Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 lutego 2018 r., utrzymanym w mocy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 1 marca 2018 r., odmówiłem AK przyznania prawa pomocy. W dniu 26 marca 2018 r. skarżący uiścił należy wpis (1500 zł), a wyrokiem z dnia 15 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.
Występując ze skargą kasacyjną, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 750 zł, skarżący zgłosił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
W złożonych oświadczeniach podał, że nie jest w stanie ponieść ww. kosztu. Wszystkie dochody rodziny, określone na 4200 zł, są przeznaczane na jej utrzymanie. Nie posiada żadnych oszczędności ani majątku, który mógłby spieniężyć. Zamieszkiwana nieruchomość (dom o pow. 178 m2) obciążona jest hipoteką (pozostało do spłaty 270000 zł), a posiadane samochody (Volvo S 80 z 2011 r. o wartości 35000 zł oraz Mercedes ML z 2006 r. o wartości 35000 zł) zakupione były ze środków kredytowych, które nadal spłaca (pozostało odpowiednio 24000 zł i 32000 zł). Zmuszony został do zapożyczania się u rodziny, a wydanych zostało przeciwko niemu 7 decyzji dotyczących podatku od towarów i usług na kwotę wynoszącą niemal 900 tyś zł. W skład rodziny wchodzi żona oraz dwóch synów, urodzonych w 1999 i 2004 r. Łączną kwotę spłacanych kredytów określił na 3000 zł, koszty utrzymania domu określił na około 1000 zł, bieżące utrzymanie rodziny na około 2000 zł, a koszty utrzymania samochodów na około 5500 zł.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej: "Ppsa", osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi natomiast na to, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym zgłoszonym w toku niniejszego postępowania na uwadze należało mieć obecnie także dyspozycję art. 165 Ppsa. Zgodnie z nim, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tak więc w obecnym stadium postępowania ocenie podlega także to, czy od dnia 9 lutego 2018 r. w sytuacji wnioskodawcy nastąpiły na tyle istotne zmiany, które uzasadniałyby zmianę wcześniejszego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.
W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca zmian takich, w kontekście art. 246 § 1 Ppsa, nie wykazał, a aktualna jej sytuacja wręcz uległa diametralnej poprawie aniżeli pogorszeniu. O ile bowiem poprzednio w formularzu nie zadeklarowano żadnych konkretnych kwot dochodów (określono je wówczas jako niewypłacone zasiłki), to obecnie dochód z pracy skarżącego i działalności gospodarczej żony (jak wynika z CEiDG, prowadzącej biuro rachunkowe) wynosi - według oświadczenia - 4200 zł. Pomimo tego wnioskodawca tytułem dotychczasowych kosztów uiścił łącznie 1600 zł. W dalszym ciągu posiada natomiast dwa samochody marek luksusowych, których utrzymanie ma przewyższać wartość deklarowanego dochodu rodziny co nakazuje uznać, że w sposób nieuzasadniony obciąża budżet domowy. Do tego wymieniono wydatki domowe na kwotę 3000 zł i tyle samo na raty kredytów. W oczywisty sposób nie można więc ich wszystkich pokryć deklarowanym dochodem.
Tak więc albo wydatki zostały zawyżone albo dochody znacznie zaniżone, co wydaje się bardziej prawdopodobne, skoro przez okres przeszło 6 miesięcy wnioskodawca nie zdecydował się na ograniczenie zbędnych wydatków, w szczególności związanych z posiadanymi samochodami, a osiągane dochody miały być – przynajmniej poprzednio, dość niskie. Z pewnością bowiem kwoty wcześniejszych zasiłków były niższe niż obecnie osiągane dochody z pracy i działalności gospodarczej W każdym razie ujawnione informacje nie odzwierciadlają rzeczywistej sytuacji materialno-bytowej rodziny, która na dobra luksusowe ma wydawać więcej, aniżeli na zaspokajanie podstawowych potrzeb bytowych związanych z zakupem żywności, ubrań, okazjonalnie leków - dla czteroosobowej rodziny, a ponadto pokrywania wydatków szkolnych i edukacyjnych dzieci oraz dojazdu do pracy. Tego typu wydatkom nie sposób zaś przyznać prymatu nad obowiązkiem wynikającym z art. 199 Ppsa, a kwota wpisu (750 zł) w pełni znajduje pokrycie w wydatkach związanych z utrzymaniem samochodów.
W świetle powyższego brak było podstaw do uznania skarżącego za osobę ubogą, pozbawioną środków do życia, niemogącą ponieść kosztów postępowania - bez uszczerbku w podstawowym utrzymaniu. Dlatego, wobec niewykazania przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, na podstawie tego przepisu oraz w związku z art. 165 Ppsa, odmówiłem uwzględnienia wniosku i zmiany postanowienia z dnia 9 lutego 2018 r.