Uzasadnienie
Syg. akt: I SA/Rz 717/10
A. M. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych – zwanego dalej: ZUS - Inspektorat w S.o zwrot nienależnie opłaconych składek.
Decyzją z dnia (...) kwietnia 2010 r., nr (...), ZUS umorzył postępowanie w sprawie o zwrot nienależnie opłaconych składek z powodu niestwierdzenia nadpłaty tychże składek. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ podał, że wszystkie dokonane przez wnioskodawcę wpłaty zostały rozliczone zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek (...). W oparciu o te przepisy ZUS zaliczył nadpłatę wynikającą z nienależnie opłaconych składek za pracownicę wnioskodawcy na poczet jego zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie zdrowotne.
W wyżej opisanej decyzji ZUS zawarte zostało pouczenie o przysługującym jej adresatowi prawie do wniesienia odwołania do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
Odwołanie od decyzji ZUS z dnia (...) kwietnia 2010 r. do Prezesa ZUS wniósł A. M., kwestionując jej zasadność.
Przedmiotowe odwołanie zostało potraktowane przez Prezesa ZUS jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w efekcie czego, decyzją z dnia (...) czerwca 2010 r., nr (...) utrzymał on w mocy zaskarżoną decyzję ZUS z dnia (...) kwietnia 2010 r. Prezes ZUS w swojej decyzji zawarł pouczenie że przysługuje od niej skarga do sądu administracyjnego.
A. M., wniósł skargę na rozstrzygnięcie Prezesa ZUS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, domagając się zbadania jego zgodności z prawem.
Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a./ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje między innymi orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), jednakże w przypadku decyzji wydawanych przez ZUS, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, kognicja sądu administracyjnego została ograniczona przepisami ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585, ze zm., zwanej dalej: ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych), ustanawiającej szczególny tryb odwoławczy od decyzji ZUS (Zakładu). Art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowi bowiem, że od decyzji Zakładu (ZUS) przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Właściwym w tych sprawach jest więc sąd powszechny – sąd pracy i ubezpieczeń społecznych. Wyjątek od tej zasady wynika natomiast z art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, w myśl którego od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, a także od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje natomiast prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Na rozstrzygnięcia wydane w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, w oparciu o art. 127 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, przysługuje więc skarga do sądu administracyjnego, na podstawie przepisów P.p.s.a.
Mając na uwadze treść wyżej wymienionych przepisów należy stwierdzić, że przedmiotowa sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych, dotycząca zwrotu nienależnie opłaconych składek, nie dotycząca zaś przyznania lub odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku czy też umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, nie mieści się w katalogu spraw o którym mowa w art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dlatego też nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Z tego też względu Sąd odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Należy bowiem podkreślić, że samo błędne pouczenie o prawie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie kreuje prawa do zainicjowania sądowoadministracyjnej kontroli legalności zaskarżonego aktu lub czynności.