Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. S. (dalej: Skarżący/Wnioskodawca/ Beneficjent) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z [...] kwietnia 2022 r. nr [...], w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych (PROW 2014-2020).
Jak wynika z zaskarżonej decyzji i akt sprawy, Beneficjent realizował od 15 marca 2015r. zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach wariantu 4.11 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza i z tego tytułu otrzymał płatności. Pierwsza płatność w wysokości 14 255,78 zł została wypłacona na podstawie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. (dalej: organ I instancji) z [...] maja 2016 r. nr [...], w której organ ustalił obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym zgodnie z deklaracją we wniosku o przyznanie płatności tj. 19,09 ha, na działkach ewidencyjnych: [...]. Od powyższej decyzji odwołanie nie było wnoszone. W kolejnych latach Beneficjent realizował ww. zobowiązanie RŚK na pow. 3,25 ha (zmniejszenie o 15,84 ha), a organ ustalił, że nie realizuje on zobowiązania rolno-środowiskowo- klimatycznego na powierzchni 15,84 ha (działka ewidencyjna nr [...]/2, działka rolna AG); działka została zaorana i na jej powierzchni posadzona została kukurydza. Spowodowało to zmniejszenie przyznanych i wypłaconych płatności.
Ponadto Beneficjent w dniu 15 marca 2016 r. podjął kolejne zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne - Wariant: 4.5 - Półnaturalne łąki świeże, na powierzchni 1,96 ha.
W wyniku weryfikacji realizowanego przez Wnioskodawcę zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego stwierdzono zmniejszenie powierzchni gruntów objętych zobowiązaniem:
- - w wariancie 4.11 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza - w drugim roku zobowiązania o 15,84 ha w stosunku do podjętego zobowiązania z 15 marca 2015 r., gdzie zobowiązanie podjęto na pow. 19,09 ha, a w 2016 r. zmniejszono podjęte zobowiązanie do pow. 3,25 ha.
- - w wariancie 4.5 - Półnaturalne łąki świeże - w czwartym roku zobowiązania o 0,22 ha w stosunku do podjętego zobowiązania z 15 marca 2016 r., gdzie zobowiązanie zostało podjęte na pow. 1,96 ha, a w 2019 r. zmniejszono podjęte zobowiązanie do pow. 1,74 ha.
Dyrektor POR ARiMR w Rzeszowie stwierdził nieprzestrzeganie wymogu, w ramach programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, gdyż J. S. dokonał w 2016 r. przekształcenia trwałego użytku zielonego na działce ew. nr [...]/2. Ww. działka na pow. 15,84 ha została zaorana i zasiana została na niej kukurydza. W związku z powyższym w dniu 18 listopada 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych Wnioskodawcy, a następnie decyzją z [...] grudnia 2021 r. nr [...] ustalił kwotę nienależnie pobranych przez Beneficjenta płatności z tytułu działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" (PROW 2014-2020) za lata 2015-2018 w łącznej wysokości 12 314,19 zł.
Na skutek odwołania złożonego przez Beneficjenta, Dyrektor POR ARiMR w Rzeszowie decyzją z [...] stycznia 2022 r. nr [...] - uchylił w całości decyzję organu I instancji z [...] grudnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Decyzją z [...] marca 2022 r. nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. ustalił Wnioskodawcy kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" (PROW 2014-2020) za lata 2015-2018 w łącznej wysokości 12 297,76 zł, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Dyrektor POR ARiMR w Rzeszowie z [...] kwietnia 2022 r. nr [...].
W uzasadnieniu organ podał, że Wnioskodawca zmniejszył powierzchnię podjętego zobowiązania w wariancie 4.11 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza o powierzchnię 15,84 ha oraz zmniejszył powierzchnię podjętego zobowiązania w wariancie 4.5 - Półnaturalne łąki świeże o powierzchnie 0,22 ha, dlatego organ II instancji uznał, że Beneficjent nie dochował 5-letniego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach realizacji wariantu 4.11 oraz 4.5, a w konsekwencji zasadnie organ I instancji – na podstawie § 34 ust 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r. poz. 415 ze zm.; dalej: rozporządzenie rśk), dokonał ustalenia nienależnie pobranych płatności za lata 2015-2018.
Dyrektor POR ARiMR wskazał, że stosownie do § 4 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, rolnik nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych. Natomiast Beneficjent w 2016 r. dokonał przekształcenia trwałego użytku zielonego na działce ew. nr [...]/2 (działka rolna AG) z uwagi na fakt, że ww. działka na pow. 15,84 ha została zaorana i zasiana została na niej kukurydza, dlatego też płatność w 2016 r. została zmniejszona, na podstawie § 33 ust. 6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, co potwierdza decyzja wydana przez organ I instancji z [...] czerwca 2017 r., która jest decyzją ostateczną i prawomocną.
Organ odwoławczy stwierdził, że w odniesieniu do płatności za lata 2016-2018 zaistniała przesłanka uzasadniająca odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z uwagi na to, że kwoty nienależnie pobranych płatności za poszczególne lata nie przekraczają równowartości kwoty 100 Euro. Natomiast w odniesieniu do płatności za 2015r. nie wystąpiły przesłanki odstąpienia – pobrana płatność przekracza ww. kwotę, a ponadto nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 7 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 69 ze zm.; z dalej: rozporządzenie Komisji (UE) Nr 809/2014 (tj.
- 1. płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy i 2. błąd ten nie mógł zostać wykryty przez rolnika).
Nadto Dyrektor POR ARiMR w Rzeszowie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, o którym mowa w art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE Nr L 312 s. 1 z 23.12.1995 r.), gdzie postanowiono, że w przypadku programów wieloletnich okres przedawnienia w każdym przypadku kończy się w momencie ostatecznego zakończenia programu. Mając na względzie powyższe, "Program wieloletni" uznaje się za "ostatecznie zakończony" w rozumieniu art. 3 ust. 1 akapit drugi zdanie drugie rozporządzenia 2988/95, w dniu przewidzianym na zakończenie tego programu, zgodnie z przepisami, które go normują. W myśl art. 26 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (UE) nr 1083/2006 (Dz. Urz.
UE L 347/320 z 20.12.2013 r.) zakończenie programowania przypadało na 31 grudnia 2020 r. Jednakże na mocy art. 1 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 23 grudnia 2020 r. ustanawiającego niektóre przepisy przejściowe dotyczące wsparcia z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) w latach 2021 i 2022 oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1305/2013, (UE) nr 1036/2013 i (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do zasobów i stosowania w latach 2021 i 2022 oraz rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do zasobów i rozdziału takiego wsparcia na lata 2021 i 2022 (Dz. Urz. Z 28.12.2020, L. 437/1), programy wspierane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) na okres od 1 stycznia 2014 do 31 grudnia 2020 r. zostają przedłużone do dnia 31 grudnia 2022 r. Tym samym organ odwoławczy uznał, że program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, nie uległ zakończeniu.
W związku z powyższym organ II instancji wskazał, że skoro w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z programem wieloletnim, który kończy się 31 grudnia 2020 r., to termin zwrotu przedmiotowej płatności mija w dniu 31 grudnia 2022 r.
Beneficjent skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie decyzję Dyrektora POR ARiMR w Rzeszowie z [...] kwietnia 2022 r., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:
- 1) art. 78 § 1 K.p.a. poprzez brak należytego rozstrzygnięcia wnioskowanych środków dowodowych,
- 2) art. 81 K.p.a. w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. przez wadliwe ustalenie w decyzji z 16 maja 2016 r. nr 0183-2016-007706 obszaru gruntów zadeklarowanych przez skarżącego do pięcioletniego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach pakietu 4.11 na powierzchnie 19,09 ha zamiast deklarowanej przez Skarżącego powierzchni (po korekcie) 3,25 ha, co narusza również art. 2 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) 640/2014 z dnia 11 maja 2014 r. poprzez wadliwe ustalenie obszaru zatwierdzonego,
- 3) art. 75 § 1 w związku z art. 134 i 129 § 2 K.p.a. poprzez pominięcie w toku postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji, wszelkich dowodów mających istotne znaczenie do ustalenia faktycznej prawdy materialnej i nieprzeprowadzenie w żadnym zakresie weryfikacji materiału dowodowego,
- 4) art. 7, art. 77, art. 134 i art. 129 § 2 K.p.a. oraz art. 238 § 1 w zw. z art. 227 K.p.a. poprzez wadliwą kontrolę zgodności z prawem wniosku rolnika z dnia 12 czerwca 2015 r. o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) ze stanem faktycznym, w szczególności poprzez pominięcie złożonej przez niego w dopuszczalnym terminie deklaracji - korekty wniosku w zakresie zobowiązania rolno-środowiskowego pakiet 4.11,
- - art. 10 K.p.a. poprzez pozbawienie prawa odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie wniosków dowodowych Skarżącego,
- 5) art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wsparciu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 - poprzez jego niewłaściwą interpretacje,
- - błędną interpretację rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,
- - art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich w latach 2014-2020 oraz kolejnych przepisów wymienionych w zaskarżonej decyzji na stronach od 14 do 21 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie,
- 7) Ordynacji podatkowej w zakresie w którym przepisy tej Ordynacji przesądzają, że nawet nienależnie pobrane świadczenie ulega przedawnieniu w czasie dwu lat od daty jego otrzymania, jeżeli w tym czasie organ nie wydał decyzji nakazującej jego zwrot, a rolnik nie wyłudził świadczenia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższych granicach Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest niezasadna.
Stosownie do treści art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 2137 ze zm.), nienależne kwoty pomocy i pomocy technicznej podlegają zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, chyba że przepisy, o których mowa w art. 1 pkt 1, lub przepisy ustawy stanowią inaczej. Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest prowadzone na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 ze zm., dalej: ustawa o Agencji). Przepisy te stanowią, że kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:
- 1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,
- 2) krajowych, przeznczonych na:
- a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,
- b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.
Na gruncie prawa wspólnotowego obowiązek zwrotu pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości pomocy wynika z przepisów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 2014.227.69 z dnia 31 lipca 2014 r.). Zgodnie z art. 7 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014, w przypadku dokonania nienależnej płatności beneficjent zwraca odnośną kwotę powiększoną, w stosownych przypadkach, o odsetki obliczone zgodnie z ust.2.
Po myśli art. 7 ust. 3 tego rozporządzenia Komisji (UE) nr 809/2014 obowiązek zwrotu, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez beneficjenta w zwykłych okolicznościach.
Dla ustalenia, czy Skarżący był zobowiązany do zwrotu nienależnie pobranych z tego tytułu środków kluczowe było ustalenie, czy dokonane płatności stanowiły "płatności nienależne" w rozumieniu przepisów ustawy o Agencji i czy nie wystąpiły przesłanki odstąpienia od żądania zwrotu. Przepisy ustawy o Agencji nie definiują tego pojęcia, dlatego jego znaczenie wywodzić trzeba z ustalenia warunków i podstaw do przyznania "płatności należnej". W takich okolicznościach płatnością nienależną jest taka płatność, która została przyznana niezgodnie z przepisami prawa i wbrew warunkom przewidzianym dla danej płatności. Płatności nienależne to również te należności, które powstały z przyczyn leżących po stronie rolnika (producenta rolnego), także wówczas, gdy nie była to wyłączna przyczyna wypłaty dokonanej w nieprawidłowej wysokości, czyli sytuacje, w których stwierdzono nawet po przyznaniu płatności jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu lub zaniechaniu rolnika, które wpłynęły na ocenę realizacji programu wieloletniego.
Podejmując się bowiem udziału w programie rolnośrodowiskowym beneficjent z zasady ma świadomość, że jest to program wieloletni, zobowiązujący do prowadzenia działalności rolniczej zgodnie z wymogami w ramach określonych pakietów i wariantów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 15 kwietnia 2021 r., I SA/Rz 222/20).
Skarżący składając w dniu 12 czerwca 2015 r. wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2015 r. zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolno-środowiskowo-klimatycznym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji. Zobowiązanie dla wariantu 4.11 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza zostało określone w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. nr [...] z [...] maja 2016 r. o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na rok 2015 i wyniosło ono 19,09 ha, jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień 15 marca 2015 r. Analogicznie składając w dniu 15 czerwca 2016 r. wniosek o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 r. Beneficjent zobowiązał się do przestrzegania warunków uczestnictwa w programie rolno-środowiskowo-klimatycznym przez okres 5 lat od dnia rozpoczęcia jego realizacji.
Zobowiązanie dla wariantu 4.5 - Półnaturalne łąki świeże zostało określone w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. nr [...] z [...] czerwca 2017 r. o przyznaniu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2016 r. i wynosiło ono 1,96 ha, a jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień 15 marca 2016 r.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy dopuszczają dokonanie takiej zmiany, co jednak w niniejszej sprawie nie zachodzi.
Nadto Skarżący podejmując 5-letnie zobowiązanie, zobowiązał się do przestrzegania wymogów określonych w § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, zgodnie z którymi rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013 r., str. 608, ze zm., zwanych dalej: "trwałymi użytkami zielonymi").
Podczas przeprowadzonej przez organ weryfikacji realizowanego przez Skarżącego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, stwierdzono zmniejszenie powierzchni gruntów objętych zobowiązaniem w wariancie 4.11 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: derkacza o powierzchnię 15,84 ha oraz zmniejszenie powierzchni podjętego zobowiązania w wariancie 4.5 - Półnaturalne łąki świeże o powierzchnię 0,22 ha.
Powyższe zobowiązywało organ do wszczęcia postępowania i w rezultacie wydania decyzji w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności za lata 2015-2018 z tytułu realizacji Programu Rolno-środowiskowo-klimatycznego.
W myśl § 34 ust. 1 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, płatność podlega zwrotowi, jeżeli rolnik lub zarządca nie realizuje całego zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego lub nie spełnia innych warunków przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej określonych w rozporządzeniu. Nadto zgodnie z przepisem § 34 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego - płatność rśk podlega zwrotowi również w przypadku, gdy rolnik lub zarządca zmniejszył wielkość obszaru, na którym powinien realizować zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach danego pakietu lub jego wariantu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2-6 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego.
W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie Skarżącemu przyznano i wypłacono środki finansowe z tytułu zobowiązania rolno-środowiskowo - klimatycznego podjętego w 2015r. na powierzchni 19,06ha, tymczasem realizował on to zobowiązanie – co jest niesporne - jedynie na powierzchni 3,29ha. Decyzja określająca rozmiar podjętego zobowiązania i przyznająca płatność jest ostateczna i prawomocna. Podnoszone w obecnym postępowaniu okoliczności związane z rzekomym dokonaniem korekty wniosku o płatność nie mogą być przedmiotem badania na obecnym etapie postępowania.
Należy zauważyć, że Beneficjent osobiście odebrał decyzję ustalającą wielkość zobowiązania rśk na powierzchni 19,06ha i nie kwestionował ani wielkość zobowiązania, ani wysokości przyznanych środków pieniężnych, w szczególności nie podnosił, że organ nie uwzględnił korekty wniosku, która rzekomo miała być złożona w lipcu 2015r. Do chwili obecnej Skarżący nie uruchomił też żadnego postępowania nadzwyczajnego w celu wyeliminowania wadliwej – jak twierdzi – decyzji z obrotu prawnego. Skarżący nie wykazał, aby w odniesieniu do tej płatności wystąpiły przesłanki powodujące odstąpienie od obowiązku zwrotu.
Sąd podziela ocenę orzekających organów, że nie zostały spełnione przesłanki z art.7 ust.3 rozporządzenia nr 809/2014., bo wypłata nienależnej kwoty nie była wynikiem błędu organu, którego rolnik nie mógł wykryć.
Z tego powodu zasadnie organy obciążyły Skarżącego obowiązkiem zwrotu kwoty 12.297,76zł, przyznanej na podstawie wyżej powołanej decyzji z [...] maja 2016r.
W odniesieniu do płatności rśk za pozostałe lata, zasadnie odstąpiono od żądania zwrotu płatności, ponieważ kwoty tych płatności nie przekraczały równowartości 100Euro.
Odnosząc się do zarzutu, że nie jest jeszcze rozstrzygnięta kwestia płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2019r. Sąd stwierdza, że kwestia ta nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w której ustalono nienależnie pobrane płatności za lata 2015-2018.
W ocenie Sądu zarzuty skargi są bezzasadne, bo w niniejszej sprawie organy administracji należycie rozpatrzyły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy. Bezsporne stwierdzenie zaistniałych nieprawidłowości musiało skutkować w takich okolicznościach obligatoryjnym ustaleniem wysokości nienależnej części płatności, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie uregulowaniami.
Podkreślania wymaga, że wszelkie wnioski dowodowe i zarzuty związane z nieprzeprowadzeniem przez organ dowodów z urzędu, czy też odnoszące się do niewyjaśnienia okoliczności związanych ze stwierdzonymi nieprawidłowościami w realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego, Skarżący mógł podnosić w postępowaniu dotyczącym przyznania płatności. Skarżący w tym postępowaniu brał udział, lecz zarzutów takich nie podniósł. Natomiast formułowanie powyższych zarzutów na obecnym etapie jest spóźnione. Obecne postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie przyznanych płatności ma charakter odrębny i opiera się na odmiennych uregulowaniach.
W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, a uzasadnienie ich stanowiska zawarte w pisemnych motywach decyzji organów obu instancji było prawidłowe.
Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.
Dokonanie odmiennej od oczekiwań Skarżącego oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie oznacza, że doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów.
Na akceptację zasługuje też stwierdzenie organu, że w odniesieniu do przedmiotowych płatności nie nastąpiło przedawnienie obowiązku zwrotu. Zasadnie bowiem przyjęto, że w przypadku programów wieloletnich, a takim jest realizacja zobowiązania rśk (PROW 2014-2020), okres przedawnienia biegnie do momentu ostatecznego zakończenia programu, czyli do 31 grudnia 2020r. Jednak na mocy art. 1 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2020/2220 z dnia 23 grudnia 2020 r. ustanawiającego niektóre przepisy przejściowe dotyczące wsparcia z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) w latach 2021 i 2022 oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1305/2013, (UE) nr 1036/2013 i (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do zasobów i stosowania w latach 2021 i 2022 oraz rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do zasobów i rozdziału takiego wsparcia na lata 2021 i 2022 (Dz. Urz.
Z 28.12.2020, L. 437/1), programy wspierane z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) na okres od 1 stycznia 2014 do 31 grudnia 2020 r. zostają przedłużone do dnia 31 grudnia 2022 r. W związku z tym organ odwoławczy prawidłowo uznał, że w niniejszej sprawie ostateczne zakończenie programu, a co za tym idzie, przedawnienie obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności, nastąpi z dniem 31 grudnia 2022r.
Odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego należy wskazać, że postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, na podstawie którego organ ustala w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Przedmiotem badania w tym postępowaniu jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Celem postępowania prowadzonego na podstawie powyższego przepisu jest zatem zbadanie: 1) czy doszło do ustalenia i wypłaty rolnikowi środków pochodzących z wymienionych funduszy unijnych lub krajowych nienależnie lub w nadmiernej wysokości, 2) czy istnieje obowiązek ich zwrotu, 3) czy nie wystąpiły przesłanki wykluczające taki zwrot.
W postępowaniu w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności organy administracji nie dokonują już ponownej oceny podstaw do przyznania płatności na rzecz beneficjenta. Postępowanie w zakresie przyznania płatności jest bowiem postępowaniem odrębnym, opartym na samodzielnych przesłankach natury faktycznej i prawnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 listopada 2019 r. I GSK 1493/18 i I GSK 1526/18, z 28 czerwca 2019 r. I GSK 192/18 i I GSK 1523/18).
Zarzuty zawarte w skardze to w istocie zarzuty skierowane przeciwko ustaleniom organu poczynionym w opisanych powyżej postępowaniach zakończonych ostatecznymi decyzjami, w przedmiocie przyznania Skarżącemu płatności.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.