Uzasadnienie
Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 10 października 2022 r. nr 350000/71/16275/2022/RDZ-B6, wydaną na wniosek M.S., odmówił jej prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i FGŚP za okres od 1 listopada do 30 listopada 2020 r. Przesyłka wraz z decyzją została skierowana na adres skarżącej, tj. ul. [...] i była dwukrotnie awizowana - 18 października 2022 r. i 26 października 2022 r. Skutek doręczenia decyzji nastąpił 1 listopada 2022 r.
Dnia 27 maja 2024 r. M.S. złożyła skargę na ww. decyzję. Jednocześnie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi podnosząc, że nie posiadała wiedzy o decyzji. Skarżąca w okresach od 16 września 2022 r. do 10 października 2022 r., od 29 października 2022 r. do 9 listopada 2022 r. oraz od 21 grudnia 2022 r. do 15 stycznia 2023 r. przebywała w Wielkiej Brytanii i nie mogła odebrać decyzji. Informację o treści decyzji uzyskała 20 maja 2024 r. z pisma organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 4 p.p.s.a.). W sprawie nie budzi zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku.
Podkreślić należy, że kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. Nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Tym samym przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Tylko w takich warunkach można przyjąć brak winy w uchybieniu terminu.
W ocenie Sądu przywołane przez skarżącą okoliczności nie usprawiedliwiają złożenia skargi po terminie i nie świadczą o braku winy skarżącej w niedochowaniu terminu do dokonania tej czynności. Osoba należycie dbająca o swoje interesy, występująca jako strona w postępowaniu administracyjnym, powinna zadbać o należyty odbiór kierowanej do niej korespondencji, w tym także podczas jej nieobecności trwającej dłuższy okres. Tym bardziej, że skarżąca sama wnosiła o wydanie decyzji, a nadto miało to związek z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Dlatego wyjazd za granicę, jako przyczyna uprawdopodobniająca brak winy w uchybieniu terminu, co do zasady musi być zdarzeniem nagłym i nieprzewidywalnym. Z okoliczności oraz akt sprawy wynika, że podane przez skarżącą przyczyny złożenia skargi po terminie nie były okolicznościami nagłymi i niezależnymi od strony, lecz była konsekwencją podejmowanych przez skarżącą decyzji.
W razie wyjazdu i braku możliwości osobistego odbioru korespondencji, przedsiębiorca dbający o swoje interesy winien np. ustanowić pełnomocnika do doręczeń i poinformować o tej okoliczności właściwy organ, wskazując adres do doręczeń, ewentualnie wskazać inny adres do doręczeń, czego skarżąca nie uczyniła. W związku z tym uprawnionym jest twierdzenie, że skarżąca nie dochowała należytej staranności przy prowadzeniu swych spraw, jakiej w okolicznościach sprawy można by od niej oczekiwać. Przy dołożeniu należytej staranności, M.S. była w stanie dopełnić swoich obowiązków i złożyć skargę w terminie. Dlatego Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 postanowienia.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z kolei jak wynika z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. Jak wynika z akt sprawy skutek doręczenia zaskarżonej decyzji nastąpił 1 listopada 2022 r. i od tego dnia należy liczyć trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi. Tymczasem skarżąca wniosła skargę dopiero w maju 2024 r., a zatem po upływie tego terminu.
Z tych względów skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało odrzucić, o czym orzeczono jak w punkcie 2 postanowienia.