Uzasadnienie
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 7 września 2016 r., sygn. I SA/Rz 648/16, odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Rozpoznający wniosek uznał bowiem, że oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym budzi uzasadnione wątpliwości, co do jego wiarygodności, a w związku z czym nie można uznać, że wykazał on, że spełnia przesłanki uzyskania prawa pomocy. Wątpliwości referendarza, co do wiarygodności oświadczenia wynikały z tego, że wysokość deklarowanych przez skarżącego wydatków (1 200 zł na spłatę kredytu; 1000 zł na utrzymanie domu i 700 zł na zakup żywności, odzieży, leków i środków czystości) znacznie przekraczała wysokość dochodów (1 600 zł), a skarżący nie wyjaśnił jakie jest źródło finansowania tej różnicy.
Niezależnie od powyższego referendarz zauważył, że na rachunkach bankowych skarżącego odnotowano obroty (wpłaty i wypłaty), których wartość w skali miesiąca wyniosła ponad 50 000 zł, a pochodzenie wspomnianych środków, podobnie jak środków z których skarżący sfinansował opłacenie usług zawodowego pełnomocnika, nie zostało wyjaśnione.
W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżący zarzucił, że zaskarżone rozstrzygnięcie godzi w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), gdyż uiszczenie wpisu od skargi, w wysokości 2 000 zł, leży poza zakresem jego możliwości. Podkreślił bowiem, że utrzymuje się tylko z emerytury, z których to środków spłaca kredyt.
Niezależnie od powyższego skarżący dodał, że umówił się z bankiem, że w razie możliwości będzie spłacał większe raty odsetek od kredytu niż wynikałoby to z harmonogramu jego spłaty. Od syna otrzymał bowiem na ten właśnie cel kwotę 30 000 zł.
Skarżący podkreślił także, że na dzień 31 sierpnia 2016 r., na rachunku bankowym miał 54,82 zł, co w jego ocenie bezspornie świadczy o tym, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 260 § 1 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Przyznanie prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uwarunkowanie jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że spełnia przesłanki o którym mowa w tym przepisie. W niniejszej sprawie rozpoznający wniosek skarżącego referendarz uznał, że oświadczenie skarżącego o stanie rodzinnym i majątkowym jest niewiarygodne, co znajduje potwierdzenie w tym, że kwoty deklarowanych przez niego wydatków znacznie przekraczają kwoty uzyskiwanych dochodów, a skarżący nie wyjaśnił skąd pochodzą środki na pokrycie tej różnicy. Stanowisko takie należy uznać za prawidłowe, gdyż ustalenie spełnienia warunków uzyskania wsparcia ze środków publicznych winno opierać się na wszechstronnej i rzetelnej ocenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wobec tego złożenie przez wnioskodawcę niewiarygodnego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym, co znajduje potwierdzenie w zawartych w nim sprzecznościach, dyskwalifikuje taki wniosek.
Oprócz niewiarygodności oświadczenia referendarz zwrócił również uwagę, że na rachunku bankowym skarżącego odnotowane zostały znaczne obroty, których wartość wyniosła ponad 50 000 zł, a skarżący nie wyjaśnił pochodzenia tych środków. Okoliczność ta wskazuje zaś na fakt, z czym należy się zgodzić, że skarżący, niezależnie od deklarowanych dochodów z emerytury, posiada możliwości pozyskania dodatkowych środków, co nie może pozostawać bez wpływu na ocenę zasadności jego wniosku o uzyskanie wsparcia ze środków publicznych, w postaci prawa pomocy. Potwierdza to bowiem przytoczony przez niego fakt uzyskania pomocy od syna, w wysokości 30 000 zł, co zostało podkreślone w sprzeciwie. Przeznaczenie wspomnianej kwoty na przedterminową spłatę odsetek od kredytu również przeczy oświadczeniom skarżącego, co do niemożności pokrycia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, gdyż spłata niewymagalnych należności cywilnoprawnych nie może uzasadniać przerzucania obciążających skarżącego kosztów sądowych na ogół podatników, poprzez pokrycie ich ze środków budżetowych.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.