Uzasadnienie
Postanowieniem z 12 kwietnia 2022 r., nr 9009-2022-143, Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie (Agencja dalej zwana ARMiR), po rozpatrzeniu zażalenia A. G. (zwanej dalej skarżącą), na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARMiR w Sanoku z 3 marca 2022 r., nr 0184-00000006499/22, w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W stanie faktycznym przedmiotowej sprawy, w dniu 20 grudnia 2021 r. do Biura Powiatowego ARMiR w Krośnie wpłynął wniosek transferowy skarżącej o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019, w przypadku śmierci rolnika, po zmarłym S.L. Do wniosku dołączone zostały: prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia, między innymi przez skarżącą, spadku po zmarłym (postanowienie Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia [...] października 2020 r., prawomocne od 31 października 2020 r.) S.L., kopia wniosku o wpis do ewidencji producentów, a także oświadczenia pozostałych współspadkobierców o wyrażeniu zgody na wstąpienie w prawa spadkodawcy i przyznanie skarżącej płatności za 2019 r.
Wniosek skarżącej przekazany został, zgodnie z właściwością, Kierownikowi Biura Powiatowego ARMiR w Sanoku. Organ ten, w ramach przeprowadzonego postępowania stwierdził, że zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 z późn. zm., zwanej dalej. u.s.w.b.) w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do dnia doręczenia decyzji w sprawie o przyznanie tych płatności, płatności bezpośrednie przysługują jego spadkobiercy, jeżeli:
- 1) grunty, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek;
- 2) zwierzęta, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności związanych do zwierząt, były w posiadaniu rolnika lub jego spadkobiercy przez okres, w jakim posiadanie zwierząt jest warunkiem przyznania tych płatności;
- 3) spełnia on warunki do przyznania danej płatności, z tym że warunek posiadania numeru identyfikacyjnego, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, uznaje się za spełniony, nawet jeżeli spadkobiercy został nadany numer identyfikacyjny, który nie może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie płatności bezpośrednich.
W myśl zaś art. 27 ust. 2 u.s.w.b. w przypadku, o którym mowa w ust. 1, spadkobierca rolnika wstępuje do toczącego się postępowania na jego miejsce na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku.
Jak stanowi z kolei art. 27 ust. 10 u.s.w.b. termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu.
Zmarły rolnik wniosek o przyznanie mu płatności na 2019 r. złożył 10 kwietnia 2019 r. Jego zgon nastąpił natomiast [...] lutego 2020 r., jeszcze przed doręczeniem mu decyzji w przedmiocie wnioskowanych przez niego płatności.
Skarżąca wniosek transferowy złożyła 20 grudnia 2021 r., a więc przekraczając zakreślony przez art. 27 ust. 2 u.s.w.b. termin o jeden rok i trzy tygodnie. Czynność bowiem, dla której to termin został uchybiony, winna była być dopełniona do [...] listopada 2020 r.
Organ zaznaczył, że do terminu przewidzianego na złożenie wniosku transferowego nie wlicza się okresu od 14 marca do 24 maja 2020 r., a wynika to z art. 15 zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), a także art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875 z późn. zm.).
W związku z powyższym, powołując się na art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.), który stanowi, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie.
Do kategorii innych przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania, organ zaliczył upływ terminu do złożenia wniosku transferowego.
W zażaleniu na postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARMiR z 3 marca 2022 r. skarżąca zwróciła się do organu II instancji o jego uchylenie i przekazanie mu sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 12 kwietnia 2020 r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji podzielił w całości stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARMiR. Według niego siedmiomiesięczny termin do złożenia wniosku transferowego, upływający 16 września 2020 r., winien być przedłużony o 71 dni, tj. okres zawieszenia jego biegu na podstawie regulacji pandemicznych, obejmujący okres od 14 marca do 23 maja 2020 r. Tak więc wniosek winien był zostać złożony do 27 listopada 2020 r.
Według organu rozpatrującego zażalenie, zaskarżone postanowienie nie narusza art. 61 § 1 a K.p.a. Termin z art. 27 ust. 2 u.s.w.b. jest bowiem terminem prawa materialnego, a jego bezskuteczny upływ uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.
Wnosząc skargę na postanowienie Dyrektora Podkarpackiego Oddziału regionalnego ARMiR, skarżąca wystąpiła o jego uchylenie, a także uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.
W jej uzasadnieniu podała, że 14 marca 2020 r. został ogłoszony stan zagrożenia epidemicznego, a 20 marca 2020 r. stan epidemii. Z tego względu uznała swoją skargę za zasadną.
Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARMiR, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Przedmiotem skargi w niniejszym przypadku było postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku skarżącej, tj. wniosku transferowego o wstąpienie, w zakresie płatności bezpośrednich za 2019 r., w prawa zmarłego rolnika. Organ odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, z tzw. innych przyczyn, w rozumienia art. 61 a § 1 K.p.a., za które to uznał upływ materialnego terminu do złożenia wniosku transferowego, określonego w art. 27 ust. 10, w zw. z ust. 2 jako nieprzywracalny.
Stanowisko takie, jakie zostało wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, uznać należy za zasadne i prawidłowe. Wniosek transferowy, o którym mowa w art. 27 u.s.w.b., z którym skarżąca wystąpiła, może być złożony w ściśle określonym terminie, wskazanym w art. 27 ust. 2 u.s.w.b., który nie podlega przywróceniu (art. 27 ust. 10 u.s.w.b.). W przypadku złożenia wniosku w terminie, wnioskodawca wstępuje do toczącego się postępowania na miejsce zmarłego rolnika. Poza tym samo wejście spadkobiercy w prawa zmarłego rolnika, warunkowane jest dochowaniem przedmiotowego terminu.
Skarżąca uchybiła temu terminowi o ponad rok, co w stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości. Do tego wniosku prowadzi bowiem zestawienie daty otwarcia spadku, do której odnosi się przepis art. 27 ust. 2 u.s.w.b., oraz daty złożenia wniosku. W tej sytuacji nie można przyjąć, że skarżąca wstąpiła do toczącego się postępowania, na miejsce zmarłego rolnika. Jej wniosek należy więc potraktować, jako wniosek o wszczęcie odrębnego postępowania o przyznanie płatności, na podstawie okoliczności związanych z sukcesją po zmarłym rolniku. To zaś nie mogło być wszczęte, gdyż jej wniosek został złożony po upływie terminu o charakterze prekluzyjnym, przewidzianym na dokonanie tego rodzaju czynności. Poza tym skarżąca nie powoływała się na fakt gospodarowania przez siebie w 2019 r. na objętych wnioskiem gruntach, ale wstąpienie w prawa zmarłego rolnika, które obwarowane było warunkami, o których wyżej mowa. Przedmiotowych warunków jednak nie spełniła, wobec czego postępowanie nie mogło być wszczęte i skutecznie prowadzone.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie uznać należy za odpowiadające prawu.
Mając więc na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), oddalił skargę.