Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowiez 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Rz 462/20

Uzasadnienie

W piśmie z dnia 30 czerwca 2020r. B. K. wniosła skargę na pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2020 roku nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych E. K. z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy z dnia 1 stycznia 2019r.

Skarżąca we wniesionej skardze kwestionowała działania ZUS podnosząc, że w kierowanych do niej pismach jest wzywana do złożenia wyjaśnień i przedstawienia dokumentów. Zarzuciła organowi utrudnianie w prowadzeniu działalności gospodarczej i w prawidłowym rozliczeniu należności, figurujących na jej koncie w ZUS. Skarżąca wyjaśniła, że posiada zaległości w opłacaniu składek i z tego to powodu złożyła wniosek o subwencję, która ma być przeznaczona na zapewnienie płynności finansowej. Według skarżącej ktoś ma jej utrudniać otrzymanie subwencji, składając fałszywe zeznania dotyczące zatrudniania przez skarżącą pracownika. Strona zarzuciła również organowi dokonanie błędnych wyliczeń w zakresie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Skarżąca wniosła o rozliczenie jej konta, wskazując na nieprawidłowości związane z należnym jej zasiłkiem chorobowym.

W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej odrzucenie, ponieważ przedmiot sprawy nie należy do właściwości sądu administracyjnego. ZUS wyjaśnił, że prowadzi postępowanie wyjaśniające w stosunku do skarżącej, które dotyczy zatrudnienia pracownika, rozliczenia konta oraz prowadzenia działalności gospodarczej. Postępowanie to zostanie zakończone wydaniem decyzji, co do której stronie przysługiwać będzie prawo do wniesienia odwołania do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 4778 k.p.c.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw administracyjnych, to znaczy spraw z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz innych spraw, do których stosuje się na mocy przepisów szczególnych przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 1 i 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
5. 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W niniejszej sprawie skarżąca kwestionuje działania podejmowane wobec niej przez ZUS, które dotyczą rozliczenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. Wyrazem tego jest objęte skargą pismo ZUS z dnia [...]maja 2020 roku nr [...], zawiadamiające o wszczęciu postępowania w sprawie zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osobę zatrudnioną przez skarżącą.

W związku z tak zakreślonym przedmiotem sprawy należy wskazać, że sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą do spraw cywilnych, podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów Kodeks postępowania cywilnego (art. 4778 i następne k.p.c.).

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych właściwość sądów administracyjnych została ustanowiona na zasadzie wyjątku. Na podstawie art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (j.t. Dz.U. z 2015 r. poz. 121 ze zm.) sądy administracyjne właściwe są w sprawach skarg na:

1. - decyzje przyznające lub odmawiające przyznania świadczenia w drodze wyjątku,
2. - decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne,
3. - decyzje w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru.

Skarga B. K. nie dotyczy żadnej ze wskazanych powyżej decyzji. W szczególności należy wskazać, że sprawa dotycząca zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych osoby zatrudnionej przez stronę wykracza poza zakres właściwości sądów administracyjnych, określonej w art. 83 ust. 4 u.s.u.s. W związku z powyższym sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli jakichkolwiek działań ZUS podejmowanych w związku z tą sprawą, w tym wskazanego w skardze zawiadomienia z dnia [...] maja 2020 r. o wszczęciu postępowania w ww. sprawie.

Strona w uzasadnieniu skargi podnosiła również kwestie dotyczące rozliczenia stanu konta w ZUS, ewentualnej wysokości stanu zadłużenia z tytułu opłacania składek, trudności z otrzymaniem subwencji na prowadzenie działalności gospodarczej, wypłaty zasiłku chorobowego za 2018 rok, problemów związanych z zatrudnieniem pracownika oraz trudności w kontaktach z pracownikami ZUS. Żadna z poruszonych w uzasadnieniu skargi spraw nie należy do właściwości sądu administracyjnego z uwagi na treść art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Ponadto, jak wynika z wyjaśnień ZUS, zawartych w odpowiedzi na skargę, postępowanie dotyczące skarżącej dopiero się toczy i nie została wydana w jej sprawie decyzja ostateczna.

Mając na względzie zarówno treść uzasadnienia skargi, jak i odpowiedzi na skargę oraz biorcąc pod uwagę treść art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Sąd stwierdził, że skarga B. K. nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargę odrzucił.