Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowiez 5 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 1221/14

Uzasadnienie

Prezydent Miasta jako organ I instancji decyzją z dnia [...] ipca 2014 r. nr [...] ustalił Skarżącemu C.K. łączne zobowiązanie pieniężne z tytułu wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2013 rok w kwocie 481,00 złote, na które składał się podatek rolny w kwocie 47 zł i podatek od nieruchomości w kwocie 434 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zobowiązanie to wynika z własności nieruchomości działki o nr ewidencyjny [...], zgodnie z wypisem z rejestru gruntów dla tej działki oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków w jednostce rejestrowej G.1012 obręb 1, C. o powierzchni 0,3084ha (w tym teren zabudowany z symbolem B - 0,1855 ha i użytek rolny z symbolem R II - 0,1229 ha) oraz z opodatkowania budynku mieszkalnego, którego powierzchnia użytkowa została przyjęta z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego - Pana J.B.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 roku, znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO) po rozpatrzeniu odwołania C.K. na powyższą decyzję organu I instancji:

1. 1. uchyliło ją w części dotyczącej wymiaru podatku od nieruchomości za 2013 rok,
2. 2. orzekło w uchylonej części co do istoty ustalając wysokość podatku od nieruchomości za 2013 r. w kwocie 427 z,
3. 3. w pozostałej części utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że kwestia ustalenia spornego zobowiązania podatkowego, była już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 11.03.2014r. sygn. akt I SA/Rz 1166/13, uchylił poprzednią decyzję SKO z dnia [...] września 2013r. znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], obie wydane w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok. W ocenie sądu w przedmiotowej opinii sporna kwestia powierzchni klatek schodowych nie została należycie wyjaśniona, jak i nie wszystkie podane przez biegłego wielkości powierzchni wynikają wprost z podanych wymiarów. Sąd zobowiązał też organ I instancji by ten wyjątkowo starannie podszedł do kwestii ustalenia tej powierzchni, zapewniając skarżącemu wszelkie gwarancje procesowe.

Jak zauważyło SKO organ I instancji będąc związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażanymi w przytoczonym orzeczeniu sądu, przeprowadził czynność procesową w postaci przesłuchania biegłego z udziałem podatnika i z tej czynności sporządzony został protokół. Z treści tego protokołu nie sposób jednak ustalić tego co było przedmiotem wątpliwości sądu czyli nie wskazano dalej spornej powierzchni klatki schodowej oraz innych wielkości powierzchni. Dlatego też w tym zakresie należało przyjąć powierzchnie budynku mieszkalnego z informacji podatkowej złożonej przez podatnika IN-1 z dnia 02.01.2013 r. tj. 273,23m2, a tym samym zarzuty należało uznać za uzasadnione.

Natomiast w ocenie organu II instancji zarzuty odwołania były nieuzasadnione w części dotyczącej opodatkowania gruntów. Dokonując ustaleń odnośnie powierzchni nieruchomości gruntowej organ podatkowy I instancji zdaniem SKO prawidłowo oparł się na danych wynikających z ewidencji budynków i gruntów. Zgodnie bowiem z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 201 Or. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organ podatkowy I instancji ustalający wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości nie jest uprawniony do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów.

Na poparcie tego stanowisko organ II instancji przywołał wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94 Wspólnota 1995/42/24). Skonkludował zatem, ze z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku jest zdaniem Organu II instancji ukształtowany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu czego przykładem są wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010 r. I SA/Lu 684/09, WSA w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r.

III SA/Po363/09 czy NSA z dnia 13 stycznia 2010r. II FSK 1243/08. Tak więc jak wywodzi ten organ, dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Ma on przy tym moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. (t.j. Dz.U. z 2102 r., poz. 749, ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dane w nim ujawnione nie mogą być skutecznie podważone przez powoływanie się na odpisy z ksiąg wieczystych czy też akty notarialne będące podstawą nabycia nieruchomości.

Odnosząc się zaś do treści dokumentów przedkładanych przez Skarżącego w odwołaniu oraz zarzutów z nimi związanych, SKO stwierdziło, że kwestie dotyczące nieprawidłowo - zdaniem skarżącego - ujawnionej wielkości powierzchni gruntów, ich oznaczenia i klasyfikacji mogą być rozpatrzone w odrębnych postępowaniach, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych, natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa natomiast na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a pogląd ten wsparto wyrokiem NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, w: System Informacji Prawnej LEX Nr 77806, dalej LEX.

Zatem organ podatkowy I instancji prawidłowo uznał, stosownie do treści zalegającego w aktach wypisu z rejestru gruntów z dnia 10 czerwca 2014r., iż część działki nr [...] to tereny mieszkaniowe (B) - o powierzchni 1855m2, a pozostała część działki nr [...] to grunty rolne (RN) - o powierzchni 1229m2. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., nr 95, poz. 613, dalej: u.p.l.), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art. 1a ust. 3 powyższej ustawy wskazano, że przez użyte w tej ustawie określenia, m.in. w zakresie pojęcia "użytek rolny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków.

Z kolei w myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2006 r., nr 136, poz. 969 ze zm., dalej: u.p.r.) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Pojęcie "użytek rolny" zostało bliżej sprecyzowane w § 68 ust,, 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 ze zm.) i obejmuje ono m.in. grunty orne, oznaczone symbolem "R".

Zatem według organu II instancji prawidłowo część działki nr [...] - o powierzchni 1229 m2, organ podatkowy I instancji opodatkował podatkiem rolnym, jako właściwym dla tego rodzaju gruntu ujawnionego w ewidencji. Stosownie zaś do treści art.6 ust.1 pkt 2 i ust.2 oraz art.4 ust.1 pkt 2 u.p.r., podatek rolny dla 1 ha gruntów rolnych nie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego wynosi równowartość pieniężną 5q żyta tj. 379,30 zł (wg komunikatu Prezesa GUS). A zatem prawidłowo organ określił wysokość podatku rolnego od powierzchni 1229 m2 (0,1229 ha) takiego gruntu na kwotę 47,00zł. Pozostała część działki nr [...] tj. tereny mieszkaniowe (B) - o powierzchni 1855m2 zostały w należyty sposób opodatkowane stawką właściwą dla gruntów pozostałych.

Rekapitulując SKO doszło do wniosku, iż organ podatkowy I instancji w swoim rozstrzygnięciu orzekł nieprawidłowo w zakresie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od budynku, ale uznał, że jako organ odwoławczy władny jest zastosować instytucję reformacji, i orzec odmiennie co do istoty sprawy, jako że pozwala na to zebrany w sprawie materiał dowodowy i nie zachodzi potrzeba jego uzupełnienia. W tak powstałej sytuacji dokonał ponownego wyliczenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2013 rok, które przedstawia się ono następująco:

1. 1) podatek rolny: 0,1229 ha x 5q żyta tj. 379,30 zł = 47,00 zł;
2. 2) podatek od nieruchomości
3. a) budynek mieszkalny pow. 272,00 m2 x 0,48 zł/m2 = 130,56 zł;
4. b) grunt o charakterze mieszkaniowym B o pow. 1855 m2 x 0,16 zł/m2 = 296,80 zł, co daje łączny wymiar zobowiązania pieniężnego na 2013 r. w kwocie 474.00 złotych po zaokrągleniu stosownie do art. 63 ordynacji podatkowej.

Nie godząc się z tym stanowiskiem SKO, Skarżący C.K. wniósł w dniu 24 listopada 2014 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

W złożonej skardze Skarżący zarzucił naruszenia szeregu przepisów prawa procesowego z ustawy Ordynacja podatkowa w prowadzonym postępowaniu, które jego zdaniem wystąpiły po stronie obu organów podatkowych i w konsekwencji spowodowały, iż zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane nierzetelnie, nieuczciwie, z pominięciem złożonych do akt sprawy jego zdaniem wiarygodnych, aktualnych, obowiązujących, mających moc dokumentów urzędowych, stosownie do art.194 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, a to są nimi:

1. 1) akt notarialny nr [...] z dnia [...]10.1985r.
2. 2) akt notarialny nr [...] z dnia [...]09.1986r.
3. 3) zawiadomienie Państwowego Biura Notarialnego z dnia 30.09.1986r.
4. 4) mapa uzupełniająca Miasta S.W. – C. w skali 1: 2000, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjno - kartograficznego w dniu 31.12.1985r. pod nr ewid. [...]
5. 5) mapa ewidencyjna przed modernizacja z 2000 roku z dnia 17.02.2006r. w skali 1: 2000,
6. 6) odpis z księgi wieczystej KW nr [...] VI Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego z dnia 13.06.2006r.
7. 7) kserokopia odpisu z dnia 23.05.2005r. "stanu władania na dzień 2000-09-15" działki nr ewid. [...] oraz działki nr ewid. [...],
8. 8) postanowienie Sądu Rejonowego VI Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 05.08.2009r. sygn. akt [...] o wpis zmiany oznaczenia nieruchomości,
9. 9) zawiadomienie Sądu Rejonowego VI Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 27.10.2009r. o dokonaniu wpisu,
10. 10) własne pismo C.K. z dnia 28.09.2009r. skierowane do Sądu VI Wydział Ksiąg Wieczystych,
11. 11) odpowiedź Przewodniczącego Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego z dnia 5.11.2009r. znak: DzKo.97/09,
12. 12) informacja podatkowa z dnia 02.01.2013r.(druk IN - 1, druk ZN-1/A, druk IR - 1 oraz drukZR-1/A).

Wywodząc powyższe, a przede wszystkim bezpodstawne oparcie się na nieadekwatnych i nierzetelnych zapisach ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta Miasta, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, wydanie decyzji rozstrzygającej co do istoty sprawy na podstawie złożonej przez niego informacji podatkowej, skierowanie przez Sąd decyzji do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na Skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153,poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

W wyniku rozpoznania niniejszej sprawy zainicjowanej skargą C.K., Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, o ile wnosi Skarżący o uchylenie zaskarżonej decyzji, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej podniesione.

Na wstępie dalszych rozważań krótko odnieść się należy do zarzutów Skarżącego podniesionych w skardze i zasygnalizować stanowisko Sądu, skoro niniejsza sprawa nie jest po raz pierwszy rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Jeżeli chodzi o zarzuty Skarżącego co do ustaleń organów podatkowych w zakresie powierzchni nieruchomości gruntowej i znaczenia dla tych ustaleń danych wynikających z ewidencji budynków i gruntów odwołać należy się stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Rz 1166/13 zbieżnego zresztą ze stanowiskiem organów podatkowych w niniejszej sprawie, a które Sąd w niniejszym składzie podziela.

Na znaczeniu straciła natomiast dotychczas sporna kwestia ustalenia powierzchni budynku należącego do Skarżącego, będącej podstawą obliczenia wysokości podatku od nieruchomości, oraz prawidłowość przeprowadzenia w postępowaniu podatkowym dowodu z opinii biegłego w celu oszacowania powierzchni użytkowej tego budynku, a następnie trafności oceny mocy i znaczenia tego dowodu dla powyższych ustaleń, jako że ostatecznie organ II instancji uznając zasadność zarzutu Skarżącego podniesionego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, sporną wielkość powierzchni użytkowej rzeczonego budynku przyjął zgodnie z wielkością zadeklarowaną przez Skarżącego w informacji podatkowej IN-1.

Rozstrzygnięcie reformacyjne organu II instancji, o którym wcześniej napomknięto stało się jednak powodem dla którego zaskarżona decyzja jako wadliwa nie może się ostać w obrocie prawnym i należy ją wyeliminować. Mianowicie organ I instancji w swojej decyzji z dnia 11 lipca 2014 r. ustalił Skarżącemu łączne zobowiązanie pieniężne za 2013 r. w kwocie 481 zł, na które składał się podatek rolny w kwocie 47 zł oraz podatek od nieruchomości w kwocie 434 zł.. SKO po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji zmienił (uchylił i w tej części orzekł co do istoty) wysokość podatku od nieruchomości ustalając go w kwocie 427 zł, ale jednocześnie utrzymał w mocy decyzję I instancji w pozostałym zakresie, a więc także co do wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie 481 zł.

W ten sposób organ II instancji z obrazą przepisów prawa procesowego a to art. 233 § 1 pkt 1 i 2 ordynacji podatkowej doprowadził do wydania decyzji wewnętrznie sprzecznej, bowiem wynikająca z ostatecznej decyzji wysokość zobowiązania pieniężnego na 2013 r. nie odpowiada sumie składających się na nią podatków rolnego i od nieruchomości.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonano już właściwego zabiegu arytmetycznego i wskazano wysokość zobowiązania pieniężnego dla Skarżącego na 2013 r. w wysokości 474 zł, odpowiadającego intencjom organu II instancji, wszak jednak nie zrealizowanym. Pisemne uzasadnienie decyzji nie może zastępować treści rozstrzygnięcia ani je korygować, służy jedynie wyjaśnieniu motywów rozstrzygnięcia zawartego w decyzji. Uzasadnienie faktyczne i prawne musi odpowiadać rozstrzygnięciu, w którym wyrażona zostaje wola organu. Dlatego w razie sprzeczności pomiędzy rozstrzygnięciem decyzji a jej uzasadnieniem, za właściwą należy przyjąć treść rozstrzygnięcia.

Rozstrzygnięcie jako element decyzji (art. 210 § 1 pkt 5 ordynacji podatkowej) musi się cechować kategorycznością, jasnością i zrozumiałością treści, bowiem kształtuje sytuację prawną podatnika w zakresie obowiązków podatkowych, w taki sposób, aby podatnik wiedział czego od niego się oczekuje i co ma zapewnić wykonanie tej decyzji czy to dobrowolnie czy też w drodze egzekucji podatkowej. Kardynalnym wręcz jest obowiązek organów podatkowych zrozumiałego, precyzyjnego i wyczerpującego sformułowania osnowy decyzji i jej spójności z treścią uzasadnienia. Zaskarżona decyzja SKO tych wymagań nie spełnia i jako wadliwa, nie nadająca się do wykonania, musiała zostać uchylona.

Reasumując, skoro postępowanie przed organem II instancji zwieńczone wadliwą decyzją, związane było z istotnym naruszeniem prawa procesowego, zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało uchylić, co Sąd uczynił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a..

O tym, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania przyznanych Skarżącemu od Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzeczono po myśli art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.