Uzasadnienie
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2023 r. sygn. akt SKO.418/6/2023 którym utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia 6 marca 2023 r. nr BP.3161.4.2023 o oddaleniu zarzutów B.K. (zobowiązana, skarżąca) w sprawie egzekucji związku z nieuiszczonym podatkiem od nieruchomości - IV rata za 2022 r.
Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r. Burmistrz (...] oddalił zarzuty zobowiązanej wskazując, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego BP.7.2023 z dnia 9 lutego 2023 r. dotyczącego egzekucji należności pieniężnej z tytułu podatku od nieruchomości zobowiązana w dniu 27 lutego 2023 r. domaga się wstrzymania egzekucji wskazując na zarzut: nie postępowania zgodnie z procedurami ulgi na złe długi.
W ocenie organu I instancji zarzut w sprawie egzekucji jest niezasadny z trzech powodów. Po pierwsze, nieuprawnionym jest powoływanie się zobowiązanej na ulgę na złe długi w VAT, ponieważ zobowiązana nie jest podatnikiem tego podatku. Tym samym nie został spełniony warunek konieczny zawarty w art. 89a ustawy o podatku od towarów i usług (status wierzyciela, jako podatnika czynnego VAT) umożliwiający zastosowanie przedmiotowej ulgi w stosunku do podatku VAT należnego od dłużnika. W sytuacji, gdy zobowiązana nie jest zobowiązana do rozliczania się z podatku VAT, nie jest też uprawniona do korzystania z ulg przysługujących w tym podatku.
Po drugie, ulga na złe długi w VAT nie ma prawa bytu w relacji pomiędzy zobowiązaną, a Miastem [...], gdyż Miasto [...] nie jest dłużnikiem zobowiązanej z tytułu niezapłaconego podatku VAT. Miasto [...]jest wierzycielem zobowiązanej z tytułu podatku od nieruchomości, w której zobowiązana prowadzi działalność gospodarczą i czerpie dochód. Okoliczność, że zobowiązana uznaje Miasto [...]za wierzyciela i wykazuje ten fakt w deklaracji podatkowej nie może odnieść skutku w odniesieniu do zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości. Jak sama nazwa wskazuje ulga na złe długi w VAT dotyczy zaległości w podatku VAT, a nie w podatku od nieruchomości.
Po trzecie, kwestia zapłaty podatku od nieruchomości przez zobowiązaną nie stanowi w świetle ustawy o VAT, czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Nie jest ani dostawą, ani świadczeniem usług. Podatek od nieruchomości jest sam w sobie podatkiem, a zatem nie podlega kolejnemu opodatkowaniu podatkiem VAT i tym samym nie można do niego zastosować regulacji prawnych odnoszących się do VAT, w tym ulgi na złe długi.
Organ I instancji wskazał, że Burmistrz [...], jako wierzyciel jest obowiązany do wszczęcia egzekucji.
Na powyższe postanowienie zażalenie w terminie złożyła zobowiązana, skarżąca, podnosząc, że organ winien uwzględnić "ulgi na złe długi" i umorzyć należność biorąc pod uwagę złożone przez zobowiązaną zeznania podatkowe za poprzednie lata.
Zaskarżonym postanowieniem SKO w Rzeszowie utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...]a z dnia 6 marca 2023 r. W uzasadnieniu stwierdzono, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą, dotyczyć przyczyn enumeratywnie wskazanych w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 479, dalej u.p.e.a.). podniesione na etapie postępowania egzekucyjnego żądanie umorzenia zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości i zastosowania przepisów dotyczących ulgi za złe długi, nie mogą zostać uwzględnione z uwagi na brak możliwości zastosowania powyższej regulacji do majątkowego podatku od nieruchomości.
Na postanowienie SKO skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o uchylenie postanowienia w całości oraz o umorzenie jej długów w związku z zeznaniem podatkowym. Skarżąca podniosła, że Burmistrz Miasta [...] nie uznaje ulgi na złe długi w związku z jej działalnością. Poprosiła sąd o analizę dokumentów oraz o rozpatrzenie jej skargi.
W odpowiedziach na skargi SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, przy czym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji według wyżej wymienionych kryteriów, Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
- 1) nieistnienie obowiązku;
- 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
- a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
- b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,
- c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
- 3) błąd co do zobowiązanego;
- 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
- 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
- 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
- a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
- b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
- c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. Wyliczenie zawarte w tym przepisie ma charakter enumeratywny. Oznacza to, że żadna inna przyczyna niż wymieniona w art. 33 u.p.e.a., nie może stanowić podstawy do uruchomienia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutu i wydania rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, zaś ewentualne postępowanie sądowej kontroli, musi odnosić się do oceny wystąpienia tak wszczętej sprawie sądowoadaministracyjnej okoliczności wymienionych w tym przepisie. Regulacja ta oznacza więc, że zobowiązany może bronić się przed egzekucją lub przed naruszeniem przepisów o postępowaniu egzekucyjnym poprzez wniesienie zarzutów opartych na podstawie art. 33 u.p.e.a., Zadaniem Sądu rozpoznającego skargę jest zatem zbadanie, czy w rozpoznawanej sprawie wystąpiła choć jedna z okoliczności występujących we wskazanych powyżej przepisach uzasadniająca wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego.
W toku całego postępowania skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które w świetle art. 33 u.p.e.a., czyniłyby zasadnym żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Burmistrza [...] z dnia 6 marca 2023 r. Powoływanie się skarżącej na regulację dotyczącą ulgi na złe długi nie mogło przynieść oczekiwanych przez nią efektów. Przepisy regulujące kwestię ulgi na złe długi nie stanowią podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dlatego też zasadnie organy ich nie uwzględniły.
Sąd po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o kryteria wskazane w art. 134 § 1 p.p.s.a., nie znalazł podstaw do uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności. Wobec tego skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.