Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia {...} czerwca 2020 r. nr {...}Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: SKO, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza (dalej: organ I Instancji) z dnia {... lutego 2020 r. nr {...}w sprawie ustalenia małoletniej Z.Z. zobowiązania podatkowego dla podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2020 r.
Organ I instancji powołując się na art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.) jako podstawę wymiaru podatku wskazał dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w której ujęto dane dotyczące użytków rolnych, powierzchni działki i jej klasyfikacji oraz powierzchni budynków będących własnością małoletniej Z.Z.. Jak wynika z treści decyzji ustalenie zobowiązania podatkowego nastąpiło z uwzględnieniem stawek podatku ustalonych zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z dnia 18 października 2019 r. oraz określonych uchwałą Rady Miejskiej w z dnia {...} listopada 2019 r. nr {...}
Podatek obejmował grunty rolne o powierzchni przeliczeniowej 2,2165 ha oraz dwa budynki mieszkalne o pow. 80 m2 i 50 m2 oraz budynek gospodarczy o pow. 200 m2 (zwolniony z podatku) i wyniósł łącznie 401 zł (91 zł podatek od nieruchomości i 310 zł podatek rolny).
Z decyzją organu I instancji z dnia {...} lutego 2020 r. nie zgodził się E.Z., przedstawiciel ustawowy małoletniej Z.Z., który działając w imieniu małoletniej córki wniósł odwołanie do SKO.
W złożonym odwołaniu zarzucił, błędne określenie podstawy opodatkowania. Wskazał, że błędnie naliczono hektary przeliczeniowe nie uwzględniając faktycznie 0,18 ha gruntów rolnych zabudowanych w tym jednego budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego. Podkreślił, że podstawę opodatkowania podatkiem rolnym dla gospodarstwa rolnego stanowią hektary fizyczne a nie przeliczeniowe. Powołał się również na to, że decyzje dotyczące wcześniejszych lat podatkowych zostały przez niego zaskarżone do Sądu
SKO decyzją z dnia {...} czerwca 2020 r., opisaną na wstępie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podkreślił, że postawą wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie.
Organ odwoławczy wskazał, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, że właścicielem gruntów rolnych o powierzchni 1,7500 ha, co stanowi 2,2165 ha przeliczeniowego użytków rolnych oraz budynku mieszkalnego o powierzchni 80 m2 i 50 m2 oraz budynku gospodarczego o pow. 200 m2 jest Z.Z., a w decyzji do niej skierowanej podatek wymierzono w prawidłowej wysokości.
Organ podkreślił, że w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1256 ze zm.) - dalej: ustawa o podatku rolnym, podatnikiem podatku rolnego są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów. Warunkiem uznania nieruchomości za grunt opodatkowany podatkiem rolnym jest sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego (art. 1 ustawy o podatku rolnym).
Organ wskazał, że podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków i organy podatkowe muszą je respektować pomimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją a stanem faktycznym. Na konieczność ustalenia charakteru gruntu oraz ich powierzchni na potrzeby opodatkowania w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów, wskazuje bezpośrednio art. 21 wskazanej ustawy, w którym wymienia się tę ewidencję jako rozstrzygającą o klasyfikowaniu gruntów.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na to, że uzyskany z ewidencji gruntów i budynków wypis stanowi zatem dokument urzędowy o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900 ze zm.) - dalej Ordynacja podatkowa. Organ wskazał, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanym w postępowaniu podatkowym, a dane tam zawarte wiążą organ prowadzący postępowanie.
Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy podzielił stanowisko Burmistrza że osobą zobowiązaną do zapłaty podatku rolnego, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym jest właścicielka nieruchomości – Z.Z..
W ocenie organu odwoławczego organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości i podatku rolnym na 2020 r. opierając się na danych z ewidencji gruntów i budynków oraz prawidłowe stosując stawki.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się E.Z., który działając w imieniu małoletniej córkiZ.Z., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję SKO z dnia {...} czerwca 2020 r., domagając się jej uchylenia, jak również uchylenia poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji zarzucił błędne ustalenie stanu faktycznego oraz niewyjaśnienie istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy.
Skarżący podkreślił, że całe gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 1,47 ha zostało wydzierżawione, co wynika z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, a dane te powinny stanowić podstawę wydania decyzji wymiarowej. Jego córka Z.Z.nie jest posiadaczem gospodarstwa rolnego i nie może być uznawana za podatnika. Posiadaczem jest dzierżawca J.R.i to on powinien płacić podatek rolny od gospodarstwa rolnego.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.
Skarga jest zasadna, chociaż nie wszystkie podniesione przez stronę skarżącą zarzuty zostały przez Sąd podzielone. Kontrolowana decyzja - w ocenie Sądu - narusza jednak prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest między innymi kwestia podmiotowości prawnopodatkowej małoletniej Z.Z. w stosunku do gruntów rolnych oddanych w dzierżawę J.R., co według E.Z.- przedstawiciela ustawowego Z.Z, powinno skutkować przeniesieniem obowiązku podatkowego w podatku rolnym na dzierżawcę.
Podkreślić jednak należy, że na podstawie art. 7 Ordynacji podatkowej, podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.), podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Podstawą opodatkowania w myśl art. 4 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, jest:
dla gruntów - powierzchnia;.
dla budynków lub ich części powierzchnia użytkowa.
Z kolei jak stanowi art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza.
W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku rolnym, podatnikiem podatku rolnego są m. in. osoby fizyczne będące właścicielami gruntów, z kolei art 3 ust 3 tej ustawy stanowi, że jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych, podatnikiem podatku rolnego jest dzierżawca. Warunkiem uznania nieruchomości za grunt opodatkowany podatkiem rolnym jest sklasyfikowanie gruntu w ewidencji gruntów i budynków jako użytku rolnego (art. 1 ustawy o podatku rolnym). Dla gruntów gospodarstw rolnych podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego. Dla pozostałych gruntów podstawę opodatkowania stanowi liczba hektarów wynikająca z ewidencji gruntów i budynków.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że przeniesienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym z właściciela na dzierżawcę może mieć miejsce jedynie w sytuacji określonej w art. 3 ust. 3 ustawy o podatku rolnym, czyli jeżeli grunty gospodarstwa rolnego zostały w całości lub w części wydzierżawione na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub przepisów dotyczących uzyskiwania rent strukturalnych.
Nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawarcia umowy dzierżawy stosownie do przepisów ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2020 r. poz. 174), ani stosownie do przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. z 2018 r. poz. 872 ze zm.) już chociażby z tego powodu, że Z.Z. jest osobą małoletnią, nie mogła być zatem emerytem lub rencistą. Nie spełniła również innych przesłanek określonych m.in. w art. 28 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz art. 3, 7 i 8 ustawy o rentach strukturalnych w rolnictwie. Z tych względów zawarcie umowy dzierżawy z J.R. nie spełniło wymagań określonych w powołanych przepisach, a sytuacji tej nie zmienia fakt wpisania osoby dzierżawcy w ewidencji gruntów.
Z.Z. w dalszym ciągu pozostaje właścicielem gospodarstwa rolnego, a zatem prawidłowym jest stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw prawnych do przeniesienia obowiązku podatkowego na dzierżawcę, niezależnie od tego, że dzierżawca figuruje w ewidencji gruntów.
Podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego należało zatem uznać za niezasadne.
W ocenie Sądu zasadne są natomiast zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego, z uwagi na nie wyjaśnienie wszystkich istotnych w sprawie okoliczności.
Jak wynika z decyzji organu I instancji opodatkowaniem objęto dwa budynki mieszkalne o powierzchni 80 m2 i 50 m2, natomiast budynek gospodarczy o pow. 200 m2 uznano za zwolniony z opodatkowania.
Z "informacji o działce" znajdującej się w aktach sprawy, wynika, że na działce nr 474, będącej własnością Z.Z. znajduje się jeden budynek mieszkalny a jego powierzchnia zabudowy wynosi 108 m2, a także budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy 201 m2.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie jest w stanie zweryfikować prawidłowości ustaleń organu co do zabudowy działki Z.Z.. Nie wiadomo na jakiej podstawie przyjęto do opodatkowania dwa budynki mieszkalne o powierzchni 80 m2 i 50 m2. W aktach sprawy nie ma informacji (deklaracji) podatnika co do powierzchni użytkowej budynku, ani żadnych ustaleń organu w tym zakresie, a to przecież powierzchnia użytkowa budynku stanowi przedmiot opodatkowania. Wyjaśnień w tym zakresie nie zawiera też uzasadnienie decyzji wymiarowej.
Ponadto w aktach sprawy nie ma danych co do sposobu wyliczenia ilości hektarów przeliczeniowych i opodatkowania gruntów rolnych zabudowanych, dlatego Sąd nie może odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów. Były one podnoszone w postępowaniu podatkowym ale organ odwoławczy do tych kwestii nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania pełnego materiału dowodowego narusza przepisy art. 120, art. 122, art. 187, art. 191 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podatkowy powinien należycie wyjaśnić stan faktyczny sprawy przez jednoznaczne określenie przedmiotu opodatkowania co powinno być potwierdzone odpowiednim materiałem dowodowym.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie przepisu art. 200 p.p.s.a.