Uzasadnienie
Gmina Ł. złożyła w dniu 10 lipca 2011r. w Urzędzie Marszałkowskim wniosek o dofinansowanie projektu pod nazwą: "Poprawa zaopatrzenia mieszkańców Gminy Ł. w wodę pitną przez rozbudowę sieci wodociągowej wraz z przebudową i rozbudową dwóch stacji uzdatniania wody".
Wniosek powyższy złożony został w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013, Oś priorytetowa 4 - Ochrona środowiska i zapobieganie zagrożeniom, Działanie 1 - Infrastruktura ochrony środowiska, Schemat B - Zaopatrzenie w wodę.
Po uzyskaniu pozytywnych ocen na poszczególnych etapach oceny tego wniosku, pomiędzy Gminą Ł. a Województwem - w imieniu którego działa Zarząd Województwa - zawarta została w dniu 13 grudnia 2011r. umowa o dofinansowanie wymienionego wyżej projektu; do tej umowy sporządzony został aneks w dniu 6 grudnia 2012r.
W dniu 15 maja 2013r. (data pisma) Pan S.G. złożył skargę na Urząd Marszałkowski Województwa (wpłynęła do Urzędu Marszałkowskiego w dniu 22 maja 2013r.) w związku z nieprawidłowościami, jakie wystąpiły przy ocenie i realizacji wymienionego wyżej projektu a to co do przebudowy i rozbudowy Stacji Uzdatniania Wody w K. W skardze tej podniesione zostały różnego rodzaju zarzuty a między innymi dotyczące:
- - wydania przez Wójta Gminy Ł. decyzji lokalizacyjnej bez wcześniejszego wydania decyzji środowiskowej,
- - brak uzgodnienia przez Wójta Gminy Ł. projektu budowlanego co do przebudowy i rozbudowy SUW w K.,
- - wybudowanie zbędnego zbiornika retencyjnego,
- - niejasne rozliczenie kosztów robót zamiennych,
- - zlecenie i rozliczenie robót dodatkowych nieprzewidzianych w umowie itd.
Marszałek Województwa w piśmie z dnia [...] lipca 2013r. poinformował autora skargi o uznaniu tejże skargi za nieuzasadnioną, przy czym powołał się na art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 poz. 1071 z 2000r. z późn. zm. - dalej powoływany jako kpa) oraz § 47 pkt 8 Regulaminu organizacyjnego Urzędu Marszałkowskiego i ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skardze. Dodatkowo Marszałek przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2013r. przekazał autorowi skargi stanowisko Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zawarte w piśmie z dnia 27 września 2010r.
Pan S.G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie - za pośrednictwem Marszałka Województwa - skargę z dnia 24 lipca 2013r. na Marszałka Województwa tj. na sposób rozpatrzenia i załatwienia przez Marszałka skargi z dnia 15 maja 2013r. dotyczącej wskazanych w niej nieprawidłowości.
W skardze tej (tj. skardze z dnia 24 lipca 2013r.) jej autor sformułował obszerne zarzuty pod adresem Marszałka Województwa wskazując na - jego zdaniem - nieprawidłowe odniesienie się przez Marszałka do zarzutów, które zostały sformułowane w skardze z dnia 15 maja 2013r.
W odpowiedzi na skargę z dnia 24 lipca 2013r. Wicemarszałek Województwa - działający z upoważnienia Marszałka - wniósł o jej odrzucenie, ponieważ zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego i na poparcie tego stanowiska przytoczone zostały postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Ponadto w odpowiedzi tej ustosunkowano się obszernie do poszczególnych zarzutów sformułowanych w skardze do tut. Sądu oraz dołączono także obszerną dokumentację dotyczącą opisanego na wstępie wniosku o dofinansowanie projektu i związaną z realizacją umowy o dofinansowanie tego projektu.
Odnosząc się do wniesionej skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje
W ustawie z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) jako przedmiot działalności sądów administracyjnych wskazano sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1). Szczegółowy zakres kognicji sądów administracyjnych wskazany został w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 270 z 2012r. z późn. zm.) - powoływany dalej jako ppsa.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz § 2 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a;
ponadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę (art. 3 § 2).
Z kolei w art. 5 ppsa wymienione zostały sprawy w których sądy administracyjne nie są właściwe i między innymi wyłączenie to obejmuje sprawy wynikające: z nadrzędności i podległości organizacyjnej w stosunkach między organami administracji publicznej, z podległości służbowej między przełożonymi i podwładnymi.
W niniejszej sprawie - jak wskazano wyżej - Pan S.G. (zwany dalej skarżącym) w swojej skardze z dnia 15 maja 2013r. "na Urząd Marszałkowski Województwa sformułował szereg zarzutów dotyczących występowania - w jego ocenie - nieprawidłowości, których dopuścił się głównie Wójt Gminy Ł. a także i inne podmioty przy dokonywaniu oceny i realizacji projektu wymienionego na wstępie a objętego Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa, przy czym dla działania (projektu) tego rodzaju Zarząd Województwa był Instytucją Zarządzającą.
Kwestie dotyczące zgłaszania wniosków o dofinansowanie projektów w ramach takich programów, oceny tych projektów, zawierania umów o dofinansowanie, środków odwoławczych i środków zaskarżenia, uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. nr 84 poz. 712 z 2009r. z późn. zm.) - powoływanej dalej jako uzppr - oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. nr 157 poz. 1240 z późn. zm.).
W żadnej z powyższych ustaw nie przewidziano możliwości występowania w charakterze strony - w rozumieniu prawa do inicjowania określonego postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego - osoby trzeciej tj. osoby fizycznej lub prawnej, która nie jest wnioskodawcą - uczestnikiem postępowania swoistego rodzaju dotyczącego zgłaszania wniosków o dofinansowanie projektów, oceny tych wniosków i ich realizacji po zawarciu stosownej umowy o dofinansowanie.
Z dokumentacji nadesłanej przez Marszałka Województwa wynika, że skarżący S.G. nie był stroną tego szczególnego postępowania związanego z wnioskiem Gminy Ł. o dofinansowanie wymienionego wyżej projektu. Jego skarga z dnia 15 maja 2013r. rozpatrzona została jak wskazano wyżej - na podstawie art. 229 kpa czyli w trybie przewidzianym dla rozpatrywania tzw. skargi powszechnej, którą może złożyć "każdy" do właściwego organu, a której przedmiotem, zgodnie z art. 227 kpa, może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Tego rodzaju skargi służą jako swego rodzaju środek ochronny interesów (przy czym chodzi tu o interesy o bardzo szerokim rozumieniu) danego podmiotu przez działania lub zaniechania różnych organów lub ich pracowników, a ich wniesienie powoduje uruchomienie przez organ do którego skargi (skargę) wniesiono, szczególnego rodzaju postępowanie sprawdzające, wyjaśniające itd.
Postępowanie takie "zamyka się" w kompetencji tego organu do którego skargę wniesiono (tzn. nie jest postępowaniem dwuinstancyjnym jak typowe postępowanie administracyjne) i kończy się - zgodnie z art. 238 § 1 kpa - zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi skierowanym do autora skargi, które to zawiadomienie powinno zawierać dane wskazane w powołanym wyżej przepisie. Rozpatrzenie skargi nie kończy się - jak wynika z powyższego - żadnym aktem tego rodzaju, który został wymieniony w art. 3 § 2 i § 3 ppsa a tylko tego rodzaju akty i czynności (lub bezczynność co do ich podjęcia) podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Analiza przepisów kodeksu postępowania administracyjnego ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi daje podstawę do wyrażenia stanowiska, że ani sposób rozpatrywania skargi powszechnej, ani sposób jej rozpatrzenia i treść pisma informującego o tym rozpatrzeniu, nie podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Nie podlega więc zaskarżeniu odpowiedź Marszałka Województwa z dnia [...] lipca 2013r. na skargę S.G. z dnia 15 maja 2013r. będąca rozpatrzeniem tejże skargi; zarówno w powołanych w odpowiedzi na skargę sądową orzeczeniach, jak i przykładowo w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2011r. II OSK 1340/11, z dnia 19 stycznia 2012r. II OSK 2692/11 (Lex nr 1149155, nr 1110181) sformułowano - podzielone przez tut. Sąd stanowisko - że postępowanie w sprawach skarg i wniosków objętych przepisami art. 227-256 kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej, skarga Pana S.G. z dnia 24 lipca 2013r. do tut. Sądu podlega odrzuceniu jako nienależąca do właściwości sądów administracyjnych a to na podstawie art. 58 §1 pkt 1 w związku z § 3 i art. 16 § 2 ppsa; opłaty sądowej od skargi nie pobierano w oparciu o art. 222 ppsa.