Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. I SA/Rz 64/10 referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wniosek "A" spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w J. (dalej zwanej Spółką) o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów, zawarty w piśmie z dnia 25 marca 2010 r. Na powyższe rozstrzygnięcie Spółka wniosła sprzeciw, w którym zażądała uchylenia ww. zarządzenia z przyczyn w nim wywiedzionych.
Skutkiem prawidłowo wniesionego sprzeciwu jest utrata mocy wiążącej orzeczenia referendarza sądowego z mocy samej ustawy i przejście sprawy będącej jego przedmiotem do właściwości sądu – art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
W postępowaniu przed sądem administracyjnym funkcjonuje instytucja "prawa pomocy", której zakres podmiotowy jest szeroki; prawo pomocy może zostać bowiem przyznane osobie fizycznej (art. 246 § 1 P.p.s.a), osobie prawnej, a także jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej (art. 246 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek w tej kwestii składa się na urzędowym formularzu, według wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie określenia wzoru i sposobu udostępniania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (Dz.U. Nr 227, poz. 2245). Złożenie wniosku w innej formie niż przewidują przepisy prawa stanowi brak formalny, który podlega uzupełnieniu i dlatego Spółka, pismem z dnia 30 marca 2010 r., została wezwana do złożenia przedmiotowego wniosku na urzędowym formularzu. Wezwanie zawierało informację o możliwościach pozyskania stosownego formularza (PPPr) oraz o skutkach niedopełnienia czynności we wskazanej formie i czasie.
W odpowiedzi na wezwanie Spółka nadesłała pismo datowane: 6 kwietnia 2010 r., nazwane skargą, które nie czyniło zadość wymaganiom z powołanego wyżej art. 252 § 2 P.p.s.a. (w imieniu Spółki prezes zarządu domagał się w nim respektowania wniosku Spółki o prawo pomocy, pomimo że nie został on złożony na formularzu, ponieważ – jak uzasadniał - Sąd zaniechał przesłania Spółce stosownego druku).
Dodać należy, że Spółka, jak wynika z akt sprawy, trzykrotnie była informowana o miejscach oraz instytucjach udostępniających urzędowe formularze wniosku o prawo pomocy (k. 26, k. 31, k. 35 akt sądowych), a także o tym, że sąd przesyła formularz wniosku tylko osobom fizycznym, jeśli wniosek o prawo pomocy nie został złożony przez takie osoby na formularzu (§ 2 ust. 3 cyt. rozporządzenia); nie ma zaś obowiązku przesyłania formularza m.in. wnioskodawcom będącymi osobami prawnymi – jak skarżąca Spółka. Wobec dostępności wszelkich urzędowych druków w formie elektronicznej i w sposób tradycyjny - bezpośrednio od instytucji je stosujących – ich pozyskanie nie nastręcza szczególnych trudności. Zachowanie swoistych zasad formalizmu w przypadku żądania określonych czynności od różnego rodzaju organów i instytucji państwowych czy samorządowych jest powszechne, zaś odstępstwa od określonych procedur możliwe są tylko w przypadku wyraźnych regulacji prawnych. Niezastosowanie się do określonych reguł zawsze związane jest z ujemnymi skutkami dla wnioskodawcy.
Konkludując, wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu PPPr, zawierającym oświadczenie o majątku i dochodach, zatem w myśl art. 257 P.p.s.a., wniosek taki pozostawia się bez rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe, Sąd postanowił jak w sentencji.