Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowiez 14 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Rz 395/15

Uzasadnienie

[...] sp. z o.o. z siedzibą w Ł. złożyła do tut. Sądu skargę na czynność Starostwa Powiatowego w postaci wydania wystąpienia pokontrolnego, w którym wezwano do zwrotu do budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji oświatowej za 2013 r., wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 476.053,12 zł.

Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 169 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r.o finansach publicznych (Dz. U. z 2013r. poz. 885) – dalej u.f.p. oraz art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013r. poz. 267) – dalej k.p.a. W związku z powyższym Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności i stwierdzenie jej niezgodności z obowiązującym prawem.

W uzasadnieniu skargi Strona podała, że nie zgodziła się z ustaleniami kontroli przeprowadzonej przez Starostwo Powiatowe dlatego też złożyła wyjaśnienia do protokołu kontroli. Organ nie uwzględnił argumentacji Skarżącej i w wystąpieniu pokontrolnym z dnia 10 kwietnia 2015 r. zobowiązał Skarżącą do zwrotu dotacji w kwocie 476.053,12 zł wraz z odsetkami. Zdaniem skarżącej, organ winien był w tym zakresie wydać decyzję, do czego zobowiązuje go przepis art. 169 ust. 6 u.f.p. Skarżąca podniosła, że niedochowanie ustawowych obowiązków przy wydawaniu decyzji przez organ lub innego dysponenta części budżetowej, który udzielił dotacji, może być kwalifikowane jako naruszenie dyscypliny finansów publicznych polegające na nieustaleniu kwoty dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu (art. 8 pkt 3 u.f.p.).

W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej odrzucenie, gdyż wskazał, że zaskarżona czynność w postaci wystąpienia pokontrolnego nie może być zaliczona do katalogu aktów lub czynności, na które może być wniesiona skarga, zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a.

Organ zaznaczył, że zaskarżone wystąpienie pokontrolne zostało wydane w ramach kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji budżetu Powiatu [...], na podstawie § 12 ust. 1 Uchwały Nr [...] Rady Powiatu z dnia 10 lipca 2013 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystania dotacji dla publicznych i niepublicznych szkół oraz poradni i psychologiczno – pedagogicznych na terenie powiatu jasielskiego, prowadzonych przez osoby prawne lub fizyczne inne niż jednostka samorządu terytorialnego (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2013 r., poz. 3083) – dalej uchwała dotacyjna.

Organ podkreślił, że wystąpienie pokontrolne nie jest decyzją administracyjną, lecz stanowi podsumowanie kontroli i zawiera wskazanie uchybień, które podmiot kontrolowany może naprawić dobrowolnie, bez stosowania środków przymusu administracyjnego. Dlatego też w ocenie organu skarga złożona przez Spółkę jest przedwczesna. W sprawie dotyczącej zwrotu przedmiotowej dotacji zostało wszczęte postępowanie administracyjne w trybie określonym w ustawie o finansach publicznych, gdyż Skarżąca nie zrealizowała wniosków pokontrolnych. W ocenie organu, przed zakończeniem postępowania administracyjnego, stawiane zarzuty dotyczące naruszenia przepisów u.f.p. i k.p.a. są przedwczesne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje

Skarga podlega odrzuceniu. Należy bowiem zgodzić się z wnioskiem postawionym przez Starostę [...], że zaskarżone wystąpienie pokontrolne nie mieści się w katalogu aktów i czynności, określonych w art. 3 § 2 P.p.s.a., które mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest wystąpienie pokontrolne Starostwa [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., którego nie można uznać ani za decyzję lub postanowienie, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 3 P.p.s.a. ani też, co należy podkreślić, za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Akty lub czynności, określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. muszą mieć przede wszystkim władczy charakter, aby mogły zostać poddane kontroli sądu administracyjnego.

Takiego przymiotu nie ma zaś zaskarżone wystąpienie pokontrolne. Zgodnie z § 9 ust. 1 uchwały dotacyjnej organowi udzielającemu dotację przysługuje prawo do kontroli faktycznej liczby uczniów i prawidłowości wykorzystania dotacji. Z przeprowadzenia takiej kontroli sporządza się protokół kontroli (§ 10 ust. 6 ww. uchwały),do którego w terminie 3 dni roboczych od dnia podpisania protokołu, podmioty kontrolowane mogą złożyć dodatkowe wyjaśnienia (§ 10 ust. 7 ww. uchwały). Jak stanowi natomiast § 12 ust. 1 uchwały dotacyjnej, na podstawie ustaleń opisanych protokole kontroli do podmiotów kontrolowanych sporządzane jest wystąpienie, w którym zawarte są stwierdzone nieprawidłowości oraz wnioski. W przypadku wykazania w trakcie kontroli nieprawidłowości co do faktycznej liczby uczniów lub wykorzystania dotacji, wystąpienie pokontrolne zawiera wezwanie do zwrotu całości lub części udzielonej dotacji.

Podmioty kontrolowane w terminie 15 dni od dnia otrzymania wystąpienia pokontrolnego zawiadamiają organ udzielający dotacji o realizacji wniosków pokontrolnych (§ 13 ww. uchwały). Wezwanie do zwrotu dotacji, jakie zawarte jest w wystąpieniu pokontrolnym nie rodzi obowiązku a jedynie możliwość zapłaty wskazanej kwoty na zasadzie dobrowolności. Wezwanie to nie podlega bowiem egzekucji administracyjnej przez organ egzekucyjny. Nie można więc uznać, że wystąpienie pokontrolne jest aktem władczej ingerencji organu administracji publicznej w sferę działalności kontrolowanej jednostki a tylko taki podlega kontroli sądów administracyjnych. Wystosowanie do Strony wystąpienia pokontrolnego kończy pierwszy etap procedowania i umożliwia wszczęcie postępowania administracyjnego, które w dalszej kolejności może podlegać kontroli sądu administracyjnego.

Niezwrócenie dotacji w terminie wskazanym w wystąpieniu powoduje bowiem wszczęcie odpowiedniego postępowania administracyjnego. Jak stanowi art. 61 ust. 1 pkt 2 u.f.p., organami pierwszej instancji właściwymi do wydawania decyzji w odniesieniu do należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego (w tym kwoty dotacji podlegającej zwrotowi – art. 60 pkt 1 u.f.p.) są: wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta albo marszałek województwa. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego (art. 61 ust. 3 pkt 4). Ostateczna decyzja kolegium może być zaś przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

Jak wynika z odpowiedzi na skargę, w przedmiotowej sprawie toczy się już postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji. Od decyzji kończącej to postępowanie Stronie będzie przysługiwało odwołanie a następnie, po wyczerpaniu środków zaskarżenia, skarga do tut. Sądu. Natomiast samo wystąpienie pokontrolne nie może być, z przyczyn wskazanych powyżej, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, gdyż kontrola tego rodzaju czynności nie należy do zakresu właściwości tego sądu.

W związku z powyższym Sąd wydał postanowienie o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. który stanowi, że Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego;

O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.