Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: Kodeks postępowania administracyjnego) odmówił K. G. – S. (dalej: Skarżącej) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia oraz akt administracyjnych w dniu 2 grudnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał decyzję uchylającą decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2012. Decyzja została wysłana do Skarżącej w dniu 5 grudnia 2014 r. Z powodu niemożności doręczenia przesyłki zgodnie z art. 44 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: Kodeks postępowania administracyjnego) została przez operatora pocztowego pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w dniu 10 grudnia 2014 r. o czym adresat został zawiadomiony (awizo z dnia 10 grudnia 2014 r.) wraz z informacją o możliwości odbioru przesyłki w terminie 7 dni licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczonego w oddawczej skrzynce pocztowe adresata.
Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni, przesyłkę powtórnie awizowano w dniu 17 grudnia 2014 r. W dniu 29 grudnia 2014 r. Urząd Pocztowy zwrócił przesyłkę nadawcy - Kierownikowi Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, gdyż adresat nie odebrał awizowanej przesyłki we właściwym terminie, czyli do 24 grudnia 2014 r.
W dniu 12 stycznia 2015 r. Skarżąca złożyła do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o udostępnienie decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego za 2012 r.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa działając na podstawie art. 19 ust. 14 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r., poz. 1164) w związku z art. 60 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 308) udostępnił Skarżącej kserokopię decyzji.
W dniu 16 stycznia 2015 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika złożyła odwołanie od decyzji.
Postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 26 marca 2015 r.
Wnioskiem z dnia 5 maja 2015 r. pełnomocnik Skarżącej zwrócił się o doręczenie decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zarzucając prawidłowość jej doręczenia z ewentualnym wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od tej decyzji.
Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wskazanym na wstępie postanowieniem odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Powołując się na art. 58 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wskazał, że przywrócenie terminu do dokonana danej czynności procesowej możliwe jest przy spełnieniu czterech koniecznych przesłanek tj.:
- - złożenie wniosku o przywrócenie terminu,
- - dochowanie terminu do złożenia wniosku,
- - dokonanie wraz z wnioskiem czynności, której przywrócenia terminu domaga się strona,
- - uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu.
Tymczasem, jak wskazał organ, Skarżąca dopełniła jedynie wymogu złożenie wniosku. W uzasadnieniu podniósł, że Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła w dniu 6 maja 2015 r. W ocenie organu termin do złożenia wniosku rozpoczął bieg od dnia 26 marca 2015 r., tj. od dnia doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i zakończył w dniu 2 kwietnia 2015 r.
Ponadto w ocenie organu Skarżąca nie dochowała wymogu dokonania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu czynności, której terminowi uchybiła. Organ zwrócił uwagę, że Skarżąca odwołanie złożyła w dniu 16 stycznia 2015 r., wniosek o przywrócenie terminu w dniu 6 maja 2015 r., podczas gdy w przepisie jest mowa o jednoczesnym dokonaniu czynności.
Skarżąca nie uprawdopodobniła również braku winy w niedochowaniu terminu. Jako przyczynę braku winy wskazała nie przebywanie pod adresem, na który skierowano przesyłkę. Organ wskazał jednak, że Skarżąca tej okoliczności w żaden sposób nie uprawdopodobniła a ponadto zwrócił uwagę na wynikający z art. 14 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86 ze zm.; dalej: ustawa o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) obowiązku producenta rolnego informowania organu o każdej zmianie adresu. Zmiany takiej, na co zwrócił uwagę organ, dokonuje się na formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów (miejsce zamieszkania rubryka V wniosku). Zatem niedopełnienie tego obowiązku świadczy w ocenie organu o braku staranności i nie może usprawiedliwiać braku winy po stronie Skarżącej w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- - art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez przyjęcie, że nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, podczas gdy zostało wykazane, że uchybienie terminu było spowodowane niedoręczeniem decyzji, nie udzielenie wystarczającego i wyczerpującego pouczenia o wszystkich okolicznościach faktycznych i prawnych, zwłaszcza, że na poprzednim etapie Skarżąca działała bez fachowego pełnomocnika,
- - art. 41 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez przyjęcie domniemania doręczenia pomimo nieprawidłowego pouczenia. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 428/07 wskazała, że skutki doręczenia mogą być obalone przeciwdowodem potwierdzającym, że adresat pisma nie miał obiektywnej możliwości zapoznania się z treścią pisma doręczonego w trybie art. 44 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu Skarżąca powołała się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 612/13, zgodnie z którym: "dla przyjęcia fikcji doręczenia na nieaktualny adres w przypadku niepoinformowania przez stronę organu o zmianie adresu w toku postepowania, konieczne jest faktyczne doręczenie stronie pouczenia o skutkach zaniechania powiadomienia o zmianie adresu. Jeżeli pierwsze doręczenie nie zostało dokonane skutecznie (poprzez jego faktyczne odebranie), przyjęcie fikcji doręczenia nie jest możliwe, gdy jednocześnie organowi wiadomo, że adres na który wysłano pismo nie jest prawidłowy".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu postanowienia. Jeszcze raz podkreślił, że decyzja została doręczona w dniu 24 grudnia 2014 r., termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 7 stycznia 2015 r. Odwołanie złożone w dniu 16 stycznia 2015 r. było po terminie. Wskazał, że to na Skarżącej, jako na producencie, spoczywał obowiązek poinformowania organu o każdej zmianie miejsca zamieszkania w ewidencji producentów, której organ nie stwierdził, a ponadto brak jest jakichkolwiek informacji, czy rzeczywiście strona zmieniła miejsce zamieszkania. Sam brak odbioru awizo nie jest równoznaczny z faktem zmiany miejsca zamieszkania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270) - dalej: P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie o odmowie przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Zgodnie z art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Prośbę o przywrócenie należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.(§ 2).
Zatem dla skutecznego domagania się przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności konieczne jest łączne spełnienie następujących przesłanek: złożenie wniosku, uprawdopodobnienie braku winy, zachowanie terminu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia termin, dopełnienie czynności dla której określony był termin.
Wymóg łącznego spełnienia wymienionych przesłanek oznacza, że niespełnienie którejkolwiek z nich czyni wniosek nieuzasadnionym.
Sąd zgadza się z ustaleniami jak i wyciągniętymi na ich podstawie wnioskami organu, że Skarżąca w zasadzie wypełniła jedynie jedną z koniecznych przesłanek – tj. złożenie wniosku.
Wychodząc w pierwszej kolejności od przesłanki zachowania terminu należy, przyjąć, że termin do złożenia wniosku rozpoczął swój bieg w dniu 26 marca 2015 r., tj. w dacie doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Skoro Skarżąca przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania upatruje w niedoręczeniu jej decyzji, jednocześnie wnosi odwołanie w terminie otwartym od dnia udostępnienia jej decyzji, to należy przyjąć, że najpóźniejszym terminem, w którym powzięła informację o tym, że nie zachowała terminu do wniesienia odwołania, było doręczenie ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania – 26 marca 2015 r.
W związku z powyższym należy uznać, że wniesienie przez nią wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w dniu 6 maja 2015 r. nastąpiło także z uchybieniem terminu do złożenia tego wniosku, który jak wynika z treści art. 58 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nieprzywracany.
Zatem już niespełnienie tylko tej przesłanki, jako jednej z przesłanek koniecznych czyni wniosek Skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nieusprawiedliwionym i uzasadniającym wydanie przez organ postanowienia o odmowie jego przywrócenia.
Sąd stwierdza, że także pozostałe przesłanki nie zostały spełnione.
Należy zgodzić się z organem, że Skarżąca wraz z wnioskiem nie dopełniła czynności dla której termin był określony. Prawidłowo organ wywodzi, że jedynie jednoczesne dokonanie czynności, której terminowi uchybiono, czyni zadość wymogom określonym w art. 58 § 2 P.p.s.a. Tymczasem Skarżąca odwołanie złożyła w dniu 16 stycznia 2015 r., wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia w dniu 6 maja 2015 r.
Rację należy również przyznać organowi, że Skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu.
Jako przyczynę uchybienia terminu Skarżąca powołuje zmianę miejsca zamieszkania, której organ nie uwzględnił przyjmując skutki tzw. doręczenia zastępczego.
Tymczasem należy zgodzić się z organem, że niepoinformowanie organu o zmianie miejsca zamieszkania stanowi dowód braku po stronie Skarżącej należytej staranności w prowadzeniu własnych interesów, którego negatywny skutki ponosi Skarżąca. Nie może w związku z tym zasłaniać się brakiem winy.
Jak prawidłowo podaje organ na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, to producent jest obowiązany do zgłoszenia kierownikowi biura powiatowego Agencji każdej zmiany danych zawartych we wniosku, o którym mowa w art. 11 ust. 1 w terminie 14 dni od dnia zaistnienia zmiany, w związku z powyższym również zmiany dotyczącej miejsca zamieszkania, o czym Skarżąca była informowana na etapie składania wniosku. Pomimo istniejącego obowiązku Skarżąca wniosku o zmianę nie złożyła.
Ponadto słusznie organ wskazuje, że poza stwierdzeniem, że Skarżąca zmieniła miejsca zamieszkania, fakt ten w żaden sposób nie został uprawdopodobniony.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.