Uzasadnienie
Przedmiotem skarg K. K. i Z. K. są decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO lub Kolegium) z dnia [...] października 2017 r. nr;
- 1) [...], w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2015 r., (sprawa oznaczona sygn. akt I SA/Rz 156/18),
- 2) [...], w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r., (sprawa oznaczona sygn. akt I SA/Rz 157/18),
- 3) [...], w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r., (sprawa oznaczona sygn. akt I SA/Rz 158/18).
Decyzjami z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], nr [...] i nr [...] - Prezydent Miasta R. ustalił K. K. i Z. K. wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r., 2016 r. i 2017 r. z tytułu podatku rolnego i od nieruchomości na kwotę odpowiednio: 370,00, 395,00 i 430,00 zł.
W uzasadnieniach decyzji organ I instancji wskazał m.in., że wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego z tytułu podatku od nieruchomości i podatku rolnego ustalił na podstawie ewidencji gruntów i budynków, złożonej przez podatnika informacji o gruntach oraz o nieruchomościach i obiektach budowlanych, stosując stawki określone w uchwale Rady Miasta R. oraz przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i ustawy o podatku rolnym. Organ podniósł również, że przy wydaniu decyzji działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa powołanych w decyzjach.
K. K. i Z. K. wniosły odwołanie od powyższych decyzji domagając się ich uchylenia. Wskazały m.in., że organ I instancji nie poinformował rzetelnie o podstawie prawnej, która miała wpływ na ustalenie praw i obowiązków. Podniosły również, że organ błędnie wskazał, że odwołanie wniosły w dniu 27 lipca 2017 r. po upływie terminu do jego złożenia.
SKO decyzjami z dnia [...] października 2017 r. opisanymi na wstępie - utrzymało w mocy zaskarżone decyzje. W uzasadnieniach Kolegium wskazało, że dla gruntów gospodarstw rolnych podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Dla gruntów nie stanowiących gospodarstw rolnych podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Kolegium zauważyło, że podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i organy podatkowe muszą je respektować pomimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją a stanem faktycznym. Przepis ten wskazuje bezpośrednio na konieczność ustalenia charakteru gruntu oraz ich powierzchni na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i wymienia się ewidencję jako rozstrzygającą o klasyfikowaniu gruntów.
Zgodnie z wolą ustawodawcy uzyskany z ewidencji gruntów i budynków wypis stanowi zatem dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201; zwanej dalej O.p.). Organ w postępowaniu podatkowym nie może pomijać tych danych. Wobec powyższego Kolegium wskazało, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych, wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie. Organ podatkowy nie może więc przykładowo dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, lecz przede wszystkim powinien uwzględnić odpowiednie zapisy wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dopiero w przypadku braku stosownych informacji w ewidencji gruntów i budynków można było przeprowadzić odpowiednie postępowanie zmierzające do ustalenia wymaganych prawem danych niezbędnych dla prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania.
SKO odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu wskazało, że organ I instancji ustalając stan faktyczny w dniu wydania decyzji prawidłowo przyjął stan wynikający z obowiązującej ewidencji gruntów i budynków oraz prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy nie naruszając przepisów prawa. Nadmieniono, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków przyjęte do obliczania podstawy opodatkowania oraz charakteru gruntów mają charakter wiążący i organ II instancji nie ma możliwości dokonania ich zmiany. Organy podatkowe nie mają bowiem podstaw prawnych przyjęcia innych danych niż te, które aktualnie wynikają z ewidencji.
K. K. i Z. K. skierowały do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na opisane na wstępie decyzje SKO z dnia [...] października 2017 r. wnosząc o ich uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie:
- 1) art. 68 § 1 oraz art. 208 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2012 r. po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego za ten rok,
- 2) art. 210 § 1 pkt 6 i 4 O.p. przez brak ustosunkowania się przez SKO w uzasadnieniach faktycznych i prawnych decyzji co do zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego wątpliwości strony w kwestii wysokości podatku dla "pozostałych gruntów" wziętych do wyliczenia podatku w sytuacji gdy skarżącym nie wyjaśniono na jakiej podstawie zostały przyjęte stawki do wyliczenia tego podatku oraz dlaczego przyjęto taki przedmiot opodatkowania, w sytuacji gdzie w poprzednich latach nie było takiego opodatkowania, a z postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...].04.2017 r. wynika iż postępowanie wszczęte z urzędu dotyczy podatku od nieruchomości podatku rolnego i leśnego,
- 3) art. 210 § 1 pkt 6 i 4 O.p. przez brak ustosunkowania się przez SKO w uzasadnieniach faktycznych i prawnych decyzji co do zarzutu podniesionego w odwołaniu od decyzji a dotyczącego nie wyjaśnienia dlaczego organ zastosował w przypadku podatnika konkretny przepis prawa tj. art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym oraz art. 4 ust. 1, 4-6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, oraz całkowicie pominięcie zarzutu skarżących w zakresie braku w decyzji informacji według jakich uchwał Rady Miasta organ ustalił stawki opodatkowania,
- 4) błędne pouczenie o wysokości opłaty od skarg i wskazanie, że od decyzji przysługuje opłata stała w kwocie 500 zł podczas gdy przedmiotem zaskarżenia w niniejszych sprawach są należności pieniężne zatem pobiera się w takich sprawach wpis stosunkowy.
W uzasadnieniach skarg rozszerzono powyższe zarzuty.
W odpowiedzi na skargi SKO wniosło o ich oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji.
Na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2018 r. WSA postanowił połączyć do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy oznaczone sygn. akt I SA/Rz 156/18, I SA/Rz 157/18, I SA/Rz 158/18 i prowadzić je pod sygn. akt I SA/Rz 156/18.
Wojewódzki Sad Administracyjny miał na uwadze, co nastepuje:
Skargi są częściowo zasadne.
Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, wskutek wydania decyzji w przedmiocie łącznego zobowiązania podatkowego za 2012r. po upływie przedawnienia. Art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi, że zobowiązanie podatkowe o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2 powyższej ustawy, nie powstaje jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie trzech lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jednakże zgodnie z § 2 pkt 1 art. 68 Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe nie powstaje pod warunkiem, że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego w którym powstał obowiązek podatkowy. Ponieważ informacja o nieruchomościach – deklaracja została złożona dopiero w dniu 17 października 2016r. w sprawie będzie miał zastosowanie pięcioletni termin wyżej przedstawiony dla doręczenia decyzji, który jednakże nie upłynął ponieważ decyzja organu I instancji została doręczona w dniu 12 lipca 2017r.
Należy się zgodzić z organami, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., 1629) podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Jednakże w aktach administracyjnych znajduje się wypis z rejestru gruntów datowany na 3 sierpnia 2017r., z którego wynika również, że został sporządzony według stanu na 3 sierpnia 2017r. Według powyższego wypisu, wchodzące w skład działki 1850/2 będącej przedmiotem opodatkowania Tereny mieszkaniowe B zajmują powierzchnie 0,0817 ha. Tymczasem według wskazanej przez Skarżące decyzji wymiarowej organu I instancji z dnia [...] czerwca 2010r., załączonej do akt sądowych wynika, że przedmiotowa powierzchnia jest mniejsza.
Należy więc domniemywać, że nastąpiła zmiana w ewidencji gruntów, lecz organy nie wyjaśniły od kiedy. Natomiast zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Wobec braku wyjaśnienia zasadniczej kwestii od kiedy zaczęły obowiązywać nowe zmiany w ewidencji gruntów, brak jest możliwości skontrolowania zaskarżonych decyzji odnośnie ich prawidłowości i zgodności z prawem, wobec przedstawionego przez Skarżące zarzutu co do niezasadności zwiększenia powierzchni "pozostałych gruntów" wchodzących w skład ogólnej powierzchni działki 1850/2 położonej w Z. Uwaga ta będzie miała znaczenie także dla ustalenia zobowiązania podatkowego za rok 2017, skoro dane z ewidencji podatkowej wiążą dopiero od chwili ich umieszczenia w tej ewidencji. Ponieważ nie wiadomo kiedy to nastąpiło, to również za rok 2017, jakiś okres tego roku mogłyby ewentualnie obowiązywać "stare dane". Dopiero wyjaśnienie tej kwestii – jak wskazano powyżej pozwoli na ocenę prawidłowości stanowiska SKO co do areału obciążonego podatkiem.
Nie są natomiast zasadne zarzuty skargi w części dotyczącej powołania się na przepisy art.3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, art.3 ust.5 ustawy o podatku rolnym i art.4 ust.1 oraz 4-6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.
Dwa pierwsze przepisy określają zasady opodatkowania nieruchomości znajdujących się we współwłasności lub współposiadaniu i maja zastosowanie w sprawie. Jakkolwiek organy nie odniosły się do treści tych przepisów w uzasadnieniach decyzji, to jednak brak ten nie stanowi o naruszeniu prawa mogącym mieć wpływ (lub mającym wpływ) na wynik sprawy.
Nie można w chwili obecnej odnieść się do naruszenia przepisów art. 4 – 6 upol, skoro nie została wyjaśniona kwestii wielkości powierzchni działki wynikającej z ewidencji gruntów i budynków, a która to wielkość ma wpływ na podstawę opodatkowania i moment powstania obowiązku podatkowego.
Trzeba jednak podnieść, że w poszczególnych decyzjach organy wskazały na akt prawa miejscowego regulujące wysokość stawek podatku od poszczególnych przedmiotów opodatkowania, które to uchwały Rady Miasta są publikowane w stosownym publikatorze. Brak zamieszczenia takiej uchwały w aktach sprawy w sytuacji jej publicznego ogłoszenia nie stanowi o naruszeniu prawa procesowego, choć mając na uwadze ewentualne trudności skarżących występujących bez pełnomocnika z dotarciem do tych aktów, być może należałoby rozważyć dołączenie stosownych kopii (odpisów) uchwał do akt sprawy.
Nie stanowi naruszenia prawa mającego lub mogącego mieć wpływ na wyniki sprawy podanie w postanowieniu o wszczęciu postepowania podatkowego jako jednej z podstaw przepisu ustawy o podatku leśnym, który nie miał później zastosowania.
Podobnie bez znaczenia jest kwestia pouczenia o wysokości należnego wpisu, który jest określany przez przewodniczącego wydziału sądu administracyjnego.
Z tych względów sąd uznał skargi za częściowo uzasadnione i z uwagi na naruszenia prawa procesowego w postaci art. 122 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej zaskarżone decyzje podlegały uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.