Uzasadnienie
W dniu 5 czerwca 2016 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) B. K., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika do wniesienia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r., sygn. akt I SO/Sz 3/16 referendarz sądowy ustanowił wnioskodawczyni adwokata, w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych umorzył postępowanie, z uwagi na to, że wnioskodawczyni jest zwolniona od kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".
Pismem z dnia 4 sierpnia 2016 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 17 sierpnia 2016 r., Okręgowa Rada Adwokacka w Sz. poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla skarżącej w osobie adwokata A. O. Pismo to, jak wynika z informacji Okręgowej Rady Adwokackiej w Sz. z dnia 22 listopada 2016 r. oraz informacji A. O. - potwierdzonych m.in. wydrukami z systemu Poczty Polskiej S.A. "Śledzenie przesyłek" - doręczono pełnomocnikowi w dniu 10 sierpnia 2016 r.
W dniu 8 września 2016 r. (data stempla pocztowego), pełnomocnik B. K. złożył za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w Sz. skargę na postanowienie z dnia [...] r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w sprawie dowiedział się w dniu 10 sierpnia 2016 r. Wówczas wystąpił z pismem z dnia 12 sierpnia 2016 r. do skarżącej informując ją o wyznaczeniu go pełnomocnikiem i prosząc o kontakt z Kancelarią celem dostarczenia wszelkich istotnych dokumentów w spawie. W dniu 16 sierpnia 2016 r. zostały sporządzone fotokopie akt sprawy znajdujące się w Sądzie. Pełnomocnik wskazał także, że materiały istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia i niezbędne do sporządzenia skargi znajdowały się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych w P., w związku z tym uzyskał je dopiero w dniu 1 września 2016 r. Zdaniem pełnomocnika potwierdza to, że podjął czynności bezzwłocznie.
We wniosku wskazano także, że wniosek wraz ze skargą został złożony we właściwym terminie, tj. zgodnie z poglądem wynikającym z utrwalonego orzecznictwa NSA, w ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia adwokata o wyznaczeniu do występowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.
Stosownie do treści art. 87 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1 i 3). W piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2), a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Zaznaczyć trzeba, że uprawdopodobnienie jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie i może być stosowane, gdy przewidują je przepisy szczegółowe; pozwala ono na ustalenie okoliczności faktycznych bez przeprowadzania postępowania dowodowego.
Podstawowymi przesłankami, które warunkują przywrócenie terminu, jest zatem zachowanie wymogu formalnego z art. 87 § 1 P.p.s.a. oraz stwierdzenie uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że skarżąca zwróciła się do Sądu o ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi w dniu 5 czerwca 2016 r., czyniąc to niedługo po otrzymaniu postanowienia z dnia [...] r. Takie działanie strony skarżącej było dopuszczalne w świetle art. 243 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a., przewidującego, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Ustanowiony dla skarżącej z urzędu pełnomocnik w dniu 10 sierpnia 2016 r. dowiedział się o wyznaczeniu go do pełnienia tej funkcji, a w dniu 8 września 2016 r. złożył wraz ze skargą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Rozpoznając wniosek Sąd zważył, że pełnomocnik B. K. złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w dniu 8 września 2016 r., uzasadnił tym, że wcześniej nie było to możliwe ze względu na konieczność zapoznania się z aktami i dokumentami do sprawy, a dostęp do nich okazał się utrudniony z uwagi na to, że znajdowały się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Należy mieć na uwadze, że wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony został przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego. Ustanowienie pełnomocnika nastąpiło zatem przed wniesieniem skargi, w związku z czym w dacie ustanowienia pełnomocnika Sąd nie był w posiadaniu akt administracyjnych sprawy, której miała dotyczyć skarga, gdyż znajdowały się one w dyspozycji organów pierwszej i drugiej instancji.
W ocenie Sądu, w tych okolicznościach siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, określony w art. 87 § 1 P.p.s.a., został zachowany. Takie stanowisko jest zbieżne z prezentowanym w orzecznictwie poglądem, że zastosowanie literalnej wykładni przepisu art. 87 § 4 P.p.s.a., oznaczałoby, iż termin do dokonania przez adwokata ustanowionego z urzędu czynności, której uchybiono (w tym również sporządzenia i wniesienia skargi do sądu), powinien zawsze zamykać się w ciągu siedmiu dni od daty, w której ustała przyczyna uchybienia terminu. Przyjęcie takiego założenia prowadziłoby do ograniczenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu, terminu do sporządzenia skargi do siedmiu dni, liczonego od momentu kiedy mógł zapoznać się ze sprawą, co w praktyce mogłoby uniemożliwić sporządzenie prawidłowego środka zaskarżenia. Stawiałoby to też w uprzywilejowanej pozycji pełnomocników z wyboru, którzy teoretycznie na wniesienie i sporządzenie skargi dysponują 30 dniami, wynikającymi z art. 53 § 1 P.p.s.a. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego zróżnicowania sytuacji prawnej pełnomocników, co nie powinno mieć miejsca.
W sytuacji ustanowienia adwokata w trybie art. 244 P.p.s.a., zasadne jest zatem uznanie za dzień ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi (art. 87 § 1 P.p.s.a), dnia, w którym adwokat miał rzeczywistą możliwość dokonania czynności po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 198/06, LEX nr 1417337).
W kwestii wniesienia w rozpoznawanej sprawie skargi i wniosku w dniu 8 września 2016 r., przyjdzie odnotować, że pełnomocnik dowiedział się o wyznaczeniu go do tej funkcji w dniu 10 sierpnia 2016 r., a zatem liczony od tego dnia termin 30 dni, upływał w dniu 9 września 2016 r. W świetle powiedzianego już wyżej, dzień 10 sierpnia 2016 r. jest to dzień, w którym najpóźniej ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OZ 211/12, LEX nr 1136780). Oznacza to, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, upłynął najpóźniej w dniu 9 września 2014 r. Wobec tego wniesienie wniosku wraz ze skargą, poprzez nadanie ich w dniu 8 września 2016 r., nastąpiło z zachowaniem terminu do złożenia wniosku i dawało podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Opierając się zatem o całokształt okoliczności sprawy należy stwierdzić, że przedstawiona przez pełnomocnika skarżącego argumentacja może stanowić pozytywną przesłankę pozwalającą na przywrócenie uchybionego terminu. Ponadto, w ocenie Sądu, nie bez znaczenia dla kwestii przywrócenia terminu jest też zachowanie się samej strony, która niedługo po otrzymaniu decyzji, którą zamierzała zaskarżyć, zwróciła się do Sądu o wyznaczenie profesjonalnego pełnomocnika w celu udzielenia pomocy we wniesieniu skargi.
Analizując stan faktyczny sprawy na tle powołanych wyżej przepisów Sąd uznał, że uprawdopodobnione zostało, iż zarówno po stronie skarżącej, jak i jej pełnomocnika, brak było winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zachowany został jednocześnie wymóg formalny wynikający z art. 87 § 1 i § 4 P.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.