Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 czerwca 2017 r. I SA/Rz 200/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi U. na opisane w sentencji decyzje. Na skutek wywiedzionej skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 17 maja 2018 r. I SA/Rz 200/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżony wyrok, zasądził od organu na rzecz Syndyka Masy Upadłości U. kwotę 1617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznając ponownie sprawę oddalił skargi.
Zgłaszając wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 maja 2018 r. Syndyk wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, precyzując w treści wniosku (pisma z 23 maja 2018 r.), że domaga się zwolnienia od opłat sądowych w całości.
W złożonym oświadczeniu podał, że Spółka od października 2017 r. znajduje się w stanie upadłości, co samo w sobie świadczy o złym stanie finansów masy upadłości. Podstawą ogłoszenia upadłości jest bowiem stan niewypłacalności, a celem postępowania upadłościowego spłata wierzycieli. Z udziałem Spółki, a obecnie Syndyka, toczy się wiele postępowań. Po około 5 miesiącach od ogłoszenia upadłości doręczono mu około 600 decyzji administracyjnych pierwszej instancji, dotyczących należności celno-podatkowych. Z uzyskanych od organów informacji wynika, że przedmiotem ich analizy jest około 1000 zgłoszeń celnych dokonanych przez Spółkę, co determinuje możliwość wydania około 2000 decyzji. Przed WSA w Rzeszowie w listopadzie i grudniu 2017 r. zakończono postępowania w 46 sprawach. Z analiz Syndyka wynika, że łączna wartość przedmiotu sporu w tych sprawach może przekroczyć 8,5 mln zł, a wartość opłat sądowych może wahać się od 100 zł do przeszło 1000 zł. Konieczność pokrycia wszystkich możliwych opłat może zniweczyć cele postępowania upadłościowego.
Według bilansu sporządzonego dla celów postępowania upadłościowego na dzień 29 października 2017 r. strata w działalności Spółki wynosiła 438193,22 zł. Stan rachunku bankowego wynosi obecnie około 3000000 zł, wartość kapitału zakładowego 500 000 zł. Upadły nie osiąga dochodu, stan upadłości agencji celnej wyklucza prowadzenie jej przedsiębiorstwa.
Wpis od skargi kasacyjnej wynieść powinien 400 zł. Uzasadnienie wyroku z dnia 17 maja 2018 r. sporządzono z urzędu.
Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa", osobie prawnej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Analiza wniosku przez pryzmat przewidywanych kosztów sądowych nie pozwoliła na jego uwzględnienie. W czterech połączonych sprawach łącznie wpis od skargi kasacyjnej wyniesie 400 zł (po 100 zł w każdej); inne opłaty sądowe na obecnym etapie postępowania nie wystąpią. Wydatek na ten cel znajduje w całości pokrycie w zadeklarowanych środkach pieniężnych masy upadłości, a dodatkowo może ona zostać w przyszłości zasilona wierzytelnością określoną w wyroku z 17 maja 2018 r. w kwocie 1617 zł. Nie można też nie zauważyć, że w stosunku do stanu z października 2017 r. została ona zasilona znacznymi nowymi środkami, dzięki którym nie została wykluczona ekonomiczna dopuszczalność dalszego prowadzenia postępowania upadłościowego i to pomimo regulowania części opłat sądowych w wielu innych sprawach. Jedynym zaś kryterium oceny wniosku o prawo pomocy jest stan finansowy wnioskodawcy. Syndyk posiada zaś możliwość zadośćuczynienia w niniejszej sprawie wymaganiu określonemu w art. 199 Ppsa, tj. pokrycia kosztów postępowania związanych z jego udziałem w nim.
Spółka/Syndyk rzeczywiście jest uczestnikiem wielu spraw sądowych, ale każdą należy ocenić indywidualnie. W 2017 r. w repertorium Wydziału I tut. Sądu zarejestrowano przeszło 80 skarg tej strony, w 2018 r. około 50. W sporej liczbie spraw przyznałem Syndykowi prawo pomocy, ale nie w tych, w których opłaty sądowe oscylowały w granicach najniższych kwot określonych w przepisach. Te w ocenie referendarza Syndyk jest bowiem w stanie pokryć, bez uszczerbku dla postępowania upadłościowego. Nie przedstawiono zaś dowodów na istnienie zobowiązań, które uzasadniałyby odmienną ocenę od wyrażonej wyżej.
W świetle stanu środków na rachunku bankowym zbędne było jednak kierowanie do wnioskodawcy wezwania w trybie art. 255 Ppsa (np. o przedstawienie sprawozdania rachunkowego przedłożonego sędziemu komisarzowi, wyciągu z rachunków bankowych, spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości oraz planu likwidacyjnego, czy wykazu planowanych wydatków), ponieważ informacje zawarte w formularzu oraz fakty znane referendarzowi z urzędu były wystarczające do oceny wniosku. Podkreślić przy tym należy, że instytucja prawa pomocy nie może być wykorzystywana do ochrony prywatnego majątku, a koszty postępowania sądowego traktować należy na równi z innymi wydatkami ponoszonymi w toku postępowania upadłościowego. Z tej m.in. przyczyny upadły nie korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wydatek na ten cel można natomiast zaliczyć do kosztów postępowania upadłościowego na mocy art. 230 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 2344).
Jeżeli chodzi o deklarowaną liczbę spraw prowadzonych przez organy administracji skarbowej z udziałem upadłej Spółki/ Syndyka, to nie przekłada się ona wymiernie na aktualne obciążenia fiskalne masy upadłości zwłaszcza, że są to decyzje wydane w pierwszej instancji. Jeżeli zajdzie konieczność wniesienia w tamtych sprawach skarg do sądu administracyjnego, Syndyk rozważy wówczas potrzebę wystąpienia z należycie uzasadnionym wnioskiem o prawo pomocy.
Mając na względzie powyższe, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku.