Uzasadnienie
B.K. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 28 września 2022 r. nr 1801-IEW.4123.1.2022.
Stwierdzono nim niedopuszczalność zażalenia skarżącego na postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w R. z dnia 25 lipca 2022 r. nr 1816-SEW.4123.14.2022, którym wyznaczono skarżącemu, jako stronie postępowania, siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, w toczącym się postępowaniu w przedmiocie:
- - określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług spółki V. spółka komandytowa za okresy: lipiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad, grudzień 2018 r. oraz styczeń 2019 r.
- - orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności B.K. jako komplementariusza spółki V. spółka komandytowa wraz z tą spółką za zaległości spółki z tytułu podatku od towarów i usług za wskazane wyżej okresy wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego w związku z w/w zaległościami.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.).
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 236 § 1 O.p., na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi. W świetle art. 239 O.p., do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy odnoszące się do odwołań. Zgodnie art. 237 O.p. postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji. Natomiast przepisy komentowanej ustawy nie przewidują prawa wniesienia zażalenia na postanowienie wyznaczające termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.
W piśmie z dnia 2 sierpnia 2022 r. skarżący zaskarżył w/w rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie art. 122, 187 § 1 i 191 O.p. Podniósł, że pismem z dnia 11 lipca 2022 r. złożył wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości i finansów, który to wniosek nie został rozpoznany. W ocenie skarżącego postanowienie o wyznaczeniu terminu na wypowiedzenie się w sprawie zebranego materiału dowodowego jest przedwczesne.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 28 września 2022 r. DIAS stwierdził niedopuszczalność zażalenia, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p.
W uzasadnieniu postanowienia DIAS wyjaśnił, że na postanowienie o wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w O.p. nie przewidziano środka zaskarżenia. Należy więc przyjąć, że zażalenie na postanowienie z dnia 25 lipca 2022 r. jest niedopuszczalne.
W skardze, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o kosztach postępowania, skarżący zarzucił naruszenie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p. oraz art. oraz art 122, 187 § 1 w zw. z art. 191 O.p.
Podkreślił, że nie jest zasadnym i prawidłowym wyznaczanie stronie terminu do wypowiedzenia się względem zebranego w sprawie materiału dowodowego w sytuacji, gdy nie zostały przeprowadzone zawnioskowane przez stronę dowody mające istotne znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, a zatem materiał dowodowy jest nadal niezupełny.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Skarga okazała się niedopuszczalna.
Określony w niej przedmiot zaskarżenia nie podlega odrębnej kognicji sądu administracyjnego. Nie mieści się w granicach określonych w przepisach art. 3 § 2 - 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej zwanej: p.p.s.a.). W sytuacji, gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas skarga podlega odrzuceniu, stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 i 6 p.p.s.a.
Zakres właściwości sądu administracyjnego, jak wynika z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, musi być określony w ustawie. Nie cała bowiem działalność administracji publicznej została poddana takiej kontroli. W myśl art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym: (1) na które służy zażalenie albo (2) kończące postępowanie albo (3) rozstrzygające sprawę co do istoty.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie uczyniono postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się z sprawie zebranego materiału dowodowego.
Termin ten oraz uprawnienie strony, o którym mowa wyżej, określa przepis art. 200 § 1 O.p.. Jednakże postanowienie w tym przedmiocie nie rozstrzyga żadnej kwestii proceduralnej w toku toczącego się postępowania, ani tym bardziej nie rozstrzyga o istocie sprawy podatkowej (zob. art. 216 § 2 O.p.). Ma charakter wyłącznie informacyjny i służy zapewnieniu realizacji zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu podatkowym. Na postanowienie takie (na taką czynność organu) przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości wniesienia zażalenia.
Stosownie do art. 236 § 1 O.p., w postępowaniu podatkowym postanowienie może być zaskarżone zażaleniem tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć wyłącznie w odwołaniu od decyzji (art. 237 O.p.). Jeżeli ustawa nie przewiduje możliwości wniesienia zażalenia, to wniesione przez stronę zażalenie jest niedopuszczalne, co organ obowiązany jest stwierdzić na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 O.p..
Wbrew wadliwemu pouczeniu zawartemu w zaskarżonym postanowieniu, na postanowienie takie, nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Przedmiot jego rozstrzygnięcia nie mieści się w granicach określonych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie nie należy do żadnej z wymienionych kategorii spraw poddanych kognicji sądu administracyjnego. W szczególności zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie o wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie, ani samo postanowienie o wyznaczeniu tego terminu, nie należą do kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Nie są to postanowienia na które służy zażalenie, nie kończą one postępowania w sprawie (podatkowej), nie rozstrzygają sprawy (podatkowej) co do istoty. Postanowienia, na które służy zażalenie w postępowaniu podatkowym, muszą odpowiadać wymaganiu z art. 236 § 1 O.p. albo ustawy szczególnej, a więc być w ustawie wyraźnie przewidziane.
Postanowienia kończące postępowanie muszą być rozstrzygnięciami definitywnie kończącymi postępowanie w danej sprawie. Postanowienia rozstrzygające o istocie sprawy muszą dotyczyć praw lub obowiązków stron o charakterze materialnoprawnym, podobnym do tego, jak czyni do decyzja administracyjna lub podatkowa (zob. art. 207 § 2 O.p.).
Oceny przyjętej przez Sąd nie może zmienić okoliczność, że na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 O.p. organ odwoławczy obowiązany był stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. Unormowanie legislacyjne zawarte w art. 228 § 2 O.p. stanowiące, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia jest ostateczne nie oznacza, że zawsze podlegać będzie kontroli sądowoadministracyjnej. Jego zaskarżenie do Sądu z powodu niezgodności z prawem następuje bowiem na zasadach i w trybie określonych w p.p.s.a., a więc także art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.. Natomiast błędne pouczenie organu odwoławczego nie kreuje prawa do zaskarżenia aktu administracyjnego, ponieważ prawo takie musi wynikać z przepisów prawa powszechnie obowiązujących.
Z podanych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd postanowił skargę odrzucić.
O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.