Uzasadnienie
J. U. w piśmie z dnia 30 kwietnia 2009 r. zwróciła się o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej z uwagi na sytuację finansową, podnosząc przy tym, że nie zmieniła się ona od czasu, gdy wnosząc skargę na postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej opisane w sentencji niniejszego postanowienia, ubiegała się o zwolnienie od wpisu sądowego. Na druku formularza PPF podała, że nie posiada możliwości uiszczenia opłat, nie wykazała jakiegokolwiek majątku ruchomego (wartościowych przedmiotów, pojazdów mechanicznych, zasobów pieniężnych) ani nieruchomości. Jak podała skarżąca wraz z mężem, trojgiem dzieci- dorosłą córką i synami w wieku szkolnym - oraz matką prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, wykazując dochody w postaci emerytury matki skarżącej w kwocie 1200 zł i zasiłek skarżącej – 170 zł.
Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., skarżąca oświadczyła (pismo z dnia 7 czerwca 2009 r.), że wszyscy domownicy zamieszkują wspólnie w mieszkaniu komunalnym (1 pokój, kuchnia łazienka) przydzielonym matce skarżącej, która również reguluje opłaty związane z kosztami eksploatacji. Skarżąca i jej mąż są osobami bezrobotnymi, nie posiadają rachunków bankowych, rodzina otrzymuje świadczenia rodzinne z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, pomoc prawna świadczona przez działającego w sprawie adwokata udzielona jej została bez wynagrodzenia dla pełnomocnika. Skarżąca załączyła do wniosku kserokopie: zaświadczeń z urzędu skarbowego o nie zadeklarowaniu w latach 2007-2008 dochodu do opodatkowania, kart kontroli wydanych przez Powiatowy Urząd Pracy, decyzji zmieniających okres na jaki zostały przyznane świadczenia rodzinne, opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, oświadczenia pełnomocnika o udzieleniu skarżącej bezpłatnie pomocy prawnej.
Pismem z dnia 16 czerwca 2009r. zostało skierowane do skarżącej wezwanie o uzupełnienie odpowiedzi dot. możliwości płatniczych, które skarżąca pominęła milczeniem. W tej sytuacji rozpoznając wniosek uwzględniono informacje o stanie majątkowym zamieszczone na formularzu PPF i podane w wyjaśnieniach oraz przyjęto za dopuszczalne uszczegółowienie przez skarżącą zakresu wniosku o prawo pomocy poprzez wskazanie zwolnienia od rodzaju (typu) kosztów sądowych, tj. o zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej i zażalenia, i rozważono wniosek w tym wskazanym zakresie.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:
Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek skarżącej – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli.
Przechodząc do oceny wniosku, tj. biorąc pod uwagę materiał zalegający w aktach sprawy, dane pochodzące z wniosku o zwolnienie i dodatkowe informacje przesłane na wezwanie, należy - zdaniem rozpoznającego wniosek - uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy.
Wątpliwości wzbudza to, czy mąż skarżącej faktycznie pozostaje osobą bezrobotną i czy w związku z tym dochody rodziny pozostają na zadeklarowanym poziomie. Z nadesłanej kserokopii karty kontroli wynika, że stawiał się on w urzędzie pracy w 2007 r. i ostatni raz we wrześniu 2008 r. Przy adresie (na tej karcie), który skarżąca deklaruje jako miejsce zamieszkania jej i pozostałych członków rodziny, widnieje zapisek, że jest to adres do korespondencji. Oświadczone warunki lokalowe (jeden pokój mieszkalny) nie należą w obecnych standardach do dobrych dla tylu osób wspólnie zamieszkujących – łącznie sześciu, a z kolei przedłożone rachunki za media, nie wskazują na ich zużycie w takiej ilości przy takiej liczbie domowników. Przy wysokości zadeklarowanych przez skarżącą dochodów (1200 zł emerytura matki i 170 zł zasiłki) większa pomoc finansowa lub dodatkowe źródła dochodu wydają się być konieczne, a takich - oprócz zasiłku rodzinnego i obiadów w szkolnej stołówce dla synów - skarżąca nie wskazała.
Dlatego aby wyeliminować powyższe wątpliwości, do skarżącej zostało skierowane wezwanie (z dnia 16 czerwca 2009r.) o przedłożenie aktualnego zaświadczenia potwierdzającego status męża jako bezrobotnego i wyjaśnienia czy dzieci skarżącej posiadają własny majątek, czy małżonkowie posiadają środki transportu, jaka jest łączna wysokość pobieranych stałych świadczeń z zabezpieczenia społecznego, czy pełnoletnia córka posiada własne źródła utrzymania. Wezwanie to nie zostało wykonane. Dodać należy, że dodatkowe oświadczenie majątkowe składane na wezwanie należy potraktować jako umożliwienie stronie należytego uzasadnienia i udokumentowania wniosku o prawo pomocy po to, by mogła ona pomoc taką uzyskać. Zatem strona wzywana do wypełnienia takiego wezwania powinna z należytą starannością wypełnić jego treść.
W rozpoznawanej sprawie zaś skarżąca nie uczyniła zadość temu żądaniu, co – według rozpoznającego wniosek referendarza sądowego- poddaje w wątpliwość istnienie przesłanek do zastosowania prawa pomocy wobec skarżącej.
W konkluzji należy uznać, że niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawcy pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji uprawniona jest ocena, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy jest nieuzasadniony, jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 19.10.2006, sygn. I OZ 1424/06, niepublikowane).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.