Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 2 września 2009r. D. Ż. prowadzący Przedsiębiorstwo "A."; dalej Wnioskodawca, zwrócił się o dofinansowanie realizacji projektu współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach priorytetu I Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013, pod nazwą, "Wprowadzenie innowacyjności technologicznej w Przedsiębiorstwie "A." D. Ż. poprzez zakup nowoczesnych maszyn i oprogramowania".
Pismem z dnia 16 lutego 2010r. Instytucja Zarządzająca - Zarząd Województwa [...] (dalej: Zarząd) poinformował Wnioskodawcę o negatywnej ocenie wniosku pod względem formalnym, z uwagi na niespełnienie kryterium dopuszczającego - "kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu, określonego w Szczegółowym Opisie Priorytetów Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 (załącznik do uchwały nr [...] Zarządu Województwa z 23.06.2009r., zwanym dalej Szczegółowym Opisem Priorytetów.
Zdaniem Zarządu wydatek na zakup "samochodu specjalistycznego ze skrzynią wyładowczą i rozściełaczem asfaltu" nie spełnia jednej z przesłanek kwalifikowalności określonej w punkcie 5.1.1.2.Podręcznika kwalifikowania wydatków w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2007-2013 – dalej: Podręcznik, tj. stanowi główny wydatek w projekcie. Ponadto w ocenie organu samochód ten nie jest samochodem specjalistycznym, ponieważ nie będzie wykorzystywany tylko do kładzenia mas bitumicznych, ale też do przewożenia ładunków. Z uwagi na to, że Wnioskodawca – pomimo wezwania – nie przeniósł w/w wydatku do tabeli D.4 (wydatków niekwalifikowanych) Zarząd ocenił projekt negatywnie pod względem formalnym.
Wnioskodawca złożył protest dotyczący odrzucenia projektu z uwagi na negatywną ocenę formalną stwierdzając, że samochód specjalistyczny ze skrzynią wyładowczą i rozściełaczem asfaltu nie będzie wykorzystywany do świadczenia usług transportowych, bo Wnioskodawca nie ma ani zamiaru, ani uprawnień do prowadzenia takiej działalności. Ponadto dodał, że wartość nabycia tego samochodu nie przekracza 50% wydatków kwalifikowanych i wydatek na nabycie tego środka transportu nie jest wydatkiem najwyższym kwotowo w porównaniu do innych kategorii wydatków.
Pismem z dnia 9 lipca 2010r. Zarząd Województwa [...] poinformował Wnioskodawcę, że uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. oddalił złożony protest. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Zarząd powtórzył argumenty zawarte w informacji o negatywnej ocenie formalnej wniosku, a ponadto stwierdził, że przedmiotowy środek transportu nie może być uznany za samochód specjalistyczny, bo nie spełnia kryterium Klasyfikacji Środków Trwałych, która do samochodów specjalistycznych (nr 743) zalicza m.in. pojazdy samochodowe, przeznaczone - ze względu na swoją konstrukcję - do wykonywania innych prac niż przewóz ładunków i osób, przy czym nie ma znaczenia, czy przewóz ładunków związany jest z prowadzeniem działalności transportowej czy z inną działalnością. Organ porównał kategorie wydatków na zakup środków transportu (2 samochody ciężarowe) z kategorią wydatków na zakup maszyn do robót ziemnych, budowlanych i drogowych – i stwierdził, że wydatki na nabycie środków transportu są najwyższe kwotowo, dlatego są niekwalifikowalne już na etapie złożenia wniosku.
Wnioskodawca nie spełnił zatem wymagań formalnych Regulaminu Konkursu tj. kryterium dopuszczającego – kwalifikowalność zakresu rzeczowego, określonego w Szczegółowym Opisie Priorytetów s.11-12) i nie poprawił w wyznaczonym terminie wskazanego błędu, dlatego złożony protest jest niezasadny.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie D. Ż. wniósł o stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa. Jego zdaniem ocena projektu została dokonana z naruszeniem § 2 uchwały nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2010r., zmieniającej zapisy Podręcznika, których Zarząd nie zastosował przy rozstrzyganiu protestu. Wskazany § 2 tej uchwały stanowi, że zmienione zapisy mają zastosowanie do oceny kwalifikowalności wydatków także tych, których ocena została dokonana przed podjęciem uchwały.
Skarżący dodał przy tym, że "nowy" Podręcznik nie zawiera ograniczeń dotyczących wartości samochodów specjalistycznych. Zdaniem skarżącego Zarząd błędnie interpretował również przepisy "starego" Podręcznika, zwłaszcza, że sposób liczenia wartości samochodów specjalistycznych nie wynika z żadnego zapisu programu operacyjnego. Za wadliwą uznał argumentację organu dotyczącą klasyfikacji samochodu specjalistycznego. Jego zdaniem decyduje konstrukcja pojazdu, a wyściełacz asfaltu służy do innych prac niż przewóz.
Ponadto skarżący zarzucił, że ocena kwalifikowalności powinna nastąpić dopiero na etapie wyboru wniosku, a nie jego oceny formalnej, ponieważ kwalifikowalność jest kategorią merytoryczną, a nie formalną. Zarzucił też, że termin rozpatrzenia protestu był 3-krotnie przedłużany bez żadnego uzasadnienia, co spowodowało, że rozstrzygnięcie zapadło po ponad trzech miesiącach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej - ustawa p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Na podstawie przepisu art.3 § 3 ustawy p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2009r. nr 84, poz. 712 ze zm.), które określają procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego.
Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się przepisy ustawy p.p.s.a., z wyłączeniami, o których mowa w art.30 e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Ponieważ ustawa ta nie określa kryteriów kontroli oceny projektów, wojewódzkie sądy administracyjne dokonują tej kontroli według kryterium wynikającego z ustawy p.p.s.a., czyli pod względem zgodności z prawem.
Skarga jest uzasadniona.
Na podstawie art.26 ust.1 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Instytucja Zarządzająca została zobowiązana do przygotowania szczegółowego opisu priorytetów programu operacyjnego. Dokument taki dla RPO Województwa [...] na lata 2007-2013 został przyjęty uchwałą nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2009r. i określa m.in. kryteria formalne oceny projektów. Wśród kryteriów formalnych wymienia się m.in. kryteria dopuszczające, a jednym z nich jest "Kwalifikowalność zakresu rzeczowego projektu", przez które rozumie się zgodność zakresu rzeczowego wniosku o dofinansowanie z m.in. szczegółowymi zasadami określonymi w Regulaminie Konkursu dla danego naboru wniosków (s.12).
Z kolei pkt 2.7 Regulaminu Konkursu na dofinansowanie projektów ze środków RPO na lata 2007-2013 w ramach osi priorytetowej I. Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka. Działania 1.1. – Wsparcie kapitałowe przedsiębiorczości, Schemat B – Bezpośrednie dotacje inwestycyjne (dalej: Regulamin konkursu) stanowi, że do wydatków kwalifikujących się do objęcia wsparciem zalicza się wydatki poniesione przez Wnioskodawcę pod warunkiem, że zostały poniesione zgodnie z zasadami określonymi w Podręczniku kwalifikowania wydatków oraz Krajowych wytycznych dotyczących kwalifikowania wydatków.
Negatywna ocena formalna wniosku Skarżącego dokonana została w oparciu o przepis pkt. 5.1.1.2. Podręcznika, dotyczący kwalifikowalności wydatków ponoszonych w ramach Osi priorytetowej I. Konkurencyjna i innowacyjna gospodarka. Działanie 1.1. Wsparcie kapitałowe przedsiębiorczości. Schemat B – Bezpośrednie dotacje inwestycyjne. Słuszny jest zarzut skargi, że organ rozpatrujący protest powinien uwzględnić zmiany przepisów w tym zakresie, dokonane uchwałą nr [...] Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2010r., ponieważ orzekał w dniu 6 lipca 2010r., czyli już po dniu wejścia w życie tej uchwały (uchwała weszła w życie z dniem 29 czerwca 2010r.), a zgodnie z jej § 2 nowe przepisy mają zastosowanie również do oceny wydatków, która została dokonana przed dniem podjęcia uchwały. Wbrew powołanym przepisom organ nie uwzględnił nowego brzmienia Podręcznika, co sprawia, że dokonana ocena narusza prawo.
Obowiązujące od dnia 29 czerwca 2010r., a mające zastosowanie również do dokonanych już ocen wydatków, nowe brzmienie Podręcznika - w zakresie wydatków na zakup lub leasing środków transportu - stanowi, że do wydatków kwalifikowanych zalicza się:
- - wydatki na zakup lub leasing samochodów specjalistycznych (nr 743 wg Klasyfikacji Środków Trwałych) lub pozostałego taboru bezszynowego (nr 76 wg Klasyfikacji Środków Trwałych) - jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje działalności w zakresie usług transportowych (działalność transportowa nie jest jego działalnością główną) i środek transportu jest niezbędny do realizacji projektu i stanowi integralną część projektu
- - wydatki na zakup lub leasing pozostałych środków transportu - jeżeli przedsiębiorca nie wykonuje działalności w zakresie usług transportowych (działalność transportowa nie jest jego działalnością główną), środek transportu jest niezbędny do realizacji projektu i stanowi integralną część projektu, a ponadto - jeśli wydatek na nabycie środka transportu nie jest jedynym lub głównym wydatkiem w projekcie.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala rozstrzygnąć, czy przedmiotowy samochód ze skrzynią wyładowczą i rozściełaczem asfaltu jest samochodem specjalistycznym sklasyfikowanym w pozycji 743 Klasyfikacji Środków Trwałych tj. czy jest pojazdem samochodowym, który ze względu na swą konstrukcję jest przeznaczony do wykonywania innych prac niż przewóz ładunków i osób. Niezależnie jednak od tego, w oparciu o powołane przepisy nowego Podręcznika można uznać, że wydatek na zakup tego samochodu można zaliczyć do wydatków kwalifikowanych, ponieważ spełnia on przesłanki przewidziane dla pozostałych środków transportu z wyłączeniem samochodów specjalistycznych i pozostałego taboru bezszynowego. Niesporne jest to, że w niniejszej sprawie przedsiębiorca nie wykonuje działalności w zakresie usług transportowych (działalność ta nie jest jego działalnością główną), ani to, że środek transportu jest niezbędny do realizacji projektu i stanowi integralną część projektu.
Natomiast rozstrzygnięcie istnienia ostatniego warunku - wydatek na nabycie środka transportu nie jest jedynym lub głównym wydatkiem w projekcie - wymaga porównania wartości tego środka transportu z wartością całego projektu. Zgodnie z Podręcznikiem, wydatek jest główny, jeżeli jego wartość przekracza 50% wartości całego projektu. Ze złożonej dokumentacji wynika, że wartość środka transportu wynosi 329 300,00zł netto (wartość podatku VAT ujęta została w tabeli wydatków niekwalifikowanych i wynosi 72 446,00zł), zaś wartość całego projektu wynosi 1 360 190,20zł, a to oznacza, że wartość przedmiotowego środka transportu nie przekracza 50% wartości całego projektu, czyli nie stanowi jedynego lub głównego wydatku w projekcie. Słusznie też podniósł skarżący, że żaden przepis nie wskazuje na konieczność sumowania wartości wszystkich środków transportu objętych projektem. Zdaniem Sądu - przyjęcie takiego sposobu obliczania, jak podany przez Zarząd w uzasadnieniu uchwały oddalającej protest, jest sprzeczne z powołanym wyżej brzmieniem przepisem 5.1.1.2. Podręcznika.
W ocenie Sądu dokonana przez Zarząd negatywna ocena formalna była nieuzasadniona, bowiem niesłusznie organ ten przyjął, że Wnioskodawca nie spełnił kryterium dopuszczającego - kwalifikowalności zakresu rzeczowego projektu.
Pozostałe zarzuty skargi należy uznać za nieuzasadnione. Ocena formalna jest również etapem wyboru wniosku i na tym etapie dokonywana jest ocena kwalifikowalności wydatków, co wynika z punktu 5.1 Regulaminu Konkursu oraz z opisu kryteriów formalnych zawartego w Szczegółowym Opisie Priorytetów (str.11-12).
Natomiast odnośnie przekroczenia terminu do rozpatrzenia protestu, Sąd stwierdza, że choć istotnie przekroczenie takie miało miejsce, to prawo nie zostało naruszone. Przepisy obowiązującej procedury odwoławczej dopuszczają możliwość wydłużenia 30-dniowego terminu na rozpatrzenie protestu, stanowiąc w pkt 5 ppkt 4 Procedury odwoławczej, że decyzję w tej sprawie w uzasadnionych przypadkach podejmuje Instytucja Zarządzająca, nie wskazując jednak żadnych sankcji za nieuzasadnione czy wielokrotne przekroczenie tego terminu. Przepisy nakazują jedynie, aby poinformować Wnioskodawcę o przedłużeniu terminu rozpatrywania protestu oraz nowym terminie jego rozpatrzenia - co w niniejszej sprawie miało miejsce, ale nie wymagają nawet podania przyczyny tego przedłużenia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że ocena projektu dokonana została w sposób, który narusza prawo, dlatego w oparciu o przepis art.30c ust.3 pkt 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.200 ustawy p.p.s.a.