Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 października 2017r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, po rozpoznaniu wniosku T. S. (dalej: skarżący) o przyznanie mu prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata odmówił zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2017r. sygn. I SA/Rz 153/17.
Uzasadniając rozstrzygnięcie referendarz sądowy wskazał, że z uwagi na to, iż złożony przez skarżącego w dniu 16 października 2017r. wniosek jest kolejnym zgłoszonym w toku niniejszego postępowania, to - stosownie do art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 - dalej: P.p.s.a.) - ocenie podlegało, czy od dnia 1 sierpnia 2017r. w sytuacji wnioskodawcy nastąpiły na tyle istotne zmiany, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Zdaniem referendarza sądowego, skarżący zmian takich – w kontekście art. 246 § 1 P.p.s.a. – nie wykazał.
W ocenie referendarza sądowego, aktualna sytuacja skarżącego nie różni się od deklarowanej poprzednio. W dalszym ciągu dochód skarżącego wynosi 3300 zł i nadal nie wiadomo, na jakie cele jest on przeznaczany. Niemniej, ma mu pozostawać z tej kwoty 150 zł, a więc wartość taka sama jak dotychczas, co pozwala na pewne oszczędności. Opłata kancelaryjna, w związku z którą zgłoszono wniosek o prawo pomocy, wynosi 100 zł, a zatem mieści się ona w możliwościach finansowych strony, podobnie jak ewentualny wpis od skargi kasacyjnej także w kwocie 100 zł. Wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru określa zaś umowa między stronami i może być ono kształtowane dowolnie. Zdaniem referendarza sądowego, przy deklarowanym dochodzie brak jest podstaw do uznania skarżącego za osobę ubogą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albo że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Stosownie do treści art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 sierpnia 2014r., sygn. akt. II OZ 746/14, dost. CBOIS).
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przesłanką modyfikacji orzeczenia na podstawie powyższego przepisu jest zatem zmiana okoliczności sprawy, przez które przy rozpoznawaniu wniosku o prawo pomocy należy rozumieć dane dotyczące sytuacji rodzinnej, stanu majątkowego i dochodów wnioskującego o takie wsparcie. Te okoliczności są bowiem decydujące w kontekście przyznania prawa pomocy.
W ocenie Sądu, prawidłowe jest stanowisko referendarza sądowego, że skarżący nie wykazał, iż od dnia 1 sierpnia 2017r. w jego sytuacji materialno-bytowej wystąpiła istotna zmiana, która uzasadniałaby zmianę wydanego w tym dniu postanowienia starszego referendarza sądowego o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dalszym ciągu dochód skarżącego wynosi 3300 zł i nadal nie wiadomo, na jakie cele jest on przeznaczany. Przy deklarowanym dochodzie brak jest podstaw do uznania skarżącego za osobę ubogą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albo że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania.
W tej sytuacji, słusznie referendarz sądowy stwierdził, że brak było podstaw do zmiany postanowienia z dnia 1 sierpnia 2017r.
Z przedstawionych względów, na podstawie art. 260 § 1 oraz art. 246 1 pkt 1 oraz § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 165 P.p.s.a., Sąd orzekł w pkt II sentencji o utrzymaniu w mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 października 2017r.