Uzasadnienie
Skarżąca spółka, wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podała, że obecnie nie stać spółki na pokrycie kosztów niniejszego postępowania, bez uszczerbku dla działalności spółki i nie jest ich w stanie zdobyć, a jej sytuacja finansowa nie pozwala na wygospodarowanie kwoty na koszty sądowe. Spółka zadeklarowała we wniosku, że rodzaj prowadzonej przez nią działalności to wydobywanie żwiru, piasku, gliny i kaolinu. Odnośnie danych ekonomicznych spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 55.000 zł, w rubryce dotyczącej wartości środków trwałych według bilansu oraz w rubryce dotyczącej osiąganych zysków (lub straty) wpisano "brak danych", według oświadczenia spółka nie posiada rachunków bankowych, jej stan środków w kasie i dochody wynoszą jak podano 0 zł.
Na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia o swoim stanie majątkowym, w tym do przedłożenia kserokopii: deklaracji dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć okresów rozliczeniowych poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, zeznania podatkowego CIT-8 za 2016 r., chronologicznych wyciągów z posiadanych rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, bilansu spółki za 2016 r. i informacji dodatkowych do tego sprawozdania finansowego, rachunku przepływów pieniężnych, ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych, rachunku zysku i strat, udzielenia informacji odnośnie obowiązku dokonywania dopłat przez wspólników, podanie wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu.
Na powyższe wezwanie spółka nadesłała "zerowe" deklaracje dla podatku od towarów i usług.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono:
Przepis na podstawie którego zawarto przesłanki jakie musi spełnić osoba prawna (jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej), by uzyskać preferencje w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika, tj. art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. oparty jest na konstrukcji ograniczonego uznania, co oznacza, że spełnienie przesłanek ekonomicznych uprawnia jedynie do udzielenia takiej pomocy; w zakresie całkowitym, a o to w sprawie ubiega się skarżąca spółka – gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunek wykazania przez osobę prawną podstaw, na których opiera swój wniosek o przyznanie prawa pomocy, nakłada na nią obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów potwierdzających niemożność pokrycia tych kosztów postępowania.
W oparciu wyłącznie o dane zadeklarowane na formularzu PPPr i nadesłane deklaracje dla podatku od towarów i usług nie można stwierdzić, że spółka jest w tak złej sytuacji finansowej i wyczerpała wszystkie możliwości pozyskania środków pieniężnych, że nie jest w stanie ponieść ciężaru kosztów sądowych w rozpoznawanej sprawie. Ubiegając się o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca powinna przedstawić argumentację, która potwierdzałaby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów, powinna być stroną aktywną w zakresie wskazywania dowodów na okoliczność, że faktycznie pozostaje w sytuacji na jaką się powołuje. Dodatkowa wiedza oparta na dokumentach dotyczących realiów ekonomicznych i aktualnego położenia spółki jest niezbędna i pozwoliłaby na zweryfikowanie żądania spółki w kontekście przesłanek ustawowych warunkujących przyznanie prawa pomocy. Dlatego dla uzyskania bieżących danych niezbędne było wezwanie do uzupełnienia wniosku poprzez nadesłanie dokumentacji źródłowej, a to w związku z tym, że owe dokumenty źródłowe o które wezwano w niniejszej sprawie stanowią absolutne minimum, które pozwoliłoby na zobrazowanie kondycji finansowej spółki, a których w sprawie brak.
W tym miejscu powtórzyć za Naczelnym Sądem Administracyjnym należy, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń, gdyż to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku (vide: postanowienia NSA z dnia 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06 oraz z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt I FZ 63/05 publik. na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Co istotne także, działalność osób prawnych, a to takiej kategorii podmiotów należy zaliczy skarżącą, opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Taki profesjonalny podmiot jak spółka musi mieć rozeznanie, że zastosowanie pomocy, wsparcia czy ułatwienia ekonomicznego wiąże się z analizą sytuacji ekonomicznej tegoż podmiotu, a tym samym z aktywnością jego samego w tej kwestii i wykazaniem, daniem dowodów na opisywany stan rzeczy. Spółka jako właściciel niemałego majątku w postaci nieruchomości nie uwiarygodniła, że faktycznie nie posiada jakichkolwiek możliwości na zdobycie środków na prowadzenie sprawy.
W takiej sytuacji, bez dodatkowych informacji, o które była wzywana spółka, nie można dokonać prawidłowej oceny jej wniosku. Brak dokumentów związanych ze sprawozdawczością finansową spółki, brak zeznania podatkowego, wyciągów bankowych, należy potraktować jako brak istotnych informacji, a to z kolei budzi wątpliwości czy spółka faktycznie wymaga wsparcia w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.