Uzasadnienie
Skarżący J. S. wezwany o uiszczenie wpisu sądowego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia (...) lutego 2008r. nr (...) zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Z danych zawartych we wniosku wynika, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów w postaci renty w kwocie 648,85 zł. Oświadczenie o stanie majątkowym zawiera informacje o posiadanych: mieszkaniu (48 m²), nieruchomościach rolnych – łącznie 33ha powierzchni oraz dzierżawionych obiektach gospodarczych o pow. 1700 m². Wedle ww. oświadczenia nie posiada on przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych w postaci oszczędności, papierów wartościowych itp., pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwojgiem dorosłych dzieci, które nie uzyskują własnych dochodów.
W uzasadnieniu wniosku skarżący wyeksponował konflikt z organem administracyjnym w kwestii dopłat obszarowych. Podał, że brak tych dopłat doprowadził jego i jego rodzinę do trudnej sytuacji materialnej. W gospodarstwo rolne skarżący zainwestował oszczędności, uruchomił kredyty, ponosi wysokie koszty z tytułu podatków i dzierżaw, nie posiada środków m.in. na sprzęt rolniczy.
Referendarz sądowy rozpoznając przedmiotowy wniosek posiłkował się informacjami nadesłanymi przez skarżącego w ramach prowadzonego uzupełniającego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie zwanej dalej P.p.s.a. Sytuacja majątkowa ustalona na podstawie dodatkowych informacji - według referendarza- nie kwalifikowała skarżącego jako osobę spełniającą ustawowe przesłanki do uzyskania prawa pomocy (postanowienie z dnia 20 maja 2008r.).
Pismem z dnia 29 maja 2008r. skarżący wniósł sprzeciw od powyższego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z brzmieniem art. 260 P.p.s.a. postanowienie wydane przez referendarza sądowego traci swój byt wskutek wniesienia przez stronę sprzeciwu, który nie został przez sąd odrzucony. W takim przypadku sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu przechodzi w gestię sądu, który rozpoznaje ją na posiedzeniu niejawnym i obowiązany jest samodzielnie poczynić ustalenia, i ocenić je z punktu widzenia przesłanek wskazanych w art. 246 P.p.s.a.
Badając na posiedzeniu niejawnym, czy wniosek o przyznanie prawa pomocy oparty jest na ustawowych przesłankach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W postępowaniu, którego dotyczy skarga wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika obowiązek uprawdopodobnienia przez wnioskodawcę przesłanek w nim określonych. Oświadczenie o braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania wymaga skonkretyzowania w postaci wyczerpującej argumentacji, względnie w sytuacji gdy okaże się to niewystarczające, zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów. Sąd rozpoznający wniosek winien z kolei dokonać wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności (załączonych dokumentach) z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów pozwalających ocenić, czy wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Odnosząc się do oceny wniosku, należy w pierwszej kolejności stwierdzić, że skarżący wyeksponował dane mające wskazywać wyłącznie na jego złą sytuację materialną, czemu przeczą zebrane w postępowaniu wyjaśniającym dodatkowe informacje i dokumenty. Już sama analiza informacji o stanie środków na rachunku bankowym skarżącego podważa twierdzenia wnioskodawcy o jego ubóstwie.
Z dokumentu tego wynika, że skarżący dysponuje sumami pieniężnymi będącymi wielokrotnością uzyskiwanych dochodów z tytułu renty, zaś w czasie gdy doręczone zostało mu wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego dysponował na rachunku kwotą ponad 2000 zł (na dzień 29.04.2008r. było to 2614,60 zł). Zestawiając wysokość środków pieniężnych, którymi dysponował oraz wysokość obciążeń, które musi ponieść w postępowaniu sądowym we wszystkich sprawach, w których wniósł skargi (zarejestrowano trzy sprawy), Sąd uznał, że poniesienie kosztów nie wiąże się z koniecznością ograniczenia innych niezbędnych ponoszonych przez stronę wydatków.
Skarżący uniemożliwił zweryfikowanie jego faktycznych dochodów, nie przedkładając mimo wezwania, odpisów zeznań podatkowych za lata 2006-2007. Wysokość tych dochodów podana we wniosku może budzić wątpliwości w konfrontacji z rachunkiem matematycznym zestawienia wydatków przedłożonych przez skarżącego (tylko tych najistotniejszych) i liczbą członków rodziny. Dodatkowo wzmaga je to, że jak podał skarżący, w trakcie postępowania administracyjnego przebywał za granicą "w misji.P.O.J.". Okazany dokument roczne obliczenie podatku przez organ rentowy PIT-40 jest jedynie informacją dla osób, które na podstawie tego dokumentu będą składać zeznanie roczne PIT-36 lub PIT-37 i nie może zastępować zeznania podatkowego. Nadesłane dokumenty: o zmianie opłat mieszkaniowych z 12.12.2007r. i decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego z 24.01.2008r. ujawniły również rozbieżności co do liczby osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. To ile osób pozostaje na faktycznym utrzymaniu wnioskodawcy, wpływa w istotny sposób na jego sytuację majątkową i możliwości płatnicze.
Skarżący nie wykazał, że spłaca jakiekolwiek zobowiązania kredytowe, pomimo że na takie obciążenia się powoływał. Wreszcie, co równie istotne w tej sprawie, skarżący posiada znaczny majątek nieruchomy w postaci nieruchomości gruntowych na terenie województwa podkarpackiego oraz mazowieckiego (60 działek rolnych o łącznej powierzchni 33 hektarów). Z tego tytułu ma prawo do corocznych tzw. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. O spełnienie warunków do ich przyznania, musi zadbać już sam wnioskodawca.
Wypada także zauważyć, że w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego, chociaż ten nie podlega rozpoznaniu merytorycznemu, ale jest pismem procesowym i jego treść może mieć wpływ na ostateczne rozstrzygnięcie, skarżący nie przedłożył nowych dowodów, które wskazywałyby na istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy, nie uzupełnił także braków wezwania. Podniesione argumenty w postaci pomocy rodzeństwa oraz tego, że środki pieniężne na rachunku bankowym zalegały z przeznaczeniem na leczenie córki, nie są wiarygodne
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, poniesienie przez skarżącego wszystkich możliwych kosztów postępowania, mieści się w jego granicach możliwości finansowych. Analiza uzupełnionego oświadczenia i załączonych do niego dokumentów źródłowych – zdaniem Sądu – nie pozwala na uznanie, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), jak również tego, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246§ 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Z tych przyczyn, na podstawie art. 246§ 1 pkt 1, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.