Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 22 lutego 2017 r., I SA/Rz 1068/16, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dorady podatkowego) odmówił jego uwzględnienia. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia powodem odmowy przyznania skarżącemu wnioskowanej przez niego ulgi było złożenie wybiórczych i niepełnych oświadczeń o stanie rodzinnym i majątkowym, na podstawie których nie można było ustalić rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Rozpoznający wniosek zwrócił uwagę, że ciężar wykazania przesłanek, od których stwierdzenia ustawodawca uzależnia przyznanie prawa pomocy obciąża w całości wnioskodawcę, tymczasem skarżący, wezwany do uzupełnienia braków i nieścisłości pierwotnego oświadczenia, poprzez złożenie dodatkowego oświadczenia i wskazanych dokumentów źródłowych, nie skorzystał z tej możliwości, gdyż jedynie częściowo udzielił odpowiedzi na zadane mu pytania, przedstawiając wysokość jedynie niektórych, ponoszonych przez siebie wydatków, określając przy tym ich wysokość w minimalnych kwotach, co zdaniem referendarza rodzi uzasadnione wątpliwości, co do wiarygodności przedstawionych danych.
Niezależnie od powyższego rozpoznający wniosek zwrócił uwagę, że argumentem przemawiającym za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy nie może stanowić podnoszona przez niego okoliczność odnotowywania straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, gdyż strata ta, w rozumieniu przepisów podatkowych, oznacza jedynie różnicę pomiędzy wysokością przychodów i kosztów ich uzyskania, dlatego też nie może ona świadczyć o deficytowym charakterze całej działalności. Ponadto z jedynej przedłożonej przez skarżącego deklaracji VAT wynika, że wykazał on w niej podatek naliczony, do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, co świadczy o tym, że w okresie którego deklaracja dotyczy lub w okresie wcześniejszym, dokonywał on zakupów i inwestycji, których efektem jest wykazywana strata.
Sprzeciw od postanowienia referendarza wniósł skarżący, domagając się przyznania mu prawa pomocy. We wniesionym środku odwoławczym zaznaczył, że we wcześniej składanych oświadczeniach nie przedstawił wszystkich zdarzeń, które go dotknęły. Aktualnie zaś jego firma została wykreślona z rejestru, w efekcie czego został pozbawiony dochodu. Mimo tego skarżący nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna, gdyż liczy na znalezienie jakiegoś zajęcia. Toczy się kilka postępowań egzekucyjnych.
Nie posiadając dochodu skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziców.
Jeżeli chodzi o braki we wcześniejszych oświadczeniach, to skarżący wyjaśnił, że nie zrozumiał kierowanych do niego wezwań, jednakże obecnie jest gotowy przedstawić brakujące dokumenty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Mając na uwadze treść oświadczenia skarżącego, złożonego na urzędowym formularzu, a także sposób ustosunkowania się przez niego do wezwania o złożenie dodatkowego oświadczenia i wskazanych dokumentów źródłowych, stwierdzić należy, że wniosek referendarza, co do niekompletności i wybiórczości oświadczeń skarżącego był uprawniony i zasadny. Skarżący bowiem, przedstawiając swoją sytuację materialną i rodzinną, pominął najbardziej istotne okoliczności lub przedstawił je w sposób fragmentaryczny i rodzący wątpliwości. Co do wydatków to przedstawił je w bardzo ograniczonym zakresie, w dodatku nie udokumentował ich w jakikolwiek sposób. Oprócz tego zauważyć należy, że deklarując brak jakichkolwiek dochodów nie wyjaśnił źródła finansowania przedmiotowych wydatków, to zaś rodzi wątpliwości co do wiarygodności jego oświadczeń. Wątpliwości te pogłębiają twierdzenia skarżącego, zawarte w sprzeciwie, zgodnie z którymi pozostaje na utrzymaniu rodziców.
Skoro bowiem jest on na ich utrzymaniu, to przyjąć należy, że pozostaje z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym, to zaś z kolei wymagałoby również przedstawienia i udokumentowania ich dochodów i stanu majątkowego.
W tym miejscu Sąd zauważa ponadto, że wezwanie skierowane przez Referendarza do skarżącego o złożenie dodatkowego oświadczenia dotyczącego jego stanu majątkowego i wysokości uzyskiwanych dochodów (pismo z dnia 24 stycznia 2017 r., doręczone 13 lutego 2017 r., k.23 akt sądowych) sformułowane zostało jasno i precyzyjnie, i w konsekwencji nieprzedstawienie przez skarżącego oczekiwanych dokumentów należy ocenić jako przejaw przyjętej postawy procesowej. Powoływanie się przez skarżącego na niezrozumienie wezwania nie może wywołać oczekiwanych przez skarżącego skutków procesowych.
Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że strata z tytułu prowadzonej działalności, którą deklaruje we wniosku skarżący, w rozumieniu przepisów podatkowych, nie świadczy automatycznie o deficytowym charakterze działalności. Możne ona być bowiem efektem poczynionych inwestycji i zakupów.
Prowadzenie postępowań egzekucyjnych również nie przesądza automatycznie o podstawach do przyznania prawa pomocy, a to wobec braku bliższych danych, co do wpływu tych postępowań na możliwości płatnicze skarżącego.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.