Uzasadnienie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia "A." sp. z o.o., w likwidacji, z siedzibą – zwanej dalej spółką lub skarżącą, od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego skargi na czynność egzekucyjną, w postaci złożenia wniosku do Sądu Rejonowego o wpis w księdze wieczystej, należącej do skarżącej nieruchomości, ostrzeżenia o wszczęciu wobec spółki egzekucji, w związku z zajęciem nieruchomości, dokonanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, na podstawie zawiadomień z 9 grudnia 2019 r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W stanie faktycznym sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi wobec spółki postępowanie egzekucyjne, w ramach którego dokonał zajęcia należącej do spółki nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą nr [...].
Czynność egzekucyjna w postaci zajęcia należącej do spółki nieruchomości była przedmiotem jej skargi (skargi na czynność egzekucyjną), która została oddalona ostatecznym postanowieniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] marca 2020 r., [...].
Spółka nie wnosiła skargi do sądu na to postanowienie.
W dniu 25 lutego 2020 r. spółka wniosła skargę na czynność egzekucyjną, w postaci złożenia do Sądu Rejonowego wniosku o wpis w księdze wieczystej, należącej do niej nieruchomości, ostrzeżenia o wszczęciu wobec spółki egzekucji.
Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 61 a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., zwana dalej K.p.a.), postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r., odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, gdyż uznał, że wpis ostrzeżenia w księdze wieczystej nie jest czynnością egzekucyjną, w rozumieniu art. 1 a pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm., zwanej dalej u.p.e.a.). W jego ocenie jest to czynność techniczna, o której mowa w art. 110 c u.p.e.a., będąca następstwem wcześniej zastosowanej czynności egzekucyjnej, na którą skarga została ostatecznie rozstrzygnięta.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia spółki na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] sierpnia 2020 r., postanowieniem z [...] listopada 2020 r., utrzymał je w mocy. Organ II instancji, co do zasady, uznał za prawidłowe stanowisko, wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wpis ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji do księgi wieczystej nieruchomości jest czynnością na którą nie przysługuje skarga na czynność egzekucyjną. Nie zgodził się jedynie ze stwierdzeniem, że jest to czynność techniczna (faktyczna), gdyż w tym wypadku mamy do czynienia z czynnością materialno-techniczną, która ma wyraźną podstawę prawną, w tym wypadku art. 110 c § 3 u.p.e.a. Na taką czynność jednak nie służy skarga, która jest zarezerwowana wyłącznie dla czynności egzekucyjnych.
Mając na uwadze powyższe Dyrektor Izby Administracji Skarbowej stwierdził, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, zaskarżone zażaleniem postanowienie – jego sentencja, odpowiada prawu, w związku z tym utrzymał je w mocy.
Skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wniosła spółka, domagając się jego uchylenia, uchylenia postanowienia organu I instancji, nakazania wszczęcia postępowania w sprawie i zasądzenia kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
- • art. 61 a K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w sytuacji, w której zachodziły przesłanki do wszczęcia postępowania w sprawie,
- • art. 7, art. 8, art. 77 ust. 1 K.p.a., w zw. z art. 140 K.p.a. poprzez brak należytej staranności przy ocenie i weryfikacji materiału dowodowego, co skutkowało utrzymaniem w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, pomimo tego, iż zachodziły przesłanki do wszczęcia postępowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, dotyczące odmowy wszczęcia postępowania na podstawie złożonej przez spółkę skargi na czynność egzekucyjną, tj. wystąpienie przez organ egzekucyjny do właściwego sądu o w wpis w księdze wieczystej nieruchomości ostrzeżenia o wszczęciu z niej egzekucji. W tym wypadku chodzi więc o rozstrzygnięcie procesowe, którego podstawą był przepis art. 61 a § 1 K.p.a. Stanowi on, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio.
Z brzmienia przytoczonej wyżej regulacji wynika, że właściwy organ administracji zobligowany jest odmówić wszczęcia postępowania, po wniesieniu przez stronę wniosku w tym przedmiocie, między innymi wtedy, gdy istnieją uzasadnione podstawy, stojące na przeszkodzie jego zainicjowaniu.
W niniejszym przypadku zarówno Naczelnik Urzędu Skarbowego, jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznali, że wystąpienie przez organ egzekucyjny – Naczelnika Urzędu Skarbowego do Sądu Rejonowego o wpis w księdze wieczystej, prowadzonej dla nieruchomości skarżącej, ostrzeżenia (na podstawie art. 110 c § 3 u.p.e.a.) o wszczęciu wobec spółki egzekucji, nie stanowi czynności egzekucyjnej, w rozumieniu art. 1 a pkt 2 u.p.e.a. Wobec tego nie może zostać wniesiona na nie skarga na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. Co prawda oba organy różnią się jeżeli chodzi o sam charakter omawianej czynności, tj. czy jest to jedynie czynność techniczna czy też materialno-techniczna, jednakże są zgodne w najistotniejszej kwestii, a mianowicie co do tego, że nie jest to czynność egzekucyjna.
Mając na uwadze powyższe, a także przepisy u.p.e.a. oraz K.p.a. stwierdzić należy, iż stanowisko organów jest prawidłowe, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.
I tak zauważyć należy, że w myśl art. 1 a pkt 2 u.p.e.a. poprzez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Przedmiotowa definicja, jeżeli chodzi o jej zakres przedmiotowy, wskazuje że czynności egzekucyjne obejmują wszelkiego rodzaju działania (czynności) organu, tj. zarówno te o charakterze faktycznym, jak i prawnym. Istotne ograniczenia co do ich rodzaju wprowadza jednak dalszy człon omawianej definicji ustawowej, który czyni wyraźne zastrzeżenie, że czynnościami egzekucyjnymi są jedynie te z wyżej opisanych działań, które zmierzają, a wiec służą i bezpośrednio prowadzą do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.
W niniejszym przypadku takim środkiem egzekucyjnym jest egzekucja z nieruchomości. O ile więc nie może budzić żadnych wątpliwości to, że działaniem zmierzającym do jego zastosowania było zajęcie nieruchomości skarżącej, które ze swej istotny stanowi początkowy i niezwykle istotny warunek realizacji tego właśnie środka (art. 110 c u.p.e.a.), to tego rodzaju cechy nie sposób przypisać wystąpieniu do właściwego sądu wieczystoksięgowego o wpisanie ostrzeżenia o egzekucji, w księdze wieczystej nieruchomości, do w stosunku do której egzekucja jest prowadzona.
Wystąpienie o wpisanie ostrzeżenia, mające w istocie charakter materialno-techniczny, służy bowiem nie zastosowania danego środka egzekucyjnego, ale zabezpieczeniu praw osób trzecich, niebędących stronami prowadzonego postępowania. Poza tym, wystąpienie o wpisanie ostrzeżenia nie stanowi kolejnego etapu działań zmierzających wprost do zastosowania egzekucji z nieruchomości, tj. urzeczywistnieniu jej celu, ale ma charakter towarzyszący tym działaniom. Od jej prawidłowej realizacji nie zależy więc dalsze prowadzenie samej egzekucji, w szczególności przystąpienie do kolejnego jej etapu. Tak więc samo ewentualne niedopełnienie obowiązku w tym zakresie przez organ egzekucyjny nie pociąga za sobą wyłączenia zastosowania całego środka egzekucyjnego.
W związku z powyższym brak jest podstaw do stwierdzenia, że wystąpienie do właściwego sądu wieczystoksięgowego, z wnioskiem o wpisanie w księdze wieczystej nieruchomości ostrzeżenia o egzekucji, stanowi czynność egzekucyjną. Nie służy więc na nie skarga, w trybie art. 54 u.p.e.a. To zaś sprawia, że w niniejszym przypadku zasadnie odmówiono wszczęcia postępowania, ze skargi spółki na tego rodzaju czynność.
Bezpodstawne są także zarzuty skarżącej, dotyczące uchybienia przez organy regulacjom prawa procesowego (art. 7, art. 8, art. 77 ust. 1 K.p.a., w zw. z art. 140 K.p.a.), w związku z brakiem należytej staranności przy ocenie i weryfikacji materiału dowodowego. Stan faktyczny niniejszej sprawie jest bowiem niezwykle zwięzły i pozbawionych złożoności. Na jego gruncie jasnym i bezspornym jest to, że organ egzekucyjny, po dokonaniu zajęcia nieruchomości spółki, wystąpił do Sądu Rejonowego o wpisanie ostrzeżenia o egzekucji w księdze wieczystej jej nieruchomości. W tej więc sytuacji twierdzenia o niedostatecznie zebranym materiale dowodowym, bądź też o jego nieprawidłowej (sprzecznej z prawem i dowolnej) ocenie, nie znajdują jakichkolwiek podstaw.
Jak to już wyżej stwierdzono, podstawą odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku (skargi na czynność egzekucyjną) spółki było zakwalifikowanie czynności organu egzekucyjnego jako czynności niebędącej czynnością egzekucyjną, na którą nie przysługuje środek z art. 54 u.p.e.a., nie zaś żadne ustalenia faktyczne czy też wątpliwości w tym zakresie.
Mając więc na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), oddalił skargę.