Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowiez 14 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 216/20

Uzasadnienie

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołań "A" sp. j., z siedzibą w Ł. – zwanej dalej skarżącą lub spółką, wydał następujące rozstrzygnięcia:

1. 1) decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] stycznia 2019 r.:
2. a) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 25 marca 2014 r, w kwocie 74 731 zł, zaksięgowania kwoty 74 731 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
3. b) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 20 maja 2014 r, w kwocie 12 369 zł, zaksięgowania kwoty 12 369 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
4. c) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 16 czerwca 2014 r, w kwocie 52 992 zł, zaksięgowania kwoty 52 992 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
5. d) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 1 września 2014 r., w kwocie 46 891 zł, zaksięgowania kwoty 46 891 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
6. e) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 23 września 2014 r., w kwocie 75 386 zł, zaksięgowania kwoty 75 386 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
7. f) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 17 lutego 2015 r., w kwocie 89 328 zł, zaksięgowania kwoty 89 328 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
8. g) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 23 kwietnia 2015 r., w kwocie 27 334 zł, zaksięgowania kwoty 27 334 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwota prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
9. h) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 20 lipca 2015 r., w kwocie 29 339 zł, zaksięgowania kwoty 29 339 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
10. i) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 15 października 2015 r., w kwocie 25 695 zł, zaksięgowania kwoty 25 695 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
11. j) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 17 listopada 2015 r., w kwocie 46 926 zł, zaksięgowania kwoty 46 926 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
12. k) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 7 stycznia 2016 r., w kwocie 47 015 zł, zaksięgowania kwoty 47 015 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
13. l) nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej niezaksięgowanej kwoty cła antydumpingowego (typ opłaty A30), należnego od importu towaru objętego zgłoszeniem celnym [...], z 22 marca 2016 r., w kwocie 74 402 zł, zaksięgowania kwoty 74 402 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą prawnie należną, a kwotą wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczania odsetek, o których mowa w art. 65 ust. 2 Prawa celnego,
14. 2) decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z [...] lutego 2019 r.:
15. a. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [.] z [.] marca 2014 r., w kwocie 41 465 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, w wysokości 17 188 zł, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT (ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 z późn. zm.),
16. b. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 20 maja 2014 r., w kwocie 6 863 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 2 845 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
17. c. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 16 czerwca 2014 r., w kwocie 29 403 zł, określenia kwoty podatku stanowiącego różnicę pomiędzy określoną w decyzji kwota podatku, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 12 188 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
18. d. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 1 września 2014 r., w kwocie 26 018 zł, określenia kwoty podatku stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 10 785 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
19. e. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 23 września 2014 r., w kwocie 41 829 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącej różnicę pomiędzy kwota podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 17 339 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
20. f. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 17 lutego 2015 r., w kwocie 49 757 zł, określenia kwoty podatku stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 20 546 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
21. g. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 23 kwietnia 2015 r., w kwocie 15 166 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 6 286 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
22. h. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 20 lipca 2015 r., w kwocie 16 279 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącej różnicę pomiędzy kwota podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 6 748 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
23. i. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 15 października 2015 r., w kwocie 14 257 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 5 910 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
24. j. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 17 listopada 2015 r., w kwocie 27 046 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącą różnicę pomiędzy kwota podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 10 793 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
25. k. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 7 stycznia 2016 r., w kwocie 27 098 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącej różnicę pomiędzy kwota podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 10 813 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,
26. l. nr [...], w przedmiocie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, z tytułu importu towarów, objętych zgłoszeniem celnym [...] z 22 marca 2016 r., w kwocie 42 668 zł, określenia kwoty podatku, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w decyzji, a kwotą podatku obliczoną i wykazaną w zgłoszeniu celnym, w wysokości 17 113 zł, a także stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek, zgodnie z art. 37 ust. 1 a ustawy o VAT,

W stanach faktycznych przedmiotowych spraw skarżąca, działając za pośrednictwem przedstawiciela bezpośredniego, zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu, w procedurze uproszczonej, towar w postaci ręcznych wózków paletowych.

W zgłoszeniach zadeklarowano tureckie pochodzenie towarów, których eksporterem miała być "B" LTD. STI (dalej: "B"). Do zgłoszeń dołączono wystawione w Turcji dokumenty w postaci: dowodów zakupu, świadectw pochodzenia oraz świadectw przewozowych A.TR., dokumentów CMR.

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego pozyskał raport Europejskiego Urzędu ds. Nadużyć Finansowych (OLAF), dotyczący dochodzenia prowadzonego w sprawie podejrzenia omijania cła antydumpingowego na ręczne wózki paletowe, importowane z Turcji, co do których zachodzi podejrzenie chińskiego ich pochodzenia. Wynika z niego, że turecka firma "B" nie jest producentem lecz importerem ręcznych wózków paletowych. Tak więc importowane z Turcji ręczne wózki paletowe są pochodzenia chińskiego i jako takie podlegają cłu antydumpingowemu.

Mając na uwadze powyższe okoliczności poinformowano skarżącą o zamiarze wydania decyzji, zmieniających jej zgłoszenia celne.

Składając wyjaśnienia, w ramach wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, skarżąca przedstawiła informacje na temat współpracy z tureckim kontrahentem – "B", a także tych aspektów własnej działalności, które mają wpływ na ocenę okoliczności przedmiotowych spraw. W zakresie zaznaczyła, że skala jej importu z Chin, w latach 2011-2012, była niewielka, zaś marża od sprzedaży nabytych w Turcji wózków, oscylowała od 7 do 26 % i nie stanowiła istotnej pozycji w wielkości odnotowanego przez nią w latach 2013-2016 obrotu. W jej ocenie świadczy to o tym, że podejrzenia, co do chińskiego pochodzenia wózków są bezzasadne, a twierdzenia o działaniu przez nią w zmowie z chińskimi podmiotami nie znajdują jakiegokolwiek uzasadnienia.

Spółka podkreśliła, że cały czas działała w przeświadczeniu, że kupuje wózki pochodzenia tureckiego, do czego podstawę stanowiły dokumenty A.TR.

Do swoich oświadczeń skarżąca załączyła także dokumentację fotograficzną towarów, analizę właściwości importowanych wózków, zgodnie z którą różnią się one od produktów tego rodzaju pochodzących z Chin, czego OLAF nie wziął pod uwagę.

Pismem z 18 grudnia 2018 r. organ I instancji pozyskał suplement do komunikatu AM2017/024, dotyczący omijania cała antydumpingowego, w zakresie importu z Turcji. Został on sporządzony przez misję w Turcji, która miała na celu przeprowadzenie wizyt u podmiotów współpracujących z "B", obejmującą także ocenę możliwości wyprodukowania przez tureckiego kontrahenta skarżącej towarów, o których mowa w stanach faktycznych przedmiotowych spraw.

Organy obu instancji stanęły na stanowisku, że wobec faktu, że wszystkie zgłoszenia celne skarżącej, o których mowa w niniejszych sprawach miały miejsce przed 1 maja 2016 r., tj. datą wejścia w życie UKC, materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć winny stanowić więc regulacje WKC (Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. z 1992 r. Nr 302, str. 1 z późn. zm.) i RWKC (Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. U. UE. L. z 1993 r. Nr 253, str. 1 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 201 WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku dopuszczenia do swobodnego obrotu towaru podlegającego należnościom przywozowym, w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego, a dłużnikiem jest zgłaszający. Przyjęcie zgłoszenia celnego stanowi podstawę do zaksięgowania należności celnych oraz przepisów regulujących procedurę, a dane wynikające ze zgłoszenia celnego korzystają z domniemania prawdziwości, do czasu obalenia tego domniemania.

Jeżeli jednak z kontroli zgłoszenia lub kontroli dokonanej po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwa procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, to właściwe organy podejmują niezbędne działania, w celu uregulowania sytuacji towarów, na podstawie danych, którymi dysponują.

Na gruncie przedmiotowych spraw organy zwróciły uwagę, że Unia Europejska i Turcja pozostają w unii celnej, podstawę której stanowi jest Umowa Ankarska z 1963 r. (Dz.U.UE.L.1964.217.3687, zwana dalej Umową), natomiast dokumentem regulującym wzajemne stosunki pomiędzy Wspólnotą a Turcją, w zakresie tejże unii celnej, jest Decyzja 1/95 Rady Stowarzyszenia Wspólnota Europejska – Turcja z 22 grudnia 1995 r. (zwana dalej Decyzją 1/95).

Fakt istnienia unii celnej nie wyłącza możliwości zastosowania środków pozataryfowych, w odniesieniu do towarów przywożonych z Turcji. W przepisach art. 44-47 Decyzji 1/95 wskazano bowiem, że w przypadku przywozu produktów objętych środkami polityki handlowej, organy kraju przywozu mogą wymagać wskazania pochodzenia produktów, których dotyczą zgłoszenia celne, a do towarów przywożonych z Turcji należy stosować cło antydumpingowe, zgodnie z ich krajem pochodzenia, nawet wówczas, gdy status pochodzenia towarów został potwierdzony świadectwem A.TR.

W przypadkach towarów objętych zgłoszeniami celnymi, o których mowa w niniejszych sprawach, zgłaszająca spółka zastosowała stawkę wynoszącą 0%, skorzystanie z której wymaga przedstawienia odpowiedniego dowodu poświadczającego status celny. Dokumentem takim jest certyfikat A.TR, jednakże nie jest on dowodem pochodzenia, zarówno w zakresie preferencyjnym, jak i niepreferencyjnym, jako że poświadcza jedynie status celny.

W przedmiotowych sprawach certyfikaty tego rodzaju zostały przedłożone, jednakże powoływanie się na nie, jako na dowody pochodzenia towarów jest bezprzedmiotowe.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, w świetle postanowień Umowy i Decyzji 1/95, a także art. 26 WKC i art. 35-40 RWKC, należy wyraźnie odróżnić status celny od statusu pochodzenia. Jest to o tyle istotne, że w niniejszych sprawach turecki status celny ma znaczenie dla celów zwolnień, w ramach unii celnej, a status pochodzenia ma znaczenie dla celów polityki handlowej, między innymi w zakresie ceł antydumpingowych. Tak więc o tożsamości obu statusów można mówić tylko w sytuacji, w której towary zostałyby wyprodukowane w Turcji. Jeżeli zaś towary zostały najpierw importowane do Turcji, a następnie do UE, to choć mają turecki status celny, to nie mają tureckiego pochodzenia.

W stanach faktycznych spraw organy stwierdziły, że importowane przez spółkę wózki były pochodzenia chińskiego, gdyż jak ustalił OLAF jej turecki kontrahent sprowadzał tego typu towary z Chin, co miało miejsce w latach 2015-2016. Wózki te częściowo były zbywane na terytorium Turcji, a częściowo eksportowane do UE.

W świadectwie OLAF podkreślono, że "B" nie dysponowała zdolnościami produkcyjnymi, niezbędnymi do wytworzenia 770 wózków rocznie, a transakcje służące wykazaniu sprzedaży wyprodukowanych przez siebie wózków tureckim odbiorcom były fałszywe.

Tureckie władze celne nie prowadziły ustaleń w przedmiocie pochodzenia wózków, a deklaracje "B" w tym zakresie były spreparowane, podobnie jak opinie lokalnej izby handlowej.

Organ zauważył również, że dokumentacja fotograficzne potwierdza, że towar składowany był na chińskich paletach, tak więc nie był on w Turcji nawet przepakowywany.

Odnosząc się do zarzutów odwołań Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że twierdzenia skarżącej, co do tureckiego pochodzenia towarów, nie są poparte żadnymi wiarygodnymi dowodami.

Wobec powyższego uznano za zasadne dokonanie zmian kraju pochodzenia towarów z kodów TR (Turcja) na CN (Chiny). To z kolei rodzi konieczność określenia ostatecznej kwoty cła antydumpingowego, zgodnie z Rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) nr 1008/2011 z dnia 10 października 2011 r. nakładającego ostateczne cło antydumpingowe na przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części pochodzących z Chińskiej Republiki Ludowej, rozszerzone na przywóz ręcznych wózków paletowych oraz ich zasadniczych części wysyłanych z Tajlandii, zgłoszonych lub niezgłoszonych jako pochodzące z Tajlandii, w następstwie przeglądu wygaśnięcia na podstawie art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1225/2009 (Dz. U. UE. L. z 2011 r. Nr 268, str. 1 z późn. zm., dalej zwanego rozporządzeniem antydumpingowym). Stawka tego cła wynosi zaś 70,8 %, wobec czego, w oparciu o nią określono wysokość długu celnego.

Końcowo organ odwoławczy zaznaczył, że dokonując zgłoszeń celnych, spółka nie dokonała wystarczającej weryfikacji w zakresie pochodzenia importowanych wózków. Nie można też uznać za wiarygodne jej wyjaśnień, że pozostawała w nieświadomości, co do rzeczywistego pochodzenia wózków, gdyż już wcześniej, przed wprowadzeniem ceł antydumpingowych, dokonywała ich importu z Chin, a te towary, które zostały objęte jej zgłoszeniami celnymi, o których mowa w przedmiotowych sprawach, były na oryginalnych chińskich paletach.

Tak więc, zdaniem organu II instancji, skarżąca w pełni miała świadomość rzeczywistego pochodzenia importowanych towarów.

Konsekwencją rozstrzygnięć jakie zapadły w sprawie celnej było powstanie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług (zgodnie z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 106 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o VAT) obowiązek podatkowy powstaje z chwila powstania długu celnego). W tym wypadku podstawę opodatkowania w imporcie stanowiła wartość celna, powiększona o należne cło.

Skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, wydane w sprawach celnych i podatkowych wniosła skarżąca, domagając się ich uchylenia w całości.

Przedmiotowym rozstrzygnięciom zarzuciła naruszenie:

1. 1) art. 180, art. 181, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową) poprzez naruszenie obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez uwzględnienie jedynie raportu OLAF i jej odrzuceniem wniosków dowodowych, co skutkowało przekroczeniem granicy swobodnej oceny dowodów i wyprowadzeniem wniosków z tych dowodów niewynikających, co z kolei skutkowało nieprawidłowymi ustaleniami faktycznymi, poczynionymi w oparciu o niedopuszczalne założenia organu,
2. 2) art. 65 ust. 5 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1169 z późn. zm., zwanej dalej Prawem celnym) w zw. z art. 220 ust. 2 lit. b WKC poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wykazała, że podanie rzekomo nieprawdziwych danych w zgłoszeniach celnych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jej zaniedbania i świadomego działania, a co za tym idzie dobrej wiary i nieumorzenie odsetek od powstałych zaległości, a także przyjęcie, że skarżąca działała w zmowie z tureckim kontrahentem i nieuwzględnienie jej wniosków dowodowych,
3. 3) art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 2 a Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady in dubio pro tributario, a w konsekwencji tłumaczenie wszystkich wątpliwości na niekorzyść strony, a także przyjęcie w sposób nieprawidłowy źródła pochodzenia wózków,
4. 4) art. art. 120 § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 9 K.p.a., tj. naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez nieudzielanie wyjaśnień w trakcie postępowania, w zakresie podejrzeń, co do miejsca pochodzenia ręcznych wózków widłowych i niepoinformowanie podatnika o nieprawidłowym kodzie sprowadzanego towaru w trakcie kontroli prowadzonej od marca do grudnia 2014 r., co naraziło skarżącą na straty spowodowane naliczeniem cła antydumpingowego z tytułu importu wózków, za lata 2014-2015

W uzasadnieniach skarg zauważono, że organy oparły się na raporcie OLAF, jednocześnie oddaliły wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania Ł. M., na okoliczność sprawdzenia firmy "B".

Oprócz tego zarzucono, że choć organy wytknęły skarżącej niesprawdzenie kontrahenta, to jednak nie wskazały w jaki sposób takie sprawdzenie miałoby nastąpić. Poza tym tureckie świadectwa pochodzenia towarów do dzisiaj nie zostały unieważnione.

Niezależnie od powyższego spółka zwróciła uwagę, że realizowany przez nią w latach 2011-2012 import wózków z Chin miał znikomą skalę. Same zaś wózki, produkowane w różnych częściach świata mają bardzo podobną konstrukcję, wobec czego brak różnic w tym zakresie nie może być argumentem za potwierdzeniem stanowiska organów.

Skarżąca podkreśliła, że przed rozpoczęciem współpracy z "B", współpracowała z inna turecką firmą – "C", której to zleciła sprawdzenie "B". Na podstawie uzyskanych od tego podmiotu informacji i różnic konstrukcyjnych oferowanych wózków, w porównaniu z tymi pochodzącymi z Chin, była pewna, że pochodzenie oferowanych przez "B" wózków jest krajowe (tureckie). Ten zaś wywiad przeprowadzony, za pośrednictwem tureckiego partnera, świadczy o zachowaniu przez nią należytej staranności.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedziach na skargi, wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje

Zaskarżone rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, będące przedmiotem oceny Sądu, pod kątem legalności, odnoszą się zarówno do kwestii określenia skarżącej należnego od niej cła antydumpingowego, z tytułu importu towarów, jak i podatku od towarów i usług, niemniej jednak rozstrzygnięcia w sprawach podatkowych są konsekwencją wydania decyzji w sprawach celnych i jako takie bezpośrednio pozostają z nimi związane. Z tego więc względu stwierdzić należy, że rozstrzygnięcie wszystkich przedmiotowych spraw determinowane jest w głównej mierze oceną prawidłowości (legalności) stanowiska organów w kwestii cła antydumpingowego, którym obciążono importowane przez skarżącą wózki paletowe.

Skarżąca kwestionując legalność zaskarżonych decyzji sformułowała zarzuty dotyczące, co do zasady, naruszenia przepisów prawa procesowego, koncentrując się na kwestii prawidłowości określenia pochodzenia importowanych przez siebie towarów. Na tym oparła swoje stanowisko procesowe.

W ramach sformułowanych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w kontekście sugerowanej nieprawidłowości ustalenia stanów faktycznych spraw, skarżąca zarzuciła przede wszystkim naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i właściwego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez uwzględnienie jedynie raportu OLAF, bez weryfikacji zawartych w nim stwierdzeń, pomimo posiadania odpowiednich dokumentów, w tym między innymi świadectw pochodzenia towarów, a także pominięcie dowodów z przesłuchania wnioskowanych przez nią świadków, w konsekwencji czego przekroczono granice swobodnej oceny dowodów i niewłaściwie ustalono stan faktyczny spraw.

Odnosząc się do podniesionej przez skarżącą kwestii zaznaczyć należy, że jej zarzuty w tym przedmiocie nie zasługują na uwzględnienie. Organy obu instancji uczyniły bowiem zadość swoim obowiązkom w omawianym zakresie, gromadząc w okolicznościach poszczególnych spraw wystarczający i zdatny do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych materiał dowodowy. Świadczy o tym przede wszystkim to, że ustalając rzeczywiste pochodzenie importowanych towarów sięgnęły po wszystkie dostępne i odpowiednie do poczynienia właściwych ustaleń faktycznych środki dowodowe, po czym poddały je ocenie (weryfikacji), która w żaden sposób nie może być uznana za dowolną. Stwierdzenie takie wynika głównie z tego, że organy rozważyły znaczenie każdego z dowodów, wyjaśniając w sposób jasny i logiczny, powzięte na jego podstawie ustalenia.

Okoliczności dotyczące importowania przez skarżącą we wcześniejszym okresie wózków paletowych z Chin nie stanowiły podstawy ustalenia państwa pochodzenia (kraju produkcji) wózków w przedmiotowych sprawach. Fakty te bowiem, co do zasady, skłoniły jedynie organy do podjęcia działań, mających na celu weryfikację pochodzenia towarów, pod kątem obłożenia go cłem antydumpingowym, a także posłużyły do przedstawienia okoliczności i szeroko pojętego tła operacji gospodarczych, w zakresie importu wózków, w okresie od marca 2014 r. do marca 2016 r., zwłaszcza jeżeli chodzi świadomość skarżącej, co do rzeczywistego pochodzenia towarów.

W związku z powyższym, mając na uwadze całokształt okoliczności związanych z handlem przez skarżącą wózkami paletowymi, o których wyżej mowa, tj. parametrami tychże wózków, tożsamymi z tymi produkowanymi w Chinach, organy podjęły działania zmierzające do zweryfikowania ich rzeczywistego pochodzenia. W tym celu zwracały się wielokrotnie do tureckich władz celnych, odnośnie wyjaśnienia czy towary, które zgodnie ze świadectwem pochodzenia były tureckie, zostały rzeczywiście w Turcji wyprodukowane, a jeżeli tak, to jaki był w nich udział komponentów nietureckich. Odpowiedzi uzyskane od władz tureckich, w przeważającej mierze ograniczały się do informacji o autentyczności świadectw pochodzenia oraz dopuszczeniu towaru do obrotu w Turcji. Te jednak okoliczności nie były kwestionowane.

W tej sytuacji, mając na względzie informacje wynikające ze świadectwa pochodzenia, które nie są kwestionowane, czyniąc ustalenia odnośnie ewentualnego obłożenia wózków paletowych cłem antydumpingowym, z uwagi na kraj rzeczywistego pochodzenia (wyprodukowania) towarów lub ich znaczących elementów, zwrócono się do OLAF o przeprowadzenia stosownych ustaleń w tym zakresie.

Raport OLAF, a także jego suplement, stwierdza jednoznacznie, że wózki paletowe, importowane przez skarżącą z Turcji, nie zostały wyprodukowane w tym kraju, jako że podmiot wskazywany jako producent tych towarów nie dysponował odpowiednimi zdolnościami produkcyjnymi w tym zakresie, był więc w tym wypadku rozstrzygający. Podkreślić jednak należy, że przedmiotowy raport nie stanowił jedynego dowodu, na których organy opierały swoje ustalenia w omawianym wyżej zakresie, ale płynące z niego wnioski zostały poddane weryfikacji. Zauważyć bowiem należy, na co słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonych decyzjach, że twierdzenia raportu, co do chińskiego pochodzenia wózków potwierdza szereg innych okoliczności sprawy. W tym zakresie wskazać należy na parametry wózków, a także ich sposób opakowania, na chińskich paletach, na co słusznie organy zwróciły uwagę.

To wszystko w zestawieniu z całokształtem okoliczności związanych z importem towarów, w kontekście wprowadzenia cła antydumpingowego w podwyższonej wysokości i zaprzestania od tej daty importu przez skarżącą wózków z Chin, wskazuje na sposób ukształtowania określonego modelu biznesowego, realizowanego przez skarżącą, w zakresie importowanych towarów, który raport OLAF potwierdza.

W kwestii samego raportu OLAF, podkreślić należy, że raport ten odnosi się w sposób jasny i rzeczowy do oceny zdolności produkcyjnych tureckiego kontrahenta skarżącej, w świetle których, z uwagi na brak zaplecza technicznego i środków produkcji, nie był on zdolny do wyprodukowania wózków nabytych przez skarżącą, a zwłaszcza w takiej ilości, jaka została wykazana w jej zgłoszeniach celnych. Okoliczności tych nie sposób podważyć, gdyż podstawy do tego nie mogą stanowić gołosłowne twierdzenia skarżącej, a także zeznania świadka, mające być potwierdzeniem sprawdzania firmy "B" za zlecenie skarżącej.

Ponadto istotnym w tym wypadku jest też to, że tureckie władze celne nie prowadziły ustaleń w przedmiocie pochodzenia wózków, a deklaracje "B" w tym zakresie były spreparowane, podobnie jak opinie lokalnej izby handlowej. W tej sytuacji brak jest podstaw do kwestionowania raportu OLAF, który w sposób kompleksowy i rzetelny ocenił pochodzenie towarów, w kontekście okoliczności związanych bezpośrednio z cechami jego sprzedawcy - rzekomego producenta.

W związku z powyższym organ II instancji, prawidłowo oparł się na raporcie OLAF, bazującym w głównej mierze na rzeczywistej weryfikacji zdolności produkcyjnych "B". Działanie takie uznać należy za zadane i służące ustaleniu prawdy obiektywnej.

Odnosząc się do kwestii związanych z merytoryczną podstawą zaskarżonych decyzji, to w tym zakresie przede wszystkim zauważyć należy, że w okolicznościach niniejszych spraw mamy do czynienia z cłem szczególnego rodzaju – instrumentem ochrony handlowej, jakim jest cło antydumpingowe. Środek ten dopuszczony był w stosunkach pomiędzy Turcją a Unia Europejską, w ramach funkcjonującego pomiędzy tymi podmiotami Stowarzyszenia. Wprawdzie w ramach Stowarzyszenia zniesione zostały cła importowe oraz opłaty o podobnym skutku, w obrocie pomiędzy stronami, jednakże dopuszczone zostało stosowanie instrumentów ochrony handlowej, tj. między innymi ceł antydumpingowych. Tak więc o ile świadectwa pochodzenia A.TR poświadczają w sposób wiążący pochodzenie towarów, co w efekcie prowadzi do zniesienia w stosunku do obrotów nimi towarów ceł i opłat o podobnych skutku, w relacjach pomiędzy Unia Europejską a Turcją, to tego rodzaju poświadczenie nie wyklucza obłożenia towaru cłem antydumpingowym, z uwagi na fakt rzeczywistego pochodzenia towaru, rozumianego nie jako dopuszczenie towaru do obrotu w obszarze celnym jednej z umawiających się stron, ale miejsce jego wytworzenia lub wytworzenia komponentów tego towaru, w proporcji determinującej ocenę co do jego pochodzenia.

W niniejszych sprawach skarżąca zgłaszając importowane przez siebie wózki paletowe do procedury dopuszczenia do obrotu zaklasyfikowała je do nieprawidłowego kodu Wspólnej Taryfy Celnej, co zostało zweryfikowane przez organy celne, a czego zgłaszająca nie kwestionowała. Prawidłowość owej weryfikacji nie budzi też wątpliwości Sądu, wobec takich okoliczności jak cechy i parametry towarów, a także ich pochodzenie, które zostały zdefiniowane w sposób jednoznaczny i bezsporny. Weryfikacja klasyfikacji celnej towarów spowodowała, że zostały one uznane za objęte zakresem przedmiotowym regulacji dotyczących ceł antydumpingowych na określone towary importowane między innymi z Chin. Skarżąca w trakcie postępowań nie kwestionowała zakresu zastosowania ani wykładni tych przepisów, swoje stanowisko procesowe oparła zaś na twierdzeniach zaprzeczających chińskiemu pochodzeniu towarów, które jak to już wyżej zauważono, nie znajdują uzasadnienia, w świetle prawidłowo poczynionych ustaleń w tym zakresie. Stąd też uznać należy, że zaskarżone rozstrzygnięcia odpowiadają prawu.

Również brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutu dotyczącego naruszenia art. 65 ust. 5 Prawa celnego, poprzez obciążenie skarżącej obowiązkiem uiszczenia odsetek. Przepis ten pozwala bowiem na odstąpienie od obciążania odsetkami gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane okolicznościami niewynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. W niniejszych sprawach skarżąca w zgłoszeniach celnych posłużyła się nieprawidłowymi kodami celnymi, jednocześnie nie wykazała, iż nie było to skutkiem jej zaniedbania lub świadomego działania (skarżąca znała rynek tego rodzaju produktów, gdyż wcześniej już zajmowała się jego importem, bezpośrednio z Chin). Okoliczności tego rodzaju nie podnosiła też w trakcie trwania postępowań, skupiając się jedynie na kwestiach pochodzenia towaru. W tej więc sytuacji przesądzenie o chińskim pochodzeniu wózków pociągnęło za sobą obłożenie ich cłem a w dalszej konsekwencji obowiązkiem uiszczenia odsetek od tego rodzaju należności.

Wydanie decyzji w sprawach celnych pociągnęło za sobą określenie skarżącej zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług. Kwestionując te ostatnie rozstrzygnięcia skarżąca powołała się na dobrą wiarę po swojej stronie, jeżeli chodzi o relacje z kontrahentem tureckim, niemniej jednak okoliczności tego rodzaju, niewykazane zresztą w przekonujący sposób, nie mają znaczenia na gruncie omawianych spraw, gdyż obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług był następstwem określenia niezaksięgowanych kwot cła antydumpingowego. Odnośnie kwestii celnych zaznaczyć zaś należy, że na gruncie regulacji odnoszącej się do tej właśnie materii, decydujące znaczenie ma obiektywne pochodzenie towaru, a za właściwe jego zadeklarowanie odpowiedzialność ponosi zgłaszający oraz importer. Stąd okoliczności dotyczące wzajemnych relacji między kontrahentami nie mogą wpływać na treść rozstrzygnięć.

W kwestii sugerowanego przez skarżącą naruszenia zasady nakazującej budzenia zaufania do organów podatkowych, w związku z niezasygnalizowaniem nieprawidłowości w zakresie pochodzenia towarów, w trakcie kontroli mającej miejsce w 2014 r., w tym miejscu zaznaczyć należy, że przedmiotowa zasada, wywodzona przez skarżącą z art. 120 § 2 Ordynacji podatkowej i art. 9 K.p.a. nie znajduje zastosowania na gruncie postępowania w sprawach celnych. O ile bowiem K.p.a., stosowany chociażby odpowiednio, poza kwestią kar pieniężnych, w ogóle nie reguluje tego rodzaju materii, do jakiej odnosi się prawo celne, to przepisy Ordynacji znajdują w tym wypadku jedynie odpowiednie zastosowanie i to tylko w zakresie wskazanym w art. 73 ust. 1 Prawa celnego. Wśród wskazanych tam regulacji Ordynacji podatkowej nie ma jednak art. 121 tej ustawy, odnoszącego się do tej zasady (zamiast art. 120 § 2, wskazanego przez skarżącą, który to przepis nie występuje w Ordynacji podatkowej).

Niezależnie jednak od powyższego zasygnalizować jedynie należy, że wspomniana przez skarżącą zasada budzenia zaufania do organów administracji (podatkowych) odnosi się do prowadzenia postępowania – sposobu procedowania organu w konkretnej sprawie, w ramach której wydana została zaskarżona decyzja. Tymczasem w niniejszych sprawach powiadomienia o zamiarach wydania decyzji zmieniających zgłoszenia celne zostały wystosowane w 2018 r., natomiast skarżąca podnosi okoliczności związane z niezasygnalizowaniem jej nieprawidłowości w 2014 r. Z tego wiec względu, z przyczyn obiektywnych, tego rodzaju zdarzeń nie sposób rozpatrywać w kategoriach naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć wpływ na wynik spraw, o których mowa w niniejszym przypadku.

Z podobnych względów, na gruncie postępowania prowadzonego w sprawach celnych zastosowania nie znajdzie wyrażona w art. 2a Ordynacji zasada nakazująca rozstrzyganie wątpliwości, co do prawa, na korzyść podatnika, gdyż do tej regulacji również nie odsyła żaden przepis Prawa celnego.

Obie zasady, tj. zasada dotycząca rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości prawnych na korzyść podatnika oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie podatnika obowiązywały na gruncie postępowań, których przedmiotem były sprawy związane z opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług, jednakże w tym przypadku nie można mówić o ich naruszeniu. W tych bowiem sprawach powstanie obowiązków podatkowych było determinowane rozstrzygnięciami zapadłymi w sprawach celnych, trudno wiec w tym wypadku mówić o niedających się usunąć wątpliwościach prawnych.

W przypadku zaś zasady procesowej, tj. prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów, to właśnie w tym zakresie wszczęcie postępowań podatkowych nastąpiło po zdarzeniach, na które powołuje się skarżąca, upatrując w nich naruszenia omawianej zasady.

Wydając obie zaskarżone decyzja organy nie dopuściły się również naruszenia zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji. Postępowania w którym te rozstrzygnięcia zapadły odpowiadały bowiem standardom, o których mowa w tej regulacji, a przy tym obie zaskarżone decyzje znajdują oparcie w przepisach prawa materialnego, zarówno tych krajowych, jak i wspólnotowych.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), oddalił skargi.