Uzasadnienie
Skarżący Ł. K. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych, deklarując w oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym, że będąc osoba bezrobotną i nie posiadając żadnego majątku, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym jedynie z dwiema małoletnimi córkami.
Odpowiadając na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia skarżący dodał, że jest kawalerem, a wraz z dziećmi mieszka u swojej matki, która dostarcza jemu oraz jego dzieciom środków utrzymania. W tym samym oświadczeniu skarżący nadmienił, że jego rodzice są po rozwodzie, z ojcem nie ma kontaktu, natomiast dochody matki, która utrzymuje się z rolnictwa, określił na kwotę 15 000 zł rocznie.
Jeżeli chodzi o wydatki ponoszone na utrzymanie domu oraz utrzymanie skarżącego i jego córek, które zgodnie z oświadczeniem pokrywane są w całości przez matkę skarżącego, to obejmują one: opłaty za wodę i kanalizację - 518 zł za sześć miesięcy, opłaty za wywóz śmieci – 24 zł co kwartał, podatek rolny - 60 zł na kwartał, podatek od nieruchomości - 20 zł za kwartał, opłaty za gaz – 1491 zł miesięcznie w sezonie zimowym i około 200 zł w sezonie letnim, koszty rachunków za energię elektryczną – 400 zł za 2 miesiące, opłaty za telefon oraz internet – 123 zł miesięcznie, ubezpieczenie nieruchomości - 537 zł na rok. Oprócz tego skarżący zadeklarował, że wydatki jego matki, ponoszone na zakup żywności i zaspokojenie innych potrzeb rodziny wynoszą po ok 500 zł (skarżący nie podał jakiego okresu czasu dotyczą te wydatki; można się domyślać, że chodzi o jeden miesiąc).
Z oświadczenia skarżącego z dnia 23 kwietnia 2013r. wynika ponadto, że matka skarżącego posiada samochód marki Kia Schuma, rocznik 2004, a skarżący Renault Kangoo – rok prod. 2001, o wartości około 4 000 zł, który, zgodnie z jego oświadczeniem, rzadko jest używany, ze względu na swój stan techniczny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Jak stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. zwanej dalej: P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie przesłanek, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie powinno polegać na złożeniu pełnego i wiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, a także na przedstawieniu, na wezwanie sądu, dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, pozwalających na rozstrzygnięcie zaistniałych wątpliwości, co do okoliczności mających znaczenie dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy.
Mając na uwadze powyższe, a także oświadczenia i wyjaśnienia skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia, że skarżący wykazał, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., albowiem przedstawione przez niego informacje, co do sytuacji materialnej i możliwości płatniczych, są niepełne, wybiórcze, a także wewnętrznie sprzeczne, co czyni je tym samym niewiarygodnymi. Z tego też względu nie mogą one stanowić podstawy oceny zasadności wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych.
Niewiarygodność złożonych przez skarżącego oświadczeń wiąże się przede wszystkim z tym, że na ich podstawie nie można ustalić źródła utrzymania skarżącego i jego córek. Mając bowiem na uwadze roczne dochody jego matki (15 000 zł), w zestawieniu z poniesionymi przez nią w tym czasie wydatkami (ponad 19 000 zł) trudno jest uznać, że jest ona w stanie pokryć wszelkie koszty wyszczególnione w oświadczeniach oraz koszty własnego utrzymania, zwłaszcza, że przedłożony przez skarżącego wykaz kosztów nie uwzględnia wydatków ponoszonych na utrzymanie dwóch samochodów, należących do skarżącego oraz jego matki.
Wyjaśnieniem powyższych wątpliwości nie może być to, że skarżący pracował w 2011 r. i 2012 r., co zostało podkreślone w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, gdyż okoliczności te nie wpływają na obraz jego sytuacji materialnej w roku bieżącym (tym bardziej, że twierdzi iż – w braku środków - jest utrzymywany przez matkę).
Analizując treść oświadczeń skarżącego należy zwrócić również uwagę na fakt, że sprawując opiekę nad dwiema małoletnimi córkami, stwierdził on, że nie pobiera na dzieci żadnych świadczeń (np. zasiłku rodzinnego), nie korzysta też z pomocy społecznej. Nie wskazał jednak jakiejkolwiek przyczyny takiego stanu rzeczy, tymczasem, w świetle przedstawionych informacji, gdyby uznać je za wiarygodne, byłby on uprawniony do takich świadczeń, zwłaszcza że stwierdza on w oświadczeniach, że nie osiąga żadnych dochodów. Fakt ten rodzi więc dodatkowe wątpliwości co do wiarygodności złożonych oświadczeń, gdyż, opierając się na oświadczeniach skarżącego, nie można doszukać się innego, racjonalnego wyjaśnienia takiego stanu rzeczy.
Mając na uwadze brzmienie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., jak również art. 255 P.p.s.a., należy stwierdzić, że osoba występująca o przyznanie prawa pomocy powinna dołożyć należytej staranności w celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, wynikłych na tle przedstawionych przez nią okoliczności, ale także ujawnić wszelkie informacje, które mają istotne znaczenie dla oceny spełnienia przez nią ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niespełnienie tych warunków, polegające chociażby na wybiórczym przedstawieniu faktów dotyczących sytuacji bytowej wnioskodawcy, uniemożliwiającym rzeczową ocenę jego sytuacji bytowej i możliwości płatniczych, musi skutkować oddaleniem wniosków o przyznanie ulgi, w postaci prawa pomocy.
Z tego też względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.