. To uchybienie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na koszty te składają się kwoty: 100 zł (równowartość wpisu należnego i uiszczonego od skargi) i 480 zł (wynagrodzenie pełnomocnika Skarżącej – adwokata [§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie – Dz. U. poz. 1800 ze zm.]).