Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 29 czerwca 2016r. odmówił spółce A. S.A. z siedzibą w J. przyznania prawa pomocy.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Referendarz sądowy uznał, że za odmową przyznania prawa pomocy przemawia fakt, iż Spółka posiada kilkumilionowy kapitał zakładowy i majątek, którego wartość (ponad 2.400.000zł) wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu od skargi. Choć Skarżąca podniosła, że majątek ten został zajęty w prowadzonych wobec niej postępowaniach egzekucyjnych, to jednak nie udokumentowała, że zajęcia dotyczą wszystkich jego składników. Spółka w dalszym ciągu prowadzi swoją działalność, co wskazuje na to, że musi dysponować niezbędnymi na ten cel środkami.
W ocenie Referendarza sądowego, argumentem przemawiającym za przyznaniem prawa pomocy nie jest również fakt odnotowania przez Spółkę straty za poprzedni rok obrotowy, gdyż strata w rozumieniu przepisów podatkowych, odzwierciedla jedynie różnicę przychodów i kosztów ich uzyskania, w związku z tym nie można jej utożsamiać bezpośrednio z wynikiem finansowym.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazano ponadto, że wniosek Spółki nie zasługuje na uwzględnienie również z tego względu, że Strona jest przedsiębiorcą, który działa w celu pomnażania majątku swoich akcjonariuszy. Jest to więc podmiot, który nie został powołany do realizacji celów o szczególnej doniosłości i użyteczności społecznej. Referendarz sądowy uwzględnił również, że Skarżąca, pomimo deklarowanej trudnej sytuacji finansowej nie wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości. Ponadto, w toczącym się postępowaniu korzysta z usług pełnomocnika z wyboru.
Skarżąca w sprzeciwie od ww. postanowienia podniosła, że organy, zajmując jej konta, pozbawiły ją środków na bieżącą działalność oraz na opłacenie wniesionej skargi. Zajęcia i czynności egzekucyjne ograniczyły do minimum działalność Spółki. Ze względu na brak możliwości finansowania bieżącej działalności, Spółka świadczy usługi tylko z powierzonych jej materiałów, wyłącznie za gotówkę, z której pokrywa bieżące zobowiązania. Majątek Spółki oraz konta bankowe są zajęte w ramach prowadzonej egzekucji, a Strona nie ma możliwości zbycia jakiegokolwiek składnika majątkowego.
Skarżąca podniosła, że uzyskana strata za poprzedni rok obrotowy odzwierciedla kondycję finansową przedsiębiorstwa. Odnosząc się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Skarżąca wskazała, że do chwili obecnej nie zostały spełnione przesłanki ogłoszenia upadłości, a jedynie brak możliwości zbycia składników majątkowych, w wyniku działalności komornika uniemożliwia zaspokajanie aktualnych potrzeb wierzycieli.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016r. poz. 718), dalej P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
W zaskarżonym postanowieniu Referendarz sądowy zasadnie odmówił przyznania prawa pomocy. Profil działalności spółki, polegający na prowadzeniu działalności gospodarczej, a więc takiej działalności, której celem jest pomnażanie majątku powoduje co do zasady, że to na Skarżącej powinien spoczywać obowiązek ponoszenia kosztów sądowych, gdyż przerzucanie ciężaru prowadzenia spraw spółki na ogół podatników nie jest uzasadnione. Koszty sądowe należą do normalnych kosztów działalności gospodarczej, a dochodzenie swoich praw na drodze sądowej - jako element tej działalności - wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym zgodnie przyjmuje się, że koszty sporów sądowych stanowią część kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem zdolność do ich ponoszenia należy badać przede wszystkim z uwzględnieniem osiąganych przychodów, a nie dochodów (por. postanowienie NSA z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt II FZ 1543/13, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z tego też powodu Referendarz sądowy przyjął słuszne stanowisko, że za przyznaniem prawa pomocy nie może przemawiać fakt osiągnięcia straty za 2015 rok. Wysokość straty jest wynikiem nadwyżki kosztów nad uzyskanym przychodem, co oznacza brak dochodu do opodatkowania, nie stanowi natomiast o braku środków finansowych.
Istotne znaczenie dla rozpoznania przedmiotowego sprzeciwu ma fakt, że wartość środków trwałych Spółki jest wysoka, wynosi bowiem 2.434.589,57zł i wielokrotnie przewyższa wysokość ewentualnego wpisu, co wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy.
Odnosząc się do argumentacji zawartej w sprzeciwie Sąd stwierdza, że Skarżąca, mimo prowadzonej egzekucji, nadal prowadzi działalność gospodarczą i uzyskuje obroty. Skoro zaś Spółka nadal aktywnie uczestniczy w obrocie gospodarczym, to powinna również wygospodarować część środków na uiszczenie kosztów sądowych zwłaszcza, że w niniejszej sprawie wysokość wpisu sądowego nie jest znaczna, gdyż wynosi 400zł.
Należy również wskazać, że fakt posiadania przez Skarżącą pełnomocnika z wyboru w niniejszym postępowaniu sądowym nie jest okolicznością przesądzającą dla wydania postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Okoliczność ta podlega jednakże uwzględnieniu w ramach oceny spełnienia przez Stronę przesłanek określonych w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.
Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez Stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia Referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.