Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia (...) maja 2004r. (...) Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia J. N. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) stycznia 2004r. nr (...)w sprawie uchylenia postanowienia z dnia (...) marca 2002r. nr (...) w przedmiocie kosztów egzekucyjnych i określenia należnych kosztów egzekucyjnych w wysokości 2.498,40zł za dokonane przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych na podstawie tytułu wykonawczego nr SM3/375/99 obejmującego odsetki od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w wyniku podjętych czynności w stosunku do tytułu wykonawczego nr SM3/375/99 powstały koszty egzekucyjne, na które składają się koszty zajęcia ruchomości w wysokości 2.165,10zł, oraz opłata manipulacyjna w wysokości 360,80zł. Powyższe koszty egzekucyjne zostały ściągnięte z rachunku bankowego dłużnika w dniu 27 czerwca 1999r.
W wyniku odwołań zobowiązanego Inspektor Urzędu Kontroli Skarbowej kilkakrotnie wydawał decyzje określające wysokość odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r a ostatecznie w dniu 16.12.2002r. Urząd Kontroli Skarbowej wydał decyzję określającą wysokość odsetek za zwłokę za okres od 01.05.1997r. do 09.09.1999r. w wyniku czego Urząd Skarbowy w dniu 21.01.20023r dokonał zwrotu kwoty: 6.423,60zł wraz z odsetkami - wynikającej ze zmiany okresów naliczania odsetek.
Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) grudnia 2003r nr (...) wznowiono postępowanie w sprawie ustalenia kosztów egzekucyjnych należnych od tytułu wykonawczego nr SM3/375/99. Główną przyczyną wznowienia postępowania był fakt, że postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych z dnia 23 marca 2003r. wydane było w oparciu o decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej nr (...) z dnia (...).05.1999r., która została następnie uchylona.
W wyniku odwołania podatnika Inspektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał nową decyzję w sprawie określenia wysokości odsetek za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r, która miała wpływ na zmianę wysokości należności objętej tytułem wykonawczym i naliczenia kosztów egzekucyjnych.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał w dniu (...) stycznia 2004r postanowienie nr (...)uchylające postanowienie nr (...) z dnia (...) marca 2002r w sprawie kosztów egzekucyjnych i równocześnie określił nową kwotę należnych kosztów egzekucyjnych w wysokości: 2 498,40zł uwzględniając sposób naliczania odsetek w oparciu o decyzję z dnia (...) grudnia 2002r. nr (...).
Na koszty egzekucyjne w wysokości 2 498,40zł składają się:
- - opłata manipulacyjna / tj. 1% kwoty egzekucyjnej należności pieniężnej liczonej od odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r należnych na dzień 20.05.1999r/ w wysokości: 356,90zł
- - koszt zajęcia ruchomości /tj. 6% kwoty egzekwowanej należności/ w wysokości: 2141,50.
Różnica pobranych kosztów egzekucyjnych w dniu 29.06.1999r. a nowych określonych w postanowieniu nr (...) z dnia (...).01.2004r. w wysokości: 27,50zł wraz z należnymi odsetkami została zwrócona zobowiązanemu na rachunek bankowy.
W związku z prowadzonymi czynnościami egzekucyjnymi w stosunku do zobowiązanego a w tym przypadku dokonanym zajęciem rachunku bankowego i zajęciem ruchomości powstały koszty egzekucyjne, które w oparciu o przepis art. 64c § 1 obciążają zobowiązanego. Ponadto niezależnie od pobieranych opłat za czynności egzekucyjne organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1% egzekwowanej należności objętej tytułem wykonawczym. Zaś kwotą egzekwowanej należności jest należność główna wraz z odsetkami za zwłokę.
Obowiązek uiszczenia wspomnianej opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego.
Zarzut zobowiązanego dot. zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych, ze względu na prowadzenie egzekucji niezgodnie z prawem.
Zarzut zobowiązanego jest bezzasadny, ponieważ organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne w stosunku do zobowiązanego na podstawie tytułu wykonawczego nr SM3/375/99 wystawionego przez Urząd Skarbowy na odsetki od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r.
Obecnie jak podnosi zobowiązany brak jest decyzji określającej odsetki za zwłokę w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r, będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nr SM3/375/99, ponieważ wszystkie decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej określające wysokość odsetek za zwłokę zostały uchylone w drodze postępowania odwoławczego lub postępowania przed NSA, a w chwili obecnej brak jest podstawy prawnej do wydania takiej decyzji. Jednak należy stwierdzić, że w oparciu o przepis art. 53 ustawy Ordynacja Podatkowa /Dz.U. z 1997r. nr 137, poz. 926 z późn. zm./ zaistniał obowiązek zapłaty przez podatnika odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej.
Zatem zarzut podnoszony w zażaleniu, że zobowiązanie wykazane w tytule wykonawczym w wyniku umorzenia postępowania w sprawie określenia odsetek za zwłokę stało się nienależne, a czynności egzekucyjne przeprowadzone niezgodne z prawem jest nietrafny.
Ponadto należy nadmienić, że w związku z składanymi odwołaniami od wydawanych decyzji określających kwoty zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. i określających wysokość odsetek za zwłokę od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996r. i z uwagi na zmianę okresu naliczania odsetek za zwłokę organ egzekucyjny dokonał przeliczenia kosztów egzekucyjnych pobranych na podstawie tytułów wykonawczych nr SM3/374/99, SM3/375/99 oraz SM3/851/99 w oparciu o obowiązujące w dniu dokonania czynności egzekucyjnych przepisy - organ egzekucyjny stwierdził nadpłatę pobranych kosztów egzekucyjnych, powiadamiając równocześnie o sposobie wyliczenia pobranych kosztów egzekucyjnych, szczegółowo przedstawiając sposób ich wyliczenia oraz wskazując kwotę kosztów egzekucyjnych podlegających zwrotowi.
Powyższa kwota nadpłaty w wysokości: 287,84zł została przekazana na konto zobowiązanego w dniu 10.06.2003r. Pozostała kwota nadpłaty w wysokości 3,64zł pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z należnymi odsetkami została przekazana na konto w dniu 02.02.2004r.
Biorąc pod uwagę zmianę okresów naliczania odsetek za zwłokę organ egzekucyjny dokonał przeliczenia kosztów egzekucyjnych pobranych na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych w tym również tytułu nr SM3/375/99 ustalając należne koszty egzekucyjne obowiązujące w dniu dokonania czynności tj. w oparciu o rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 04.07.1990r. w sprawie opłat za czynności egzekucyjne oraz sposobu przeprowadzenia publicznej licytacji i trybu postępowania przy przechowywaniu i egzekucyjnej sprzedaży niektórych rodzajów ruchomości /Dz.U. z 1990r. nr 47, poz. 281 z póź.zm./.
Na postanowienie to J. N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu i instancji jako wydanych z naruszeniem art. 64 c ustawy z dmą 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzja Inspektora Kontroli Skarbowej, w wyniku której wystawiony został tytuł egzekucyjny Nr SM3/375/99, została decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 4 kwietnia 2003r. uchylona a postępowanie zostało umorzone. Stosownie więc do postanowień przepisu art. 64 § c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji koszty postępowania winne zostać skarżącemu zwrócone z urzędu wraz z odsetkami. Koszty postępowania egzekucyjnego wszczętego niezgodnie z prawem winien ponosić wierzyciel lub organ egzekucyjny. Zaskarżone postanowienie jest dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § l pkt.2 kpa, a także w sprzeczności ze stanowiskiem Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2001r. Nr PO6/SP2/BA-861-469-2848/2001.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w postanowieniu dodatkowo naprowadzając, że uchylenie decyzji i umorzenie postępowania nie oznacza, że wyegzekwowanie należności było niezgodne z prawem a koszt ich poniesienia nie może obciążać podatnika. Podstawą uchylenia decyzji przez Inspektora Kontroli Skarbowej była zmiana przepisów, mocą której od l stycznia 2003r. wyłączono obowiązek organu podatkowego do wydania decyzji określającej zaległość podatkową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;
Stosownie do treści art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje i postanowienia administracyjne w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu. Z przepisu art. 64 c § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /tekst jedn. Dz.U. z 2002r. Nr 110, poz. 968 ze zm./ wynika, że kosztami egzekucyjnymi są opłaty, o których mowa w art. 64 § l i 6 oraz w art. 64 a wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny.
Jednocześnie, przepisem tym ustanowiona jest zasada odpowiedzialności zobowiązanego za koszty egzekucji. Zasada ponoszenia przez zobowiązanego kosztów egzekucyjnych jest jednak w pewnych przypadkach ograniczona, a ograniczenie to wynika wprost z przepisu art. 64 c § 2-4 ustawy. Z przepisu art. 64 c § 3 ustawy wynika bowiem, ze jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodnie prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela.
W rozpoznawanej sprawie, kwestią bezsporną miedzy stronami jest, że należności z tytułu kosztów egzekucyjnych zostały pobrane od zobowiązanego -ściągnięte z jego rachunku bankowego w dniu 27 czerwca 1999r. Kwestią sporną natomiast miedzy stronami jest czy do powstania kosztów egzekucyjnych doprowadził wierzyciel, czy też zobowiązany, a tym samym która ze stron, zgodnie z przepisem art. 64 ustawy winna ponosić koszty postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie, Sąd nie jest w stanie dokonać kontroli legalności zaskarżonego postanowienia gdyż organ, nie kwestionując faktu, że decyzje określające zaległość podatkową, jak i odsetki za zwłokę zostały zmienione, nie wskazuje jednak w jakim zakresie ostatecznie i z jakich przyczyn. Nie wynika to również z akt sprawy gdyż zebrany w tym zakresie materiał dowodowy jest niepełny.
W tym stanie rzeczy Sąd nie może ustosunkować się do zarzutów skarżącego że do powstania kosztów egzekucyjnych doszło nie jego winy, a tym samym prawidłowości zastosowania przez orzekające w sprawie organy przepisu art. 64 c § l i § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z przyczyn wyżej wskazanych Sąd działając na podstawie art. 132, art. 142 § l, art. 145 § l pkt. l lit. a i c, art. 151, art. 152, art. 200 i art. 211 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1210 ze zm./ orzekł jak w sentencji.