Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. I SA/Rz 142/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Jak wynika z uzasadnienia przedmiotowego orzeczenia, rozpoznający wniosek stwierdził, że skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe, jakie wiążą się z przedmiotową sprawą, co wynika z porównania wysokości łącznej kwoty dochodów w jego gospodarstwie domowym (4 731 zł) z ponoszonymi przez niego wydatkami, wynoszącymi 3 500 zł. Niezależnie od powyższego referendarz podkreślił, że wydatki na spłatę zaciągniętego kredytu nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi, do których zaliczają się między innymi koszty sądowe. Zwrócił też uwagę, że niektóre pozycje wydatkowe skarżącego są stosunkowo wysokie (koszty dojazdu do pracy), tak więc skarżący poszukując środków na opłacenie kosztów sądowych powinien w pierwszej kolejności poczynić pewne oszczędności w zakresie tych wydatków.
Sprzeciw od postanowienia referendarza wniósł skarżący, zarzucając temu rozstrzygnięciu, iż zostało wydane z naruszeniem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.), poprzez uznanie, że jest on w stanie ponieść koszty sądowe, jakie wiążą się z niniejszą sprawą. Na tej podstawie wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i zwolnienie go od kosztów sądowych, w zakresie opłaty od skargi.
W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podkreślił, że referendarz nie wziął pod uwagę wszystkich ponoszonych przez niego wydatków, w szczególności tych związanych z utrzymaniem dziecka i kosztem dojazdów do pracy. Nie zgodził się tez ze stwierdzeniem, że wydatki na pokrycie kosztów spłaty kredytu nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia, przed należnościami publicznoprawnymi, obejmującymi między innymi koszty sądowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Mając na uwadze okoliczności wynikające ze złożonego przez skarżącego oświadczenia, a także treść i uzasadnienie zarzutów sprzeciwu stwierdzić należy, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Co prawda, sumując ogólną kwotę wydatków w gospodarstwie domowym skarżącego, rozpoznający wniosek pominął niektóre pozycje, jednakże nie miało to wpływu na wyrażoną przez niego ocenę, co do zdolności płatniczych skarżącego. Zauważyć bowiem należy, że uzasadniając wydane rozstrzygnięcie referendarz odniósł się do tych wydatków i wpływu ich ponoszenia na ogólną sytuację majątkową skarżącego i jego domowników. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odniesiono się w szczególności do kwestii bardzo wysokich wydatków skarżącego na dojazdy do pracy, które pochłaniają ponad połowę jego wynagrodzenia i znacznie przewyższają koszty dojazdu transportem publicznym. Zgodzić się zaś należy, że zracjonalizowanie wydatków w tym zakresie, umożliwi skarżącemu wygospodarowanie środków, z których będzie mógł sfinansować opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Słusznie także w zaskarżonym postanowieniu zauważono, że wydatki na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych, takich jak chociażby kredyty bankowe, nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Są one bowiem konsekwencją suwerennych decyzji skarżącego, rodzących określone konsekwencje w sferze jego sytuacji majątkowej, tak więc w związku z ich zaciągnięciem skarżący nie może liczyć na szczególne traktowanie, którego przejawem byłoby zwolnienie go od kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 199 P.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Mając na uwadze ogólną sytuację majątkową skarżącego, w którego gospodarstwie domowym, liczącym trzy osoby, miesięczny dochód przekracza 4 700 zł, a także potencjalną kwotę kosztów sądowych w sprawie, w której wpis wynosi 500 zł, stwierdzić należy, że brak jest podstaw do przyjęcia, że poniesienie tego rodzaju wydatku, pociągnęłoby za sobą skutki o jakich mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., a więc pozbawienie wnioskodawcy i jego najbliższych środków koniecznego utrzymania.
W związku z powyższym, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.