Uzasadnienie
Sygn. I SA/Rz 724/16
Uzasadnienie
W rozpoznawanej sprawie skarżąca zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że obecnie mieszka u swojego siostrzeńca, ale nie prowadzi z nim wspólnego gospodarstwa domowego, z uwagi na chorobę większą część swojej emerytury zmuszona jest przeznaczać na leczenie (zakup leków i wizyty lekarskie). Skarżąca oświadczyła, że na leczenie wydatkowała także wszystkie pieniądze uzyskane ze sprzedaży objętej decyzją podatkową nieruchomości. Rekompensuje także koszty utrzymania domu, w którym zamieszkuje, korzysta z pomocy siostrzeńca w dojazdach do przychodni i na rehabilitację. Jako stałe wydatki skarżąca wskazała zwrot kosztów utrzymania domu ponoszonych przez jego właściciela (siostrzeńca) w kwocie 100 zł, koszty leczenia w postaci zastrzyków – 350 zł, maści i leków przeciwbólowych ok. 160 zł, prywatnych wizyt lekarskich 200 zł.
Skarżąca wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego i wysokości uzyskiwanych dochodów, w tym sposobu wykorzystania środków ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, miesięcznych wydatków na zakup żywności, odzieży, środków czystości, oświadczyła że środki ze sprzedaży nieruchomości zostały przeznaczone na gruntowny remont domu do którego miała się przeprowadzić i zamieszkać, a także na opłaty rachunków za energię elektryczną, gaz, telefon, ubezpieczenie domu, ubezpieczenie na życie oraz zakup leków, prywatne wizyty u lekarza, zabiegi rehabilitacyjne. Środki ze sprzedaży nieruchomości były bieżąco przeznaczane również na zakup leków, prywatne wizyty lekarskie, zabiegi rehabilitacyjne. Wyjaśniła, że miesięcznie wydatkuje na żywność 350 zł, odzież do 150 zł, energię elektryczną i gaz ok. 200 zł, środki czystości ok. 100 zł, leki i opatrunki ok. 200 zł. Skarżąca podała, że nie korzysta ze wsparcia materialnego innych osób lub powołanych do tego instytucji oraz że organ dokonał zajęcia jej świadczenia emerytalnego, egzekwując podatek. Załączyła kartę leczenia, orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, zestawienie operacji na swoim rachunku bankowym.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wynika obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie o jaki wnioskowała skarżąca, tj. w zakresie częściowym (wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny) m.in. poprzez skonkretyzowanie w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji strony skarżącej, a nawet zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów, tak by prawidłowo zakwalifikować stan faktyczny do regulacji warunkujących przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Owo zobrazowanie powinno nastąpić przede wszystkim na podstawie właściwych dokumentów, których w tej sprawie brak. Skarżąca udokumentowała co prawda chorobę, ale wydatków z nią związanych już nie.
Mając na uwadze pewne rozbieżności, w deklarowanych w treści formularza PPF i w nadesłanym oświadczeniu kwotach związanych z ochroną zdrowia (formularz – 710 zł miesięcznie, oświadczenie 200 zł), trudno bez jakichkolwiek rachunków i faktur, np. za rehabilitację poza systemem ubezpieczenia zdrowotnego, dać wiarę temu, że skarżąca faktycznie ponosi takie koszty. Według przedłożonej historii karty chorobowej ostatnia wizyta miała miejsce w 2013 r. Zatem deklarowane wyjątkowo wysokie koszty leczenia są w takiej sytuacji wątpliwe.
Skarżąca wezwana do podania sposobu wykorzystania środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości (265.000,00 zł) ze wskazaniem kwot przeznaczonych na poszczególne cele, oszczędnie i dość ogólnikowo wymieniła przeznaczenie, na które wydatkowała całą sumę, bez udokumentowania jakichkolwiek wydatków. Deklaracja skarżącej, że przedmiotowe środki pieniężne przeznaczyła na gruntowny remont domu do którego miała się przeprowadzić i zamieszkać jest istotna w niniejszej sprawie z punktu postępowania o przyznanie prawa pomocy, ponieważ wskazuje, że skarżąca dokonała darowizny na rzecz właściciela domu, a nawiązując do takiego działania, nie sposób nie poczynić odniesienia do przepisów Kodeksu cywilnego o darowiźnie, tj. art. 896 i art. 897. Celem wymienionej regulacji jest zabezpieczenie interesów darczyńcy; w pierwszym przypadku w sytuacji pogorszenia się stanu majątkowego darczyńcy w okresie po zawarciu umowy darowizny, a przed jej wykonaniem, w drugim – w przypadku pogorszenia się tego stanu po wykonaniu umowy.
Niewątpliwie obowiązki obdarowanego mają charakter nie tylko alimentacyjny, ale również cywilnoprawny (obligacyjny). Należy przy tym uznać, że w przypadku braku środków na koszty prowadzonego przez darczyńcę postępowania sądowego, związanego z przedmiotem darowizny, obowiązek obdarowanego partycypowania w tych kosztach jest uzasadniony ową usprawiedliwioną potrzebą darczyńcy, również w przypadku zmniejszenia świadczenia emerytalnego na skutek egzekucji administracyjnej.
Z zestawienia operacji na rachunku bankowym skarżącej wynika, że poza świadczeniem emerytalnym odnotowywane są inne wpływy, które powiększają budżet skarżącej (27.07.2016 wpłata 100 Euro, 23.09.2016 wpłata 1000 zł).
Zatem w takiej sytuacji nie sposób nie wymagać partycypacji skarżącej w kosztach sądowych zainicjowanego postępowania sądowego. Dodać należy, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącej od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia zgłosi wniosek o przyznanie należnych kosztów (art. 200 i art. 210 § 1 P.p.s.a.),
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art.. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.